# Federalny Komitet Otwartego Rynku (FOMC) Federalny Komitet Otwartego Rynku (ang. Federal Open Market Committee, FOMC) to kluczowy organ w strukturze Systemu Rezerwy Federalnej w Stanach Zjednoczonych, odpowiedzialny za kształtowanie polityki pieniężnej kraju. ## Rola i Funkcje FOMC sprawuje nadzór nad operacjami otwartego rynku w USA, ustalając docelowe poziomy podaży pieniądza. W praktyce, decyzje podejmowane przez Komitet mają wpływ na takie aspekty jak: * **Stopy procentowe:** Poprzez operacje otwartego rynku FOMC wpływa na krótkoterminowe stopy procentowe, co przekłada się na koszty kredytu dla konsumentów i przedsiębiorstw. * **Podaż pieniądza:** Komitet kontroluje ilość pieniądza w obiegu, co ma wpływ na inflację i wzrost gospodarczy. * **Warunki finansowe:** Decyzje FOMC wpływają na ogólne warunki finansowe w gospodarce, w tym na dostępność kredytu i stabilność rynków finansowych. Realizacja celów FOMC odbywa się za pośrednictwem banków Systemu Rezerwy Federalnej, w szczególności Banku Rezerwy Federalnej w Nowym Jorku, gdzie znajduje się Biuro ds. Operacji Otwartego Rynku. To biuro odpowiada za kupno i sprzedaż obligacji rządowych, co stanowi podstawowe narzędzie polityki pieniężnej. ## Skład i Decyzje Komitet składa się z dwunastu członków: * Siedmiu członków Rady Gubernatorów Systemu Rezerwy Federalnej (powoływanych przez prezydenta za zgodą Senatu). * Pięciu prezesów banków Rezerwy Federalnej (z prawem głosu rotacyjnym, z wyjątkiem prezesa Banku Rezerwy Federalnej w Nowym Jorku, który ma stały mandat). Prezesi banków Rezerwy Federalnej, którzy nie mają prawa głosu, również uczestniczą w posiedzeniach i biorą udział w debacie. Decyzje w Komitecie zapadają większością głosów, przy czym każdemu głosującemu członkowi przysługuje jeden głos. W przypadku równej liczby głosów decyduje głos przewodniczącego FOMC, którym jest przewodniczący Rady Gubernatorów Systemu Rezerwy Federalnej (wybierany co roku). ## Historia Komitet został utworzony na mocy nowelizacji ustawy o Rezerwie Federalnej (Banking Act vel Glass–Steagall Act 1933). Początkowo w jego skład wchodzili reprezentanci wszystkich 12 banków RF, a członkowie Zarządu Rezerwy Federalnej nie mieli prawa głosu w FOMC w zakresie polityki monetarnej. Prawo to zostało im przyznane w ustawie Banking Act 1935. ### Początki i ewolucja Utworzenie FOMC w latach 30. XX wieku było odpowiedzią na potrzebę centralizacji i skoordynowania polityki pieniężnej w Stanach Zjednoczonych, szczególnie w okresie Wielkiego Kryzysu. Wcześniej, poszczególne banki Rezerwy Federalnej prowadziły niezależną politykę, co prowadziło do braku spójności i skuteczności. Akt z 1935 roku, który przyznał członkom Zarządu Rezerwy Federalnej prawo głosu w FOMC, wzmocnił rolę władz centralnych w kształtowaniu polityki pieniężnej i zapewnił większą kontrolę nad operacjami otwartego rynku. Od tego czasu, FOMC stał się głównym organem decyzyjnym w zakresie polityki pieniężnej w USA. ### Wpływ na gospodarkę Decyzje FOMC mają ogromny wpływ na gospodarkę Stanów Zjednoczonych i globalną gospodarkę. Poprzez kontrolę stóp procentowych i podaży pieniądza, Komitet może wpływać na: * **Inflację:** Zbyt duża podaż pieniądza może prowadzić do wzrostu cen, natomiast zbyt mała podaż może prowadzić do deflacji. * **Wzrost gospodarczy:** Niskie stopy procentowe mogą pobudzać inwestycje i konsumpcję, natomiast wysokie stopy procentowe mogą hamować wzrost gospodarczy. * **Bezrobocie:** Polityka pieniężna może wpływać na popyt na pracę i poziom bezrobocia. * **Kursy walut:** Decyzje FOMC mogą wpływać na wartość dolara amerykańskiego w stosunku do innych walut. ## Posiedzenia FOMC Zgodnie z ustawą o Rezerwie Federalnej, członkowie Komitetu mają obowiązek zebrać się co najmniej cztery razy w roku. W praktyce, spotkania odbywają się nieregularnie co około 6 tygodni. Podczas posiedzeń, członkowie FOMC analizują aktualną sytuację gospodarczą, prognozy na przyszłość i omawiają możliwe scenariusze polityki pieniężnej. Na podstawie tych analiz, Komitet podejmuje decyzje dotyczące stóp procentowych i innych instrumentów polityki pieniężnej. Po każdym posiedzeniu, FOMC publikuje komunikat, w którym wyjaśnia podjęte decyzje i przedstawia uzasadnienie dla swojej polityki. Komunikaty FOMC są uważnie śledzone przez inwestorów, ekonomistów i media na całym świecie, ponieważ dostarczają wskazówek co do przyszłej polityki pieniężnej i perspektyw dla gospodarki. ## Kontrowersje i krytyka Działalność FOMC nie jest wolna od kontrowersji i krytyki. Niektórzy krytycy zarzucają Komitetowi brak transparentności i zbyt duży wpływ na gospodarkę. Inni kwestionują skuteczność polityki pieniężnej w walce z kryzysami gospodarczymi i bezrobociem. Część ekonomistów uważa, że FOMC powinien być bardziej otwarty na krytykę i uwzględniać różne punkty widzenia przy podejmowaniu decyzji. Inni argumentują, że Komitet działa skutecznie i niezależnie, co jest kluczowe dla stabilności gospodarczej. Pomimo kontrowersji, FOMC pozostaje jednym z najważniejszych organów w strukturze Systemu Rezerwy Federalnej i odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu polityki pieniężnej Stanów Zjednoczonych.