# EuroLeague **EuroLeague** (w polszczyźnie EuroLiga) – międzynarodowe, klubowe rozgrywki koszykarskie, przeznaczone dla najlepszych oraz najbogatszych męskich drużyn Europy i zachodniej Azji (tj. zajmujących najwyższe miejsca w czołowych ligach krajowych), organizowane i zarządzane przez Euroleague Basketball Company. ## Historia Na fali sukcesu idei europejskich pucharów – stworzonej przez dziennikarzy francuskiego dziennika *L'Équipe* – dla klubów piłkarskich, wiosną 1957 r. grupa działaczy FIBA z Sekretarzem Generalnym Williamem Jonesem na czele, postanowiła przeszczepić koncepcję klubowej rywalizacji na starym kontynencie również dla męskich zespołów koszykarskich. W celu zorganizowania i sprawnego przeprowadzenia rozgrywek powołano specjalną Komisję, której przewodniczącym został sam W. Jones, mając do pomocy Roberta Busnela, Miloslava Kriza, Raimunda Saportę, Nikołaja Semaszkę i Borislawa Stankovicia. Wzorem piłkarskim rywalizacji nadano oficjalną nazwę **Pucharu Europy Mistrzów Krajowych (PEMK)** i pod takim mianem toczyła się ona do lat 90. Do premierowego sezonu 1957/58 przystąpiło 24 mistrzów krajowych, a wśród nich Legia Warszawa. W inauguracyjnym spotkaniu – rozegranym 22 lutego 1958 w Brukseli – belgijski Royal IV SC Anderlechtois pokonał luksemburską BBC Etzella Ettelbruck 82:43. Od sezonu 1995/96 zmieniono nazwę rozgrywek na **FIBA EuroLeague**. Ich organizatorem nadal pozostawała FIBA, pełniąc jednocześbie rolę patrona tytularnego. Jednak już wówczas coraz większą siłę oddziaływania zaczęła przejawiać – założona 25 czerwca 1991 w Rzymie – **Unia Europejskich Lig Koszykarskich (ULEB)**, reprezentująca zrzeszane przez siebie kluby z czołowych lig krajowych (głównie włoskiej, hiszpańskiej, francuskiej i greckiej). Kwestią czasu pozostawało przejęcie przez nią praw do zarządzania Euroligą na co nie chciała zgodzić się FIBA. Przełomowym okazał się być 2000 r., gdy w europejskiej koszykówce doszło do rozłamu. Żadna z organizacji nie zamierzała ustąpić, dlatego w edycji 2000/01 rywalizacja najlepszych klubów „starego kontynentu” toczyła się w dwóch niezależnych od siebie rozgrywkach: nowej Eurolidze (stworzonej przez ULEB) i Suprolidze (założonej przez FIBA). Po roku doszło do porozumienia, FIBA zlikwidowała Suproligę, która funkcjonowała zaledwie przez jeden sezon, a ULEB-owska Euroliga stała się zaczątkiem nowoczesnej Euroligi. ## Struktura i regulaminy Od sezonu 2000/01 Euroliga ma stałą liczbę uczestników (w zależności od edycji od 16 do 18 drużyn). Rozgrywki odbywają się w dwóch fazach: 1. **Faza regularna** (Regular Season) – każda drużyna gra w systemie meczy dwustronnych (w domu i na wyjeździe) z pozostałymi uczestnikami swojej grupy. 