# Milionerzy **Milionerzy** to popularny polski teleturniej, bazujący na formacie brytyjskim "Who Wants to Be a Millionaire?". Emitowany był w latach 1999–2003, 2008–2010 i 2017–2025 na antenie TVN, a od 2025 roku program przejęty został przez telewizję Polsat. Uczestnicy teleturnieju odpowiadają na pytania z różnych dziedzin wiedzy, mając do dyspozycji koła ratunkowe, walcząc o nagrodę główną – milion złotych. Program od początku prowadzi Hubert Urbański. ## Zasady Gry Teleturniej opiera się na oryginalnych brytyjskich zasadach. ### Kto pierwszy, ten lepszy W edycjach TVN zawodnicy kwalifikowali się poprzez rundę eliminacyjną „kto pierwszy, ten lepszy”. Polegała ona na ułożeniu czterech odpowiedzi we właściwej kolejności. Osoba, która zrobiła to najszybciej, przechodziła do etapu zasadniczego. W wersji Polsatu zrezygnowano z eliminacji – uczestnik po castingu od razu gra o milion. ### Etap zasadniczy W etapie zasadniczym gracz odpowiada na dwanaście pytań (w latach 1999–2003 było ich 15). Za każdą poprawną odpowiedź wygrywa coraz większe sumy pieniędzy. Drzewko nagród wygląda następująco: * 500 zł * 1 000 zł * 2 000 zł * 5 000 zł * 10 000 zł * 20 000 zł – pierwszy próg gwarantowany * 40 000 zł * 75 000 zł * 125 000 zł * 250 000 zł * 500 000 zł – drugi próg gwarantowany * 1 000 000 zł Gracz ma do dyspozycji koła ratunkowe: * Pół na pół * Pytanie do publiczności (z wyjątkiem wiosny 2021) * Telefon do przyjaciela (niedostępny między wrześniem 2009 a grudniem 2010) Od października 2025 wprowadzono koło „pytanie do prowadzącego” i możliwość wyboru trzech z czterech kół. Inne koła ratunkowe to: * Pytanie do prowadzącego (od października 2025) * Pytanie do eksperta (wrzesień 2009–grudzień 2010) * Zamiana pytania (marzec–grudzień 2010, luty–maj 2021, marzec 2024–lipiec 2025) – z różnymi warunkami dostępności. ### Charakterystyka pytań Pytania obejmują wiedzę ogólną z zakresu historii, sztuki, teologii, polityki, ekonomii, matematyki, języka, podróży, sportu, rozrywki, żywności oraz gier i zabaw. Nowsze edycje zawierają więcej pytań o sprawy bieżące. ## Prowadzący Hubert Urbański, urodzony 23 marca 1966 roku, jest gospodarzem programu od samego początku. Zyskał ogromną popularność dzięki prowadzeniu Milionerów. W 2011 roku przeszedł do Telewizji Polskiej, a w 2016 powrócił do TVN i ponownie objął rolę gospodarza. W odcinku z 30 marca 2023 roku gościnnie rolę prowadzącego objęła Olga Zagożdżon, zwyciężczyni licytacji WOŚP. ## Oprawa Teleturnieju ### Scenografia Scenografia bazuje na brytyjskim oryginale. Polsat w 2025 roku zaadaptował scenografię z 2018 roku wprowadzoną w Wielkiej Brytanii, zmodernizował studio i wprowadził multimedialną podłogę. Oświetlenie dostosowuje się do etapu gry. ### Logo Program przeszedł kilka zmian logotypu: 1. **Pierwsze logo** (1999) – granatowy romb z pierścieniami. 2. **Drugie logo** (2000) – okrągłe z zielonymi pytajnikami. 3. **Trzecie logo** (2008–2023) – niebiesko-fioletowe ze złotymi pytajnikami. 4. **Czwarte logo** (od 2023) – srebrno-fioletowe ze złotymi pytajnikami. ### Grafika i muzyka W programie zmieniała się oprawa graficzna i muzyczna na przestrzeni lat. Wczesne edycje korzystały z oryginalnej brytyjskiej muzyki. Nowsze edycje wprowadzały modyfikacje graficzne i aktualizacje muzyczne. ## Produkcja ### Studio Nagrań Teleturniej był nagrywany w różnych studiach w Warszawie i Krakowie: * 1999–2000: WFDiF w Warszawie * 2000–2003: Studio TVP w Warszawie * 2008–2009: Studio TVP w Krakowie * 2010: Studio Farat Film w Warszawie * 2017–2018: Studio Transcolor w Szeligach * 2019–2020: Studio TVN Sceno Kreacje w Sękocinie Starym * 2021–2024: Studio Transcolor w Szeligach * Od 2025: Hala Polsatu w Warszawie ### Nagrania zagranicznych wersji W studiu TVN Sceno Kreacje nagrywano również odcinki włoskiej edycji Milionerów (Chi vuol essere milionario?). Polska edycja została uznana za najlepszą na świecie. ### Producent