Jednostka Wojskowa GROM, (JW 2305) – polska jednostka wojskowa sił specjalnych, sformowana 13 lipca 1990 w odpowiedzi na postrzelenie przez terrorystów 30 marca 1990 w Bejrucie dwojga Polaków w odwecie za pomoc polskiego rządu w emigracji Żydów z ZSRR do Izraela. Tworzenie JW GROM rozpoczęto w 1990, przy wsparciu m.in. Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii oraz Niemiec. Od 1 października 1999 JW GROM jest elementem Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, wchodzi w skład Wojsk Specjalnych, podlega Dowództwu Generalnemu Rodzajów Sił Zbrojnych. Decyzją Ministra Obrony Narodowej z 4 sierpnia 1995 Jednostka przejęła dziedzictwo i z honorem kontynuuje tradycje Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej 1940–1945 oraz przyjęła nazwę wyróżniającą „Cichociemnych”. == Zadania == Żołnierze JW GROM w żargonie Wojsk Specjalnych nazywani „operatorami” są zdolni do natychmiastowego podjęcia działań specjalnych o najwyższym priorytecie i ryzyku głęboko na terytoriach wrogich państw oraz innych obszarach objętych wojną czy wszelkiego rodzaju kryzysem. GROM jest klasyfikowany jako jednostka specjalna najwyższej klasy Tier 1, jest odpowiednikiem jednostek specjalnych: amerykańskich Delta Force oraz SEAL Team Six, brytyjskiej SAS, czy rosyjskiego FSB Alpha. Jednostka może wykonywać zadania: leśne (taktyka zielona) – organizowanie doraźnych lub planowych pułapek, zasadzek, właściwe reagowanie na wymianę ognia, walka wręcz, ubezpieczone marsze, ciche poruszanie się z użyciem kamuflażu, wychodzenie z zasadzek, obserwacja, przenikanie, naprowadzanie ataków lotniczych, rozmieszczanie snajperów itp. Taktyka obejmuje również metody dotarcia do miejsca operacji drogą lotniczą, w tym zrzuty na spadochronach z dużej wysokości HALO i HAHO oraz zjazd na linach z helikoptera, miejskie (taktyka czarna) – działania antyterrorystyczne na obszarze zurbanizowanym, zabudowanym, w tym w pomieszczeniach, pojazdach, samolotach, budynkach, ulicach, lotniskach, dworcach itp. Zespół CQB używany jest do walki z terrorystami na zagrożonym obszarze, zespół MOUT przejmuje i utrzymuje taki obszar, wodne (taktyka niebieska) – działania pod wodą oraz na wodzie, w tym m.in. patrolowanie, nurkowanie, abordaże, także dotarcie do miejsca operacji drogą lotniczą lub wodną, w tym z użyciem helikoptera i/lub łodzi szturmowych. Główne zadania JW GROM: MOOTW – (ang. Military Operations Other Than War) operacje reagowania kryzysowego, operacje wojskowe inne niż wojna, w tym tzw. Non Combatment Evacuation – sprawne, bezpieczne i szybkie ewakuowanie osób z rejonów objętych walkami czy niepokojami społecznymi, HR – (Hostage Rescue) odbijanie zakładników poza granicami kraju na potencjalnie wrogim terytorium, CT – (Counterterrorism) – kontr-terroryzm (AT), fizyczne zwalczanie terrorystów, PR – (Personel Recovery) – wchodzi w to m.in. CSAR – (Combat Search and Rescue), ewakuacja personelu z zagrożonych terenów, obiektów itp., CSAR – (Combat Search and Rescue) – bojowe akcje ratowniczo-poszukiwawcze np. ewakuacja lotników zestrzelonych nad terytorium przeciwnika, SR – (Special Reconnaissance) – rozpoznanie specjalne realizowana przez wyspecjalizowane zespoły w sposób skryty i utajniony na terenie przeciwnika głęboko za liniami wroga w celu pozyskania informacji o znaczeniu strategicznym/operacyjnym, HVT – (High Value