# Frontex (Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej) Frontex (od francuskiego *Frontières extérieures*, czyli "granice zewnętrzne") to Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej – niezależna agencja Unii Europejskiej z siedzibą w Polsce, utworzona na podstawie rozporządzenia Rady Europejskiej z 26 października 2004 roku. Rozporządzenie ustanawiające agencję było kilkukrotnie nowelizowane. ## Działalność Zadaniem Frontexu jest koordynowanie współpracy operacyjnej między państwami członkowskimi w dziedzinie zarządzania granicami zewnętrznymi. Agencja opracowuje wspólny zintegrowany model analizy ryzyka i przygotowuje ogólne i szczegółowe oceny ryzyka. Wspomaga państwa członkowskie w szkoleniach krajowych funkcjonariuszy straży granicznych, w tym w ustanowieniu wspólnych standardów szkoleniowych. Zapewnia szkolenie na poziomie europejskim dla instruktorów szkolących krajowych funkcjonariuszy straży granicznej, organizuje seminaria i oferuje dodatkowe szkolenie urzędnikom właściwych organów. Agencja monitoruje badania mające znaczenie dla kontroli i ochrony granic zewnętrznych, wspomaga państwa członkowskie w sytuacjach wymagających zwiększonej pomocy technicznej i operacyjnej na granicach zewnętrznych. Udziela państwom członkowskim niezbędnego wsparcia w organizowaniu wspólnych działań dotyczących powrotów. Agencja może korzystać z zasobów Unii Europejskiej dostępnych w tym celu oraz musi określać najlepsze praktyki w zakresie wydalania obywateli państw trzecich przebywających nielegalnie w państwach członkowskich. Ważnym zadaniem jest wprowadzanie zespołów szybkiej interwencji na granicy do państw członkowskich w sytuacji pilnych i wyjątkowych zagrożeń wynikających, na przykład, z masowego napływu nielegalnych imigrantów. Państwa członkowskie UE zarezerwowały sobie wyłączne prawo kontroli i ochrony granic zewnętrznych w traktacie lizbońskim oraz w rozporządzeniu powołującym Frontex. Zadania agencji mają ułatwić zastosowanie isstniejących i przyszłych środków UE związanych z zarządzaniem tymi granicami. ## Struktura i organizacja Zarząd Frontexu składa się z przedstawicieli państw członkowskich UE (po 1 osobie z każdego kraju z wyjątkiem nie należącej do strefy Schengen Irlandii), Islandii, Liechtensteinu, Norwegii oraz Szwajcarii (kraje te przystąpiły do układu z Schengen, nie będąc członkami UE) oraz dwóch przedstawicieli Komisji Europejskiej. Każdy z członków Rady w razie swojej nieobecności musi wyznaczyć zastępcę. Pierwszym dyrektorem wykonawczym agencji na pierwszym posiedzeniu zarządu w maju 2005 roku został przedstawiciel Finlandii, Ilkka Laitinen. Stanowisko to piastował do końca maja 2014 roku. Od stycznia 2015 do maja 2022 roku dyrektorem wykonawczym był Fabrice Leggeri, którego obowiązki między 1 lipca 2022 a 28 marca 2023 roku sprawowała Aija Kalnaja, Zastępczyni dyrektora wykonawczego ds. zarządzania stałym korpusem. Od 1 marca 2023 roku dyrektorem wykonawczym jest były komandor żandarmerii Królestwa Niderlandów, gubernator Hagi Hans Leijtens. Początkowo w agencji pracowało ponad 30 osób. W 2016 roku Frontex zatrudniał 320 osób. W związku z rozszerzeniem działalności w 2018 roku agencja zatrudniała 600 osób i planowała dalszy wzrost zatrudnienia do 1000 osób. Wszystkie osoby zatrudnione są wybierane w drodze konkursów, podobnie jak inni pracownicy instytucji unijnych. Budżet agencji jest częścią ogólnego budżetu UE i składkami państw stowarzyszonych z Schengen. O wysokości dotacji z budżetu UE decyduje Rada UE oraz Parlament Europejski. Siedziba agencji znajduje się w Warszawie na placu Europejskim 6 w kompleksie biurowym Warsaw Spire. W marcu 2017 roku minister spraw wewnętrznych i administracji przekazał Frontexowi działkę przy ul. Racławickiej 132 pod budowę nowej siedziby. W 2021 roku Parlament Europejski wyraził zgodę na zaciągnięcie przez agencję kredytu na ten cel w Europejskim Banku Inwestycyjnym, a w 2022 roku Frontex ogłosił dwuetapowe postępowanie na zaprojektowanie i budowę gmachu. Ma on mieć powierzchnię ok. 70 tysięcy metrów kwadratowych dla ok. 2 tysięcy pracowników agencji. ## Powiązania i zobacz też - Polityka imigracyjna UE - Polityka zagraniczna Polski --- *Informacje na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 2007/2004 z dnia 26 października 2004 roku.*