wykonawczy Producentami wykonawczymi były firmy: Endemol-Neovision, Intergalactic oraz Jake Vision. ## Rekrutacja do programu Rekrutacja do programu przeszła różne etapy. * **1999–2003**: Zgłoszenie przez Telemedium, odpowiadanie na pytania, losowanie. * **2008–2010**: Zgłoszenie przez SMS, odpowiadanie na pytania, rozmowa telefoniczna. * **2017–2025**: Wypełnienie ankiety online, rozmowa z przedstawicielem programu. ## Emisja programu Odcinki programu były udostępniane w serwisie Player (następnie Max). Z powodu pandemii COVID-19 emisja została czasowo zawieszona wiosną 2020 roku, ale wznowiono ją jesienią tego samego roku. W 2025 roku program przeniósł się na antenę Polsatu. ## Oglądalność w telewizji linearnej Najwyższą oglądalność (ponad 6,5 mln widzów) miał odcinek z 5 marca 2000 roku. Odcinek z 5 kwietnia 2008 roku (pierwsze pytanie za milion w tej edycji) obejrzało 4,95 mln widzów. Pierwszy odcinek trzeciej odsłony w 2017 roku obejrzało ok. 3,4 mln widzów. Specjalny odcinek z 14 lutego 2018 roku miał ok. 4,04 mln widzów. ## Milionerzy. 2 miliony W 2023 roku zrealizowano dziewięć odcinków specjalnych pod nazwą "Milionerzy. 2 miliony", w których nagroda główna wynosiła 2 miliony złotych. Zasady były analogiczne do niemieckiej wersji teleturnieju. W pierwszych ośmiu odcinkach obowiązywał ruchomy drugi próg gwarantowany. Finaliści awansowali do odcinka finałowego, gdzie walczyli o dwa miliony złotych. ## Odcinki specjalne W programie regularnie organizowano odcinki specjalne z udziałem gwiazd, dzieci i rodzin, z których dochód przeznaczano na cele charytatywne. Fundacja TVN Nie jesteś sam była częstym beneficjentem. ### Przykłady odcinków specjalnych: * **Świąteczne wydania (2001–2002)**: Aktorzy grali w parach, wygrane przekazywano na Fundację TVN. * **Wielkanocne wydania (2002)**: Pary aktorów i satyryków, wygrane na Fundację TVN. * **Dzień Dziecka (2002)**: Uczniowie szkół podstawowych, wygrane na Fundację TVN. * **Big Brother (2002)**: Uczestnicy reality show, wygrane na Fundację TVN. * **Dzień Dziecka (2008)**: Gwiazdy grały na budowę centrum profilaktyki nowotworowej. * **Walentynkowe wydania (2018, 2022)**: Aktorzy seriali, wygrane na Fundację TVN. * **25-lecie TVN (2022)**: Znane osobistości TVN, wygrane na Fundację TVN. ## Rekordowe wygrane ### Milion złotych Milion złotych wygrano dziesięciokrotnie: 1. 28 marca 2010: Krzysztof Wójcik 2. 21 marca 2018: Maria Romanek 3. 14 marca 2019: Katarzyna Kant-Wysocka 4. 23 września 2021: Jacek Iwaszko 5. 19 września 2022: Tomasz Orzechowski 6. 12 marca 2024: Mateusz Żaboklicki 7. 3 kwietnia 2024: Tomasz Boruch 8. 13 listopada 2024: Marek Wojtuń 9. 10 listopada 2025: Bartosz Radziejewski 10. 12 marca 2026: Elżbieta Marszalec ### Pozostałe wysokie wygrane Wiele razy padły wygrane w wysokości 500 000 zł i 250 000 zł. ## Pytania za główną nagrodę W polskiej edycji zadano 37 pytań za milion złotych. ## Odbiór Teleturniej cieszył się dużą popularnością i zdobył drugie miejsce w plebiscycie Telekamery 2010. ## Kontrowersje wokół pytań W historii programu dochodziło do kontrowersji związanych z nieprecyzyjnymi pytaniami, co skutkowało przywracaniem zawodników do gry po wyjaśnieniach. ## Promocja programu TVN emitował programy o kulisach teleturnieju. Wydano książkę "Milionerzy – sprawdź swoje możliwości". ### Gry na podstawie teleturnieju Wydano gry planszowe, grę online oraz gry na telefony komórkowe bazujące na formacie teleturnieju. ## Parodie i imitacje programu oraz jego wpływ na kulturę Program był parodiowany przez artystów i kabarety. W Milionerach brali udział bohaterowie seriali. Powstała gra "Żulionerzy". Grupa fanów nagrywała własne wersje teleturnieju. ## Podejście probabilistyczne do teleturnieju Analiza prawdopodobieństwa wygranej przy losowych odpowiedziach i wykorzystaniu kół ratunkowych. ### Problem ryzyka Analiza wartości oczekiwanej wygranej w zależności od etapu gry i dostępnych opcji.