# Brytyjska Flota Pacyfiku (British Pacific Fleet) Brytyjska Flota Pacyfiku (ang. British Pacific Fleet) była związkiem operacyjnym Royal Navy i flot dominiów, utworzonym w ostatnich latach II wojny światowej w celu prowadzenia wspólnych działań z United States Navy w wojnie na Pacyfiku. ## Formacja Brytyjska Flota Pacyfiku powstała w rezultacie ustaleń konferencji strategicznej w Quebecu we wrześniu 1944 roku. Decyzja ta była podyktowana zarówno względami militarnymi, jak i politycznymi. Zaangażowanie Stanów Zjednoczonych na froncie europejskim umożliwiło przesunięcie części sił Royal Navy w rejon Oceanu Spokojnego, a premier Winston Churchill chciał w ten sposób podkreślić wkład Wielkiej Brytanii w zwycięstwo nad Japonią. Rząd brytyjski zobowiązał się do stworzenia własnego systemu zaopatrzenia floty, aby nie obciążać dodatkowo amerykańskich służb tyłowych na obszarze Pacyfiku. Ustalono również, że okręty brytyjskie i flot Imperium utworzą jednolity związek operacyjny, pod ogólnym zwierzchnictwem amerykańskim, a ich pierwszą operacją będzie desant na Okinawę na początku 1945 roku. Formalnie Brytyjska Flota Pacyfiku została utworzona 22 listopada 1944 roku na Cejlonie, a jej dowódcą mianowano admirała Bruce’a Frasera. Pod koniec roku w jej skład wchodziło pięć lotniskowców: HMS „Illustrious”, HMS „Formidable”, HMS „Indomitable”, HMS „Victorious” i HMS „Indefatigable”, dwa pancerniki: HMS „Howe” (okręt flagowy admirała Frasera) i HMS „King George V”, siedem krążowników i 22 niszczyciele. Oprócz okrętów brytyjskich znalazły się tam jednostki Royal Australian Navy, Royal Canadian Navy i Royal New Zealand Navy. Od początku 1945 roku Bruce Fraser rezydował w kwaterze głównej Brytyjskiej Floty Pacyfiku w Sydney, skąd koordynował działania bojowe i rozwiązywał skomplikowane problemy zaopatrzeniowe. Dowództwo operacyjne nad całością floty sprawował jego zastępca, wiceadmirał Bernard Rawlings, zaś grupą lotniskowców dowodził wiceadmirał Philip Vian. ## Działalność operacyjna Pierwszą akcją bojową okrętów Brytyjskiej Floty Pacyfiku było bezskuteczne bombardowanie lotnicze rafinerii ropy naftowej w Pangkalan Brandan na północnej Sumatrze 20 grudnia 1944 roku. Podobną operację, pod kryptonimem "Meridian", przeprowadzono 24 i 29 stycznia 1945 roku, tym razem osiągając cel: zaatakowane rafinerie zostały poważnie uszkodzone. Po przejściu do Australii, a następnie na Pacyfik, zespół brytyjski dołączył 15 marca do amerykańskiej Piątej Floty, dowodzonej przez admirała Raymonda Spruance’a, przejmując oznaczenie taktyczne TF.57. Wkrótce wziął udział w bitwie o Okinawę, od 26 marca do 8 kwietnia bombardując japońskie pozycje na wyspach Sakishima w archipelagu Riukiu. W kwietniu 1945 roku do Brytyjskiej Floty Pacyfiku dołączyła 4. Flotylla Okrętów Podwodnych. Jej okręty odniosły duży sukces, topiąc 8 czerwca w cieśninie Banka w rejonie Sumatry japoński krążownik ciężki „Ashigara”. Od 27 maja 1945 roku okręty brytyjskie, pod oznaczeniem taktycznym TF.37, wchodziły w skład amerykańskiej Trzeciej Floty, dowodzonej przez admirała Williama Halseya. Operowała ona w rejonie głównych Wysp Japońskich, ale amerykańscy dowódcy, z przyczyn politycznych (uważali oni rejon Azji i Pacyfiku za wyłączną strefę wpływów Stanów Zjednoczonych i obecność Brytyjczyków na tym terenie i ich udział w zwycięstwie nad Japonią były według nich zbędne, co przyznał wprost admirał Halsey w swych wydanych po wojnie wspomnieniach), odsuwali sojuszników od działań na głównych kierunkach operacyjnych. Nie dołączyli ich na przykład do zespołu atakującego bazę marynarki Japońskiej w Kure 24 lipca. W tej sytuacji ostatnim większym sukcesem podwładnych admirała Frasera było uszkodzenie krążownika „Takao” w akcji miniaturowych okrętów podwodnych w Singapurze w nocy z 31 lipca na 1 sierpnia (operacja Struggle). Przed dniem kapitulacji Japonii znaczna część okrętów, ze względu na trudności zaopatrzeniowe, powróciła do Australii i tylko nieliczne, między innymi pancernik HMS „King George V”, wzięły udział w ostatnich dniach walk i ceremonii podpisania kapitulacji 2 września 1945 roku. Po zakończeniu wojny okręty Brytyjskiej Floty Pacyfiku zostały przekształcone w morski komponent brytyjskich sił okupacyjnych w Japonii. ## Wyposażenie i struktura Brytyjskiej Floty Pacyfiku Brytyjska Flota Pacyfiku dysponowała różnorodnym sprzętem, obejmującym lotniskowce, pancerniki, krążowniki i niszczyciele. Wśród kluczowych okrętów znajdowały się: * Lotniskowce: HMS „Illustrious”, HMS „Formidable”, HMS „Indomitable”, HMS „Victorious”, HMS „Indefatigable” * Pancerniki: HMS „Howe”, HMS „King George V” * Krążowniki: 7 jednostek * Niszczyciele: 22 jednostki Flota obejmowała również okręty z flot dominiów, takie jak Royal Australian Navy, Royal Canadian Navy i Royal New Zealand Navy. ## Dowództwo * Admirał Bruce Fraser (dowódca) * Wiceadmirał Bernard Rawlings (zastępca dowódcy) * Wiceadmirał Philip Vian (dowódca grupy lotniskowców) ## Kluczowe operacje * Bombardowanie rafinerii ropy naftowej w Pangkalan Brandan (Sumatra): * 20 grudnia 1944 (bezskuteczne) * 24 i 29 stycznia 1945 (operacja "Meridian", skuteczne) * Bitwa o Okinawę (marzec-kwiecień 1945): Bombardowanie japońskich pozycji na wyspach Sakishima. * Zatopienie japońskiego krążownika ciężkiego „Ashigara” (8 czerwca 1945). * Uszkodzenie krążownika „Takao” (31 lipca - 1 sierpnia 1945, operacja Struggle). ## Wpływ i dziedzictwo Brytyjska Flota Pacyfiku odegrała istotną rolę w działaniach wojennych na Pacyfiku, przyczyniając się do osłabienia japońskiej floty i wspierając aliantów w dążeniu do zwycięstwa. Jej utworzenie miało również znaczenie polityczne, podkreślając zaangażowanie Wielkiej Brytanii w konflikt na Dalekim Wschodzie. ## Bibliografia * Zbigniew Flisowski: *Burza nad Pacyfikiem. Tom 2*. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1989. ISBN 83-210-0412-1. * Eric J. Grove: *The Royal Navy since 1815. A New Short History*. New York: 2005. ISBN 0-333-72126-8. * Zbigniew J. Krala: *Kampanie powietrzne II wojny światowej: Daleki Wschód. Cz. VIII*. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 2000. ISBN 83-206-1321-3.