# Dow Jones – Firma i Indeks Giełdowy ## Wprowadzenie i definicja **Dow Jones** to jedno z najważniejszych na świecie przedsiębiorstw z siedzibą w Nowym Jorku, działające w sektorze medialnym i usług finansowych. Nazwa „Dow Jones” jest powszechnie kojarzona z najstarszym i jednym z najbardziej wpływowych wskaźników giełdowych – **Dow Jones Industrial Average (DJIA)**. Indeks ten został stworzony przez Charlesa Dowa i statystyka Edwarda Jonesa. DJIA jest drugim najstarszym działającym indeksem akcji w Stanach Zjednoczonych, ustępując jedynie Dow Jones Transportation Average, i stanowi kluczowy miernik kondycji największych amerykańskich przedsiębiorstw notowanych na New York Stock Exchange (NYSE) oraz NASDAQ. ## Historia i geneza Historia tego wskaźnika sięga końca XIX wieku. Indeks został opublikowany po raz pierwszy 26 maja 1896 roku. Początkowo składał się z akcji zaledwie 12 spółek. Przetrwanie i ewolucja tego zestawu na przestrzeni ponad stulecia stanowią fascynujący obraz rozwoju gospodarki USA. Jedyną spółką z pierwotnych dwunastu, która do dziś wchodzi w skład wskaźnika (choć z przerwą w latach 1898–1907), jest **General Electric**. Pozostałe 11 oryginalnych spółek przeszło w historię lub zostało wykupione przez większe podmioty: * **American Cotton Oil Company** – poprzednik Bestfoods, obecnie część konglomeratu Unilever, * **American Sugar Company** – obecnie Amstar Holdings, * **American Tobacco Company** – istniała do 1911 roku, * **Chicago Gas Company** – obecnie Peoples Energy Corporation, * **Distilling & Cattle Feeding Company** – obecnie Millennium Chemicals, * **Laclede Gas Light Company** – obecnie The Laclede Group, * **National Lead Company** – obecnie NL Industries, * **North American Company** – istniała do lat 40. XX wieku, * **Tennessee Coal, Iron and Railroad Company** – kupiona w 1907 roku przez U.S. Steel, * **U.S. Leather Company** – zlikwidowana w 1952 roku, * **U.S. Rubber Company** – w 1990 roku kupiona przez Michelin. Podczas pierwszej publikacji wskaźnika kurs indeksu wynosił 40,94 punktów. Przez lata struktura portfela była modyfikowana. W 1916 roku zwiększono skład do 20 spółek, a w 1928 roku – do 30, co utrwaliło formę obowiązywaną aż do dziś. Indywidualne składniki są regularnie wymieniane, aby odzwierciedlać siłę i innowacyjność amerykańskiej przedsiębiorczości. ## Kryzysy i najważniejsze wydarzenia na giełdzie Rynek akcyjny i indeks Dow Jones przeszły w swojej historii przez drastyczne wahania, będące często odzwierciedleniem globalnych zmian polityczno-gospodarczych. ### Wielki Kryzys (1929) 24 października 1929 roku przeszedł do historii jako „czarny czwartek” i był pierwszym dniem gwałtownej wyprzedaży akcji na nowojorskiej giełdzie. Mimo prób uspokojenia sytuacji, 28 i 29 października DJIA stracił kolejno 12,82% oraz 11,73% swojej wartości. Wyższy poziom niż ten sprzed krachu indeks osiągnął dopiero w latach 50. XX wieku, co oznacza, że odbicie po takim załamaniu zajęło niemalże 30 lat. ### Czarny poniedziałek (1987) Największy w historii indeksu dzienny procentowy spadek wartości zanotowano 19 października 1987 roku. Tego dnia, znanej również jako czarny poniedziałek, Dow Jones Industrial Average stracił aż 22,6% swojej wartości. Zdarzenie to zszokowało rynki na całym świecie i doprowadziło do wprowadzenia mechanizmów bezpieczeństwa, takich jak zawieszenia handlu (circuit breakers). ### Era technologiczna i zamachy z 11 września W latach 80. i 90. XX wieku można było zaobserwować znaczny, długotrwały wzrost indeksu. Poziom 5000 punktów został przekroczony 21 listopada 1995 roku, a 10 000 punktów 29 marca 1999 roku. Najwyższą wartością w tamtym okresie osiągnięto 14 stycznia 2000 roku – wyniosła ona 11 722,98 punktów. Odbicie po tym szczytowi zahamowały m.in. zamachy na World Trade Center i Pentagon z 11 września 2001 roku oraz następujące po nich rynkowe turbulencje. Odbicie gospodarcze po zamachach i późniejsze fale wzrostu były wolniejsze. Dopiero po następnych 6 latach i 9 miesiącach indeks przekroczył barierę 12 000 punktów. W 2013 roku wskaźnik osiągnął wartość 14 887 punktów. ### Nowoczesne wahania i pandemia COVID-19 14 listopada 1972 roku indeks po raz pierwszy w historii przekroczył poziom 1000 punktów, będąc punktem odniesienia dla wczesnego rozwoju rynków. W XXI wieku dynamika wzrostów wzrosła. 25 stycznia 2017 roku indeks przekroczył historyczną barierę 20 tysięcy punktów, a 24 listopada 2020 roku – 30 tysięcy. Niestety, w początkowej fazie pandemii koronawirusa, 9 marca 2020 roku, odnotowano największy w historii indeksu dzienny punktowy spadek. Strata wyniosła 1969,15 punktów, co odzwierciedlało globalny szok inwestorów przed potencjalnym krachem gospodarczym. ## Skład indeksu Obecnie skład indeksu ulega zmianom w miarę fuzji, przejęć oraz spadku znaczenia konkretnych branż. Według stanu na 23 kwietnia 2015 r., indeks składał się z akcji 30 największych amerykańskich przedsiębiorstw z szerokiego zakresu sektorów, od technologii, przez opiekę zdrowotną, aż po sektor konsumencki i finansowy. Konstrukcja indeksu wymaga ciągłego monitorowania przez redaktorów „The Wall Street Journal”. ## Znaczenie na arenie międzynarodowej Dow Jones Industrial Average jest powszechnie uważany za jeden z najważniejszych wskaźników ekonomicznych na świecie. Ze względu na swój wyłączny charakter, oparty na niewielkiej liczbie najpotężniejszych spółek (w przeciwieństwie do szerokich indeksów takich jak S&P 500 czy NASDAQ Composite), DJIA jest często traktowany jako swoista wizytówka amerykańskiego kapitalizmu. Ruchy tego wskaźnika śledzą inwestorzy indywidualni, fundusze emerytalne oraz decydenci polityczni na każdym kontynencie.