# Brooklyn: Serce i Dusza Nowego Jorku ## Wstęp Brooklyn, jeden z pięciu okręgów (boroughs) Nowego Jorku oraz jednocześnie hrabstwo Kings County, to miejsce o niezwykłej dynamice społecznej i historycznej. Jest to najludniejszy okręg miasta, będący domem dla ponad 2,5 miliona mieszkańców. Często określany mianem „miasta domów” ze względu na swoją funkcję sypialni dla pracowników Manhattanu, a także „miastem drzew” dzięki licznym terenom zielonym i parkom. ## Toponimia i Położenie ### Nazewnictwo Nazwa dzielnicy pochodzi od holenderskiego słowa *Breuckelen*, nawiązującego do miasta o tej samej nazwie w Holandii. Z kolei nazwa hrabstwa – Kings County – została nadana na cześć angielskiego króla Karola II. ### Geografia i Komunikacja Brooklyn położony jest w zachodniej części Long Island. Graniczy lądowo z Queens na północnym wschodzie. Kluczowe punkty geograficzne to: * **Akweny:** East River oraz Newtown Creek. * **Najwyższy punkt:** Prospect Park (200 m n.p.m.). * **Powierzchnia:** ok. 251 km². Połączenia z innymi dzielnicami są kluczowe dla funkcjonowania okręgu: * **Z Manhattanem:** Mosty Williamsburg, Manhattan i Brooklyn Bridge oraz tunel Brooklyn–Battery Tunnel. * **Z Staten Island:** Most Verrazano-Narrows. ## Historia ### Początki Holenderskie Brooklyn wyewoluował z sześciu małych osad założonych przez Holendrów w XVII wieku: 1. **Gravesend (1645):** Założone przez anabaptystów. 2. **Brooklyn Heights (1646):** Pierwotnie *Breuckelen*. 3. **Flatlands (1647):** Pierwotnie *Neuwe Amersfoort*. 4. **Flatbush (1652):** Pierwotnie *Midwout*. 5. **New Utrecht (1657):** Nazwane na cześć miasta Utrecht. 6. **Bushwick (1661):** Pierwotnie *Boswijk*. ### Era Angielska i Wojna o Niepodległość W 1664 roku, po pokonaniu Holendrów, Anglicy zjednoczyli te osady w hrabstwo Kings, włączając je do kolonii Nowy Jork. Ważnym momentem w historii było 27 sierpnia 1776 roku, kiedy rozegrała się **bitwa na Long Island** – pierwsze wielkie starcie wojny o niepodległość USA. ### Droga do Konsolidacji W XIX wieku Brooklyn stał się trzecim najbardziej zaludnionym miejscem w USA. Przez długi czas funkcjonował jako oddzielne miasto, aż do 1898 roku, kiedy to w wyniku głosowania mieszkańców przyłączono go do Nowego Jorku jako piątą dzielnicę, przy jednoczesnym zachowaniu statusu hrabstwa. ## Demografia i Struktura Społeczna Brooklyn jest jedną z najbardziej różnorodnych etnicznie części świata. Dzielnica ta jest często pierwszym przystankiem dla imigrantów przybywających do USA. Można w niej wyróżnić wyraźne enklawy etniczne: | Społeczność | Główna dzielnica/obszar | | :--- | :--- | | Polacy | Greenpoint | | Żydzi | Borough Park | | Afroamerykanie | Bedford-Stuyvesant | | Włosi | Bensonhurst | | Latynosi | Sunset Park | | Rosjanie | Brighton Beach, Sheepshead Bay | ## Administracja Okręg podzielony jest na 18 jednostek organizacyjnych (community boards), które zarządzają lokalnymi sprawami. Do najważniejszych obszarów należą m.in. Downtown Brooklyn, Williamsburg, Coney Island oraz Bay Ridge. ## Gospodarka Ekonomia Brooklynu jest ściśle powiązana z kondycją całego Nowego Jorku. Główne trendy gospodarcze to: * **Zaplecze pracownicze:** Ponad 50% mieszkańców pracuje poza granicami okręgu, głównie na Manhattanie. * **Sektor usług i budownictwa:** Napędzany przez ciągłą imigrację i rozwój infrastruktury mieszkaniowej. * **Lokalny rynek:** Około 44% mieszkańców znajduje zatrudnienie wewnątrz dzielnicy. ## Kultura, Sztuka i Rekreacja ### Instytucje Kulturalne Brooklyn szczyci się światowej klasy instytucjami: * **Brooklyn Museum:** Jedno z najstarszych i największych muzeów sztuki w USA (pow. ponad 52 000 m²). * **Brooklyn Botanic Garden:** 21 hektarów zieleni z 14 tysiącami gatunków roślin, w tym słynne ogrody japońskie i szekspirowskie. ### Popkultura Brooklyn jest częstym tłem w kinematografii i telewizji. Jest miejscem akcji serialu *Dwie spłukane dziewczyny* oraz domem bohaterów filmu *Super Mario Bros.* ## Współpraca Międzynarodowa Brooklyn utrzymuje partnerstwa z różnymi miastami i dzielnicami na świecie, w tym z Gdynią (Polska), Anzio (Włochy), Beşiktaş (Turcja) oraz Bnei Berak (Izrael).