Dziennik Ustaw (skrót legalny: Dz. U., skrót poprawny językowo: DzU albo Dz.U.uwaga do skrótu), pełna nazwa: Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej – najważniejszy polski dziennik urzędowy. Jest to jedyne oficjalne źródło poznania powszechnie obowiązującego prawa w Polsce. Wydawanie Dziennika Ustaw jest wyłączną kompetencją Prezesa Rady Ministrów, który realizuje ją przy pomocy zespołu redakcyjnego w Rządowym Centrum Legislacji. Wydawany nieprzerwanie do dziś Dziennik Ustaw powstał na mocy art. 21 dekretu Rady Regencyjnej Królestwa Polskiego z dnia 3 stycznia 1918, a jego pierwszy numer ukazał się 1 lutego 1918 (początkowo pod nazwą Dziennik Praw, obecną nazwę wprowadziła ustawa z 31 lipca 1919). Od 1 stycznia 2012 Dziennik Ustaw publikowany jest wyłącznie w formie elektronicznej i udostępniany na specjalnie do tego przeznaczonej stronie internetowej. == Zawartość == W Dzienniku Ustaw ogłasza się akty prawne wymienione w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz w ustawie o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych. Są nimi: Konstytucja RP, ustawy, rozporządzenia z mocą ustawy wydane przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, rozporządzenia wydane przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Radę Ministrów, Prezesa Rady Ministrów, ministrów kierujących działami administracji rządowej, przewodniczących określonych w ustawach komitetów – będących członkami Rady Ministrów, oraz Krajową Radę Radiofonii i Telewizji, teksty jednolite aktów określonych w pkt 1-4, umowy międzynarodowe ratyfikowane za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie oraz oświadczenia rządowe w sprawie mocy obowiązującej tych umów, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczące aktów normatywnych ogłoszonych w Dzienniku Ustaw, uchwały Rady Ministrów uchylające rozporządzenia ministra, akty prawne dotyczące stanu wojny i zawarcia pokoju, akty prawne dotyczące referendum zatwierdzającego zmianę Konstytucji i referendum ogólnokrajowego, akty prawne dotyczące wyborów do Sejmu i Senatu, akty prawne dotyczące skrócenia kadencji Sejmu, akty prawne dotyczące wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, akty prawne dotyczące powszechnej lub częściowej mobilizacji i użycia Sił Zbrojnych do obrony Rzeczypospolitej Polskiej, akty prawne dotyczące stanu wojennego, akty prawne dotyczące stanu wyjątkowego, akty prawne dotyczące stanu klęski żywiołowej, uchwały Sądu Najwyższego w sprawie stwierdzenia ważności wyboru Prezydenta RP, wyborów do Sejmu i Senatu oraz ważności referendum zatwierdzającego zmianę Konstytucji i referendum ogólnokrajowego, obwieszczenia w sprawie sprostowania błędów, inne akty prawne, jeżeli odrębne ustawy tak stanowią. == Tytuł == Dziennik Ustaw wychodził w Polsce pod różnymi tytułami w zależności od oficjalnej nazwy państwa: Poprzednicy dziennika urzędowego Korona Królestwa Polskiego (1386–1795), Rzeczpospolita Obojga Narodów (1569–1795) (I Rzeczpospolita) XVI wiek–1793 – konstytucje (zbiór praw uchwalanych przez dany sejm) 1732–1952 (lata 1347–1793) – zbiór praw Volumina Legum 1794 – Gazeta Rządowa (bez promulgacji) Dzienniki urzędowe Ziemie Rzeczypospolitej pod zaborami Księstwo Warszawskie (1807–1815) 1807–1813 – Dziennik Praw Księstwa Warszawskiego Królestwo Polskie (1815–1918) 1815–1871 – Dziennik Praw Królestwa Polskiego 1875–1914 – wydawnictwo nieoficjalne (po zniesieniu Dziennika Praw): 1875–1886 (lata 1871–1885) – Zbiór praw. Postanowienia i rozporządzenia rządu w guberniach Królestwa Polskiego obowiązujące, wydane po zniesieniu w 1871 roku urzędowego wydania Dziennika Praw Królestwa Polskiego 1887–1903 (lata 1886–1900) – Zbiór praw obowiązujących w Guberniach Królestwa Polskiego 1903–1907 (lata 1901–1907) – Zbiór Praw Królestwa Polskiego za wiek XX 1909–1914 (lata 1906–1911) – Roczniki Informacyjne o Nowych Prawach w Królestwie Polskiem Obowiązujących II Rzeczpospolita (1918–1945) (II wojna światowa [1939–1945]), Rzeczpospolita Polska (1944–1952) (Polska Ludowa) 1918 – Dziennik Praw Królestwa Polskiego (Dz.Pr.K.P.) 1918–1919 – Dziennik Praw Państwa Polskiego (Dz.Pr.P.P.) 1919–1952 – Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.R.P. lub Dz.U.) Agresja nazistowskich Niemiec i ZSRR na Polskę w 1939 r. wymusiła konieczność wydawania Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami kraju. Ostatni numer Dziennika Ustaw w walczącej Polsce ukazał się 5 września 1939 r. Od 31 października 1939 r. do 21 czerwca 1944 r. Dziennik Ustaw RP był wydawany początkowo w Paryżu, a później w Londynie przez Rząd RP na uchodźstwie. W okresie od 21 lipca 1944 r. do 5 lipca 1945 r. publikowane były równolegle dwa Dzienniki Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej: jeden wydawany w Londynie przez Rząd RP na uchodźstwie i drugi w Lublinie przez władze Polski Ludowej. O faktach tych powszechnie się zapomina. W informatycznych systemach informacji prawnej Dzienniki Ustaw wydawane przez Rząd RP na uchodźstwie kończą się na roku 