# Ali Laridżani ## Życiorys Ali Laridżani (ur. 3 czerwca 1958 w An-Nadżafie, zm. 17 marca 2026 w Teheranie) – irański polityk konserwatywny, były oficer Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej i jedna z najważniejszych postaci w irackiej polityce konserwatywnej. ### Młodość і edukacja Urodził się w An-Nadżafie w Iraku, gdzie jego ojciec, ajatollah Mirz Haszem Amoli, znajdował się na emigracji przed prześladowaniami przez szacha Mohammada Rezy Pahlawiego. W 1961 roku rodzina wróciła do Iranu. Laridżani studiował matematykę і informatykę na Uniwersytecie Technologicznym w Teheranie, a następnie uzyskał doktorat z filozofii na Uniwersytecie Teherańskim. ### Kariera wojskowa і polityczna Nie brał udziału w rewolucji islamskiej 1979, ale po jej zwycięstwie zaciągnął się do Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej, w którym szybko awansował do rangi jednego z najwyższych dowódców. W latach 80. odeszł z służby i pełnił różne funkcje ministerialne. W 1992 został ministrem kultury і islamskiego przewodnictwa, zastępując Mohammada Chatamiego, którego uważano za zbyt liberalnego. W ciągu dwóch lat kierowania ministerstwem wzmocnił cenzurę. Następnie był dyrektorem państwowego koncernu mediowego IRIB, gdzie prowadził kampanię propagandową przeciwko reformom proponowanym przez prezydenta Chatamiego. ### Kariera parlamentarna і negocjacyjna W 2005 bez powodzenia startował w wyborach prezydenckich, zająwszy 6. miejsce. Następnie został głównym negocjatorem irańskim w rozmowach dotyczących programu nuklearnego Teheranu, zastępując Hassana Rouhaniego po zwycięstwie Mahmuda Ahmadineżada w wyborach 2005. Zrezygnował w październiku 2007 z powodu różnic poglądów z prezydentem. W 2008 z powodzeniem startował w wyborach parlamentarnych і został przewodniczącym Islamskiego Zgromadzenia Konsultatywnego, funkcję pełnił do 2020 roku. Chociaż zaliczany był do konserwatystów, wielokrotnie krytykował Ahmadineżada. Od 2020 do 2026 był członkiem Rady Rozpoznania Celowości. ### Ostatnie lata і śmierć W 2024 zgłosił kandydaturę w wyborach prezydenckich, ale został zdyskwalifikowany. W 2026, w następstwie protestów і doniesień o masakrach, Stany Zjednoczone nałożyły sankcje na Laridżaniego za udział w represjonowaniu protestujących. Według raportów, był "mózgiem" styczniowych represji w 2026, wykorzystując swoje bliskie powiązania z dowódcami Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej і służbami wywiadowczymi. W nocy z 16 na 17 marca 2026 podczas wojny Izraela і Stanów Zjednoczonych z Iranem Laridżani został zabity w izraelskim nalocie. Izraelski minister obrony Jisra'el Kac poinformował o jego śmierci, którą potwierdził Iran. W nalocie zginęli również jego syn Morteza i szef biura Alireza Bajat. Agencja informacyjna Fars podała, że zginął w wyniku amerykańsko-izraelskiego ataku, gdy odwiedzał córkę na przedmieściach wschodniego Teheranu. ## Rodzina Żonaty z córką ajatollaha Mortezy Motahhariego. ## Źródła - M. Axworthy: Revolutionary Iran. A History of the Islamic Republic. London: Penguin Books, 2014. ISBN 978-0-14-104623-5. - T. Coville: Najnowsza historia Iranu. Republika islamska. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Dialog, 2009. ISBN 978-83-61203-40-7.