# Meczet Al-Aksa (Al-Masğid al-Aqsà) **Meczet Al-Aksa** (arab. ‏المسجد الأقصى‎, Al-Masğid al-Aqsà) – jedna z najważniejszych świątyń muzułmańskich na świecie, położona w Jerozolimie na Wzgórzu Świątynnym (Al-Haram as-Sharif), uważanym za trzecie najświętsze miejsce islamu po Mekce i Medynie. ## Lokalizacja i znaczenie Meczet znajduje się na Wzgórzu Świątynnym – miejscu świętym zarówno dla wyznawców judaizmu, jak i muzułmanów. Nazwa "Al-Aksa" oznacza "najdalszy", nawiązując do nocnej podróży proroka Mahometa, którego według muzułmańskiej tradycji przyniósł do tego miejsca archanioł Gabriel. Jest to największa świątynia w Palestynie, zdolna pomieścić do 30 000 wiernych. Wraz z Kopułą na Skale tworzy jeden z najważniejszych zespołów sakralnych w islamie. ## Historia ### Początki budowy Meczet Al-Aksa został zbudowany wraz z Kopułą na Skale w latach 660–691 n.e. Obie budowle muzułmanie wznieśli na pamiątkę nocnej podróży proroka Mahometa do Tronu Bożego zwanej Isra, w którą, wedle tradycji, zabrał proroka archanioł Gabriel i późniejszego wniebowstąpienia Miradż. ### Teorie genezy Niektórzy historycy architektury uważają, że meczet Al-Aksa ma typową budowę rzymskiej bazyliki i sugerują, że zbudowano go w 536 roku na rozkaz cesarza Justyniania jako kościół Świętej Marii. Arabowie nazywają zresztą dolinę Cedronu, która oddziela Wzgórze Świątynne od Góry Oliwnej, doliną Naszej Pani Marii (Wadi Sitt Maryam). Niewykluczone jest więc, że to właśnie chrześcijanie po okresie ponad 450 lat od zburzenia Świątyni Jerozolimskiej znów uczynili Wzgórze Świątynne miejscem kultu. Bazylikowy charakter meczetu Al-Aksa może też być wynikiem wzorowania się jego budowniczych na budowlach chrześcijańskich. W tym okreso architektura islamska nie była jeszcze wykształcona, a w budowie meczetu oraz Kopuły na Skale uczestniczyli bizantyjscy rzemieślnicy. ### Okres średniowiecza Po zdobyciu Jerozolimy przez chrześcijan w latach 1099-1187 służył jako siedziba zakonu templariuszy. Funkcję meczetu przywrócił mu ponownie wódz i polityk muzułmański Saladyn (1187). ## Wydarzenia historyczne ### Zamach na króla Jordanskiego W 1951 w zamachu podczas wizyty w meczecie zginął król jordański Abdullah I. Zamachowiec usiłował także zabić jego wnuka, późniejszego króla Husajna, ale ten uszedł z życiem. ### Pożar 1969 roku W 1969 chrześcijański turysta Denis Michael Rohan podłożył ogień pod meczet. W pożarze przepadła mównica z drzewa cedrowego (minbar), dar sułtana Saladyna. ### Intifada Al-Aksa Od tego meczetu przyjęła miano druga intifada, nazwana intifadą Al-Aksa, czyli powstaniem w obronie najświętszego dla muzułmanów meczetu w Jerozolimie. ### Pożar 2019 roku 15 kwietnia 2019 roku, czyli tego samego wieczora, którego spłonął strop katedry Notre-Dame, w meczecie także wybuchł pożar. Ogień pojawił się w stróżowce przy dachu sali modlitwy Marwani. Został jednak szybko ugaszony, nie powodując w efekcie większych strat materialnych. ## Architektura Meczet Al-Aksa ma prostokątną formę o wymiarach ok. 80 na 55 metrów. Wewnątrz znajduje się sala modlitwy podzielona na trzy nawę. Główna nawę wysokości 20 metrów jest pokryta kopułą. Na północnym końcu znajduje się główna wejściowa bramę z czterema pylonami. Architektura meczetu odzwierciedla mieszankę stylów: początkowo bazylikowego, później zmodyfikowanego przez wpływy islamskie. Na ścianach widoczne są ornamenty murowane i żelazne bramy. ## Znaczenie współczesne Meczet Al-Aksa pozostaje centrum życia religijnego i społecznego dla muzułmanów w Jerozolimie. Jest to miejsce codziennych modlitw pięciu obowiązkowych namazów oraz zbiorowych modlitw w piątki. Co roku przyciąga tysiące pielgrzymów w trakcie miesiąca ramadan. Miejsce to jest również symbolem politycznego konfliktu izraelsko-palestyńskiego, co czyni z niego punkt skupienia napięć między różnymi grupami etnicznymi i religijnymi. ## Podobne struktury - Kopuła na Skale (Qubbat as-Sakhra) - Świątynia Jerozolimska - Święty Meczet (Mecca) ## Przypisy Meczet Al-Aksa jest współcześnie zarządzany przez Waqf, islamską organizację uczelnianą, pod nadzorem Jordańskiej Komisji Koranicznej.