1943 albo są nawet całkowicie pominięte, jako nieistniejące (dotyczy to także Monitora Polskiego wydawanego na uchodźstwie w latach 1939–1940). Od roku 1944 do 1945 publikowana jest jedynie zawartość Dzienników Ustaw wydawanych przez władze Polski Ludowej. Polska Rzeczpospolita Ludowa (1952–1989) (Polska Ludowa) 1952–1989 – Dziennik Ustaw Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U.) III Rzeczpospolita (1989–) (Rzeczpospolita Polska) od 1990 – Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U.) == Podstawy prawne == Wydawanie Dziennika Ustaw regulowały kolejno: art. 21 Dekretu Rady Regencyjnej z dnia 3 stycznia 1918 r. o tymczasowej organizacji władz naczelnych w Królestwie Polskiem (Dz. U. z 1918 r. Nr 1, poz. 1) Ustawa z dnia 31 lipca 1919 r. w sprawie wydawania Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1919 r. Nr 66, poz. 400, Dz. U. z 1924 r. Nr 58, poz. 584 oraz Dz. U. z 1925 r. Nr 1, poz. 1) Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 23 grudnia 1927 r. w przedmiocie wydawania Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1928 r. Nr 3, poz. 18 oraz Dz. U. z 1930 r. Nr 13, poz. 89) Dekret Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 6 września 1935 r. o wydawaniu Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1935 r. Nr 68, poz. 423, Dz.U. z 1940 r., nr 11, poz. 28 oraz Dz. U. z 1945 r. Nr 55, poz. 305) Ustawa z dnia 30 grudnia 1950 r. o wydawaniu Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej i Dziennika Urzędowego Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” (Dz. U. z 1950 r. Nr 58, poz. 524, Dz. U. z 1991 r. Nr 94, poz. 420 oraz Dz. U. z 1993 r. Nr 7, poz. 34) Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461). == Powoływanie się na źródło == Przy powoływaniu się na akty prawne opublikowane w Dzienniku Ustaw należy przytoczyć pełną nazwę aktu prawnego wraz z datą jego uchwalenia, a następnie w nawiasie podać miejsce publikacji w następujący sposób: skrót tytułu dziennika: „Dz. U.”, jeżeli akt prawny został opublikowany w innym roku, niż data jego uchwalenia, należy podać również rok publikacji: „z XXXX r.”, w odniesieniu do aktów wydawanych przed 2012 r., można podać dodatkowo numer dziennika, w którym akt został opublikowany: „Nr ...”, pozycja w dzienniku, pod którą akt został opublikowany: „poz. ...”, po przecinku dopisek „z późn. zm.” – jeżeli w dacie cytowania obowiązuje wersja aktu zmieniona w stosunku do wersji opublikowanej w cytowanym źródle (forma dopisku wynika bezpośrednio z § 158 ust. 5 zasad techniki prawodawczej; w obiegu nieoficjalnym można czasem spotkać formę „ze zm.”) jeżeli akt został objęty tekstem jednolitym (urzędowym), zamiast miejsca publikacji pierwotnego tekstu, należy podać adres publikacyjny obwieszczenia zawierającego tekst jednolity: „Dz. U. z XXXX r. Nr ..., poz. ...”. Zasady Techniki Prawodawczej nie przewidują w metryce aktu prawnego dodatkowych dopisków, jak np. „tekst jednolity”, „t.j.” itp. Przykładowy zapis aktu prawnego wraz ze wskazaniem źródła: ustawa z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18, z późn. zm.) ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145, z późn. zm.) ustawa z dnia 13 stycznia 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 118) W internetowych bazach aktów prawnych dla ułatwienia użytkowania można korzystać z zapisu uproszczonego, np. Dz.U.2024.1145. == Skrót == Zgodnie z § 162 ust. 2 pkt 1 zasad techniki prawodawczej, które jako integralna część rozporządzenia mają moc powszechnie obowiązującą, Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oznacza się skrótem „Dz. U.” (ze spacją pomiędzy „Dz.” a „U.”). Nieco inną pisownię zaleca późniejsza (z dnia 15 maja 2006 roku) uchwała ortograficzna nr 13 Rady Języka Polskiego, a mianowicie „DzU” lub „Dz.U.” (bez spacji pomiędzy „Dz” a „U”). Według tej samej uchwały skrót wyrazu „numer” powinien być zapisywany małą literą (czyli „nr”) – co wynika poza tym z ogólnej normy ortograficznej. Nie należy mylić podobnego skrótu „Dz. Urz.” z Dziennikiem Ustaw. Skrót Dz. Urz. może dotyczyć innego dziennika urzędowego (np. Dz. Urz. Min. Zdrowia) albo Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej (np. Dz. Urz. UE, Dz. Urz. WE). W samym Dzienniku Urzędowym UE na jego oznaczenie stosowany jest skrót „Dz.U.”. == Dostępność == Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej wydawany jest przez Prezesa Rady Ministrów przy pomocy Rządowego Centrum Legislacji. Od 1 stycznia 2012 r. dostępny w oficjalnej formie elektronicznej na stronie Dzienniki Urzędowe Prezesa Rady Ministrów, z zachowaniem kolejności pozycji w danym roku kalendarzowym. W wersji nieoficjalnej – w darmowych lub płatnych systemach informacji prawnej, np. w Internetowym Systemie Aktów Prawnych na stronach Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej – wszystkie numery od 1918 roku. Tekstom ze źródeł nieoficjalnych nie przysługuje przymiot autentyczności, co oznacza, że w razie wystąpienia doniosłego prawnie błędu w nieoficjalnej publ