Target) w tym manhunt/capture operation – obławy i polowania na HVT (cele wysokiej wartości), np. operacje takie jak schwytanie Saddama Husajna czy polowanie na Osama bin Ladena, DA – (Direct Action) – akcje bezpośrednie: sabotaż, dywersja, zasadzki itp., MS – (Military Support) – wsparcie militarne: szkolenie wojsk własnych i sojuszniczych podczas pokoju, UW – (Unconventional Warfare) – działania niekonwencjonalne: m.in. przenikanie do oddziałów wroga, działania przeciwdywersyjne. == Organizacja jednostki == Organizacja, liczba żołnierzy, szczegółowe dane dotyczące uzbrojenia i wyposażenia są ściśle tajne. Prasa zachodnia informowała, że w 2012 w jednostce służyło prawdopodobnie ok. 450 żołnierzy, w dwóch pododdziałach bojowych, a także komórkach sztabowych, logistycznych, informacyjnych, transportowych itp. Pierwsi dowódcy deklarowali, że jednostka samodzielnie pozyskuje niezbędne dane, posiada własny bank informacji na temat m.in. potencjalnych przeciwników. Dowództwo, sztab i większość struktur zlokalizowane są w Warszawie w dzielnicy Rembertów. Jednostka składa się z pododdziałów, w tym: stołeczny Zespół Bojowy A realizujący działania lądowe, Zespół Bojowy B w Gdańsku, działający na akwenach i Zespół Bojowy C. Organizacja jednostki wojskowej wzorowana jest na strukturze brytyjskiego 22nd SAS Regiment oraz tzw. 1st Special Forces Operational Detachment Delta (w mass mediach – Delta Force, w Departamencie Obrony USA – dawniej Combat Applications Group [CAG], obecnie Army Compartmented Elements [ACE]). Organizacja przypomina australijski SAS Regiment, są w niej pododdziały specjalistyczne zamiast plutonów poszczególnych specjalności, jak np. w brytyjskim 22 pułku SAS. Wśród żołnierzy jednostki jej trzon i komponent stricte bojowy stanowią operatorzy, czyli żołnierze którym udało ukończyć się selekcję i kurs bazowy po którego ukończeniu zostają odznaczeni wyróżniającym emblematem "Cichociemny". Operatorzy etatowo wchodzą w skład zespołów bojowych A, B lub C. Każdy z nich ma co najmniej dwie specjalności, np. operatora radiostacji, strzelca wyborowego, sapera, chemika, ratownika medycznego, kierowcy. Ponadto żołnierze pododdziałów zabezpieczenia: analitycy, elektronicy, informatycy, specjaliści od materiałów wybuchowych (Explosive Ordnance Disposal – EOD (saperzy). W składzie zespołów bojowych są specjaliści m.in. od wybuchowego wdzierania się do szturmowanych pomieszczeń) (Method of Entry, MoE) oraz technicy różnych specjalności. Najmniejszą komórką organizacyjną jest zazwyczaj sześcioosobowa sekcja, wchodzi w skład grupy, ta w skład zespołów. Jednostka posiada dwa własne śmigłowce Black Hawk, a także tzw. Wysuniętych Nawigatorów Naprowadzania Lotnictwa (ang. JTAC). W jednostce wykorzystuje się psy służbowe rasy owczarek belgijski. == Wybrani żołnierze JW 2305 / JW GROM == === Dowódcy === ppłk/od 1994 płk Sławomir Petelicki (13 lipca 1990 – 19 grudnia 1995) płk/od 25 sierpnia 1997 gen. bryg. Marian Sowiński (19 grudnia 1995 – 6 grudnia 1997) płk/od 15 sierpnia 1998 gen. bryg. Sławomir Petelicki (6 grudnia 1997 – 17 września 1999) płk Zdzisław Żurawski (17 września 1999 – 26 maja 2000) płk dypl. Roman Polko (26 maja 2000 – 11 lutego 2004) płk Tadeusz Sapierzyński (11 lutego 2004 – 24 lutego 2006) gen. bryg. Roman Polko (24 lutego 2006 – 6 września 2006) płk Andrzej Kurkowicz (6 września 2006 – 8 listopada 2006) płk Piotr Patalong – (8 listopada 2006 – 25 marca 2008) płk Jerzy Gut (25 marca 2008 – 24 lipca 2008) płk Dariusz Zawadka (24 lipca 2008 – 6 sierpnia 2010) płk Jerzy Gut (6 sierpnia 2010 – 28 lipca 2011) płk Piotr Gąstał (28 lipca 2011 – 8 września 2016) ppłk/płk Robert Kopacki (8 września 2016 – 14 marca 2017) płk Mariusz Pawluk (14 marca 2017 – 1 stycznia 2020) płk Grzegorz Mikłusiak (1 stycznia 2020 – 30 marca 2023) płk Grzegorz Gers (p.o. dowódcy od 30 marca 2023) === Oficerowie === ppłk Leszek Drewniak (1990 – 2000) kpt./ od 6 listopada 2008 ppłk rez. Krzysztof Przepiórka (1991 – 1994) płk Sławomir Berdychowski (1991 – 2010) mjr Krzysztof Woźniak (2008 – 2013) === Podoficerowie === st. chor. sztab. Paweł Mateńczuk (1998–2012) == Pochodzenie nazwy == Oficjalnie nazwa jednostki wywodzi się jako skrótowiec od „Grupa Reagowania Operacyjno-Manewrowego”. Według innej wersji ma ona nawiązywać do imienia gen. Gromosława Czempińskiego oficera wywiadu w Urzędzie Ochrony Państwa, który to w 1990 r. uczestniczył w operacji polskich służb specjalnych na bliskim wschodzie o filmowej nazwie Operacja Samum, w której uczestnikami było kilku ówczesnych oficerów JW 2305, m.in. ppłk Jacek Bartosiak, będący później szefem wyszkolenia strzeleckiego i snajperem w jednostce. Według tej wersji, wdzięczni za jej sukces Amerykanie współfinansowali budowę JW 2305. == Historia == Decyzją rządu Tadeusza Mazowieckiego w 1990 rozpoczęto formowanie struktur jednostki, nabór był prowadzony w sposób dyskretny spośród doświadczonych żołnierzy z jednostek takich jak 56 Kompania Specjalna, 6 Brygada Desantowo-Szturmowa, 1 Batalion Szturmowy i Grupy Specjalne Płetwonurków. Kandydatów pozyskiwano również z policyjnych jednostek antyterrorystycznych. 13 czerwca 1992, po zakończeniu intensywnych szkoleń prowadzonych przez amerykańskich i brytyjskich instruktorów, Jednostka 2305 osiągnęła pełną gotowość bojową. Od utworzenia w 1990 do 1999 była to jednostka typu wojskowego w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych, jako pododdział ochronny i kontrterrorystyczny. W 1994 uczestniczyła w Operacji Uphold Democracy, wykonując zadania ochronne. Była to pierwsza operacja zagraniczna jednostki. Decyzją Ministra Obrony Narodowej z 4 sierpnia 1995 nr 199/MON, podjętą w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych, w sprawie przejęcia dziedzictwa tradycji i nadania nazwy wyróżniającej Jednostce Wojskowej Nr 2305 w Warszawie, Jednostka przejęła dziedzictwo i z honorem kontynuuje tradycje Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej 1940–1945 oraz przyjęła nazwę wyróżniającą „Cichociemnych”. 1 października 1996 prezydent Aleksander Kwaśniewski przekazał płk Marianowi Sowińskiemu sztandar Jednostki Wojskowej 2305. Rodzicami chrzestnymi sztandaru byli: cichociemny Bronisław Czepczak Górecki oraz Agnieszka Petelicka, żona Sławomira Petelickiego. 1 października 1999 umową między MSWiA a MON jednostkę podporządkowano ministrowi obrony narodowej, służący w niej zostali żołnierzami. Udział w misjach zagranicznych: 1994 – Uphold Democracy: w Republice Haiti, wraz z jednostkami specjalnymi USA, 1996, 1999, 2001 – Bałkany, m.in. zatrzymanie podczas operacji Little Flower zbrodniarza wojennego Slavko Dokmanovicia zwanego „rzeźnikiem z Vukovaru”, 2002–2004 – w Islamskim Państwie Afganistanu, Bahrajni