2. **Faza pucharowa** (Playoffs) – najlepsze zespoły przechodzą do pucharowych starczeń, które kończą się turniejem Final Four. **Final Four** – od sezonu 1987/88 końcowa faza pucharu przeprowadzana jest w formie turnieju Final Four, podczas którego wyłaniana jest najlepsza drużyna. W turnieju Final Four uczestniczą cztery najlepsze drużyny zakończonego sezonu regularnego. Mecze rozgrywane są w neutralnym miejscu, zazwyczaj w jednym hali koszykarskiej. ## Zwycięzcy Euroligi ### Zestawienie zwycięzców według klubów | Klub | Liczba tytułów | Ostatni tytuł | |------|----------------|---------------| | Real Madryt | 10 | 2023 | | CSKA Moskwa | 8 | 2019 | | Maccabi Tel Awiw | 6 | 2014 | | Panathinaikos Ateny | 6 | 2011 | | Olympiakos Pireus | 3 | 2013 | | FC Barcelona | 2 | 2021 | | Virtus Bologna | 2 | 2022 | | Fenerbahçe Ülker | 1 | 2017 | | Žalgiris Kowno | 1 | 2023 | | Olimpia Mediolan | 1 | 1988 | | Stella Rossa Belgrad | 1 | 1974 | | ASK Ryga | 1 | 1960 | | Akademik Sofia | 1 | 1961 | ### Zestawienie zwycięzców według państw | Państwo | Liczba tytułów | |---------|----------------| | Hiszpania | 14 | | Rosja | 8 | | Grecja | 6 | | Izrael | 6 | | Włochy | 4 | | Serbia | 2 | | Litwa | 1 | | Bułgaria | 1 | | Łotwa | 1 | ## Statystyki i rekordy ### Najlepsi strzelcy - **Joe Arlauckas** (Real Madryt) – 63 punkty w jednym meczu (24/28 2pt, 0/1 3pt, 15/18 FT) przeciwko Buckler Bolonia (1995-96) - **Michael Young** (CSP Limoges) – 47 punktów przeciwko Benetton Treviso (1993-94) - **Nikos Galis** (Aris Saloniki) – 46 punktów przeciwko Philips Milano (1991-92) ### Najlepsi zbiówkowcy - **Arvydas Sabonis** (Real Madryt) – 24 zbiów przeciwko Olympiakos Pireus (1992-93) - **Joe Binion** (Buckler Bolonia) – 24 zbiów przeciwko Panathinaikos Ateny (1994-95) ### Najlepsi asystenci - **Elmer Bennett** (Baskonia) – 17 asyst przeciwko Žalgiris Kowno (1998-99) ### Najlepsi przechwytywacze - **Marcus Webb** (CSKA Moskwa) – 11 przechwytytów przeciwko PAOK Saloniki (1997-98) ### Najlepsi blokujący - **Stojko Vranković** (PAF Bolonia) – 10 bloków przeciwko Cibona Zagrzeb (2000-01) ### Najlepsi wskaźnik puntkowy - **Boban Marjanović** (Crvena Zvezda Belgrad) – 25,67 w sezonie 2014-15 - **Nando De Colo** (CSKA Moskwa) – 24,3 w sezonie 2015-16 ### Triple-double - **Wasilij Karasiew** (CSKA Moskwa) – 21 pkt, 10 ast, 10 zb przeciwko Olympiakos (1994-95) - **Nikola Vujčić** (Maccabi Tel Awiw) – 12 zb, 11 pkt, 11 ast przeciwko Prokom Trefl (2005-06) ## Udział polskich drużyn Polskie zespoły brały udział w Eurolidze: - **Legia Warszawa** – uczestniczyła w pierwszym sezonie (1957/58) - **Śląsk Wrocław** – uczestniczył w sezonach 2003-04 i 2004-05 - **Asseco Prokom Gdańsk** – uczestniczył w sezonach 2008-09, 2009-10, 2010-11 ## Prawa telewizyjne w Polsce Prawa telewizyjne do Euroligi w Polsce posiada **Telewizja Polsat**, transmisje emitowane są na płatnych kanałach sportowych należących do spółki. ## Zobacz też - All-Euroleague Team - Eurocup - Unia Europejskich Lig Koszykarskich - Fédération Internationale de Basketball - Mistrzostwa Europy w koszykówce mężczyzn ## Źródła i linki zewnętrzne - [Oficjalna strona internetowa EuroLeague](https://www.euroleague.net)