Olaf Lubaszenko, właśc. Olaf Sergiusz Linde (ur. 6 grudnia 1968 we Wrocławiu) – polski aktor filmowy, dubbingowy i teatralny, reżyser, producent filmowy, a także wokalista i konferansjer, laureat Polskiej Nagrody Filmowej Orła i Czeskiego Lwa za pierwszoplanową rolę w filmie Zabić Sekala. == Życiorys == Urodził się i dorastał we Wrocławiu jako syn pary aktorskiej Asji Łamtiuginy (1940–2023) i Edwarda Lindego-Lubaszenki (1939–2026). Został ochrzczony w obrządku prawosławnym, jego ojcem chrzestnym był Bazyli (Doroszkiewicz). Przez pierwsze osiem lat życia mieszkał we Wrocławiu. Jego rodzice rozstali się, gdy miał kilka lat; po rozwodzie rodziców zamieszkał z matką w Jeleniej Górze (1975–1976), a następnie w Białymstoku, gdzie jego matka znalazła zatrudnienie w Teatrze Dramatycznym (1976–1978). Dostrzeżony na konkursie recytatorskim, został zaproszony na zdjęcia próbne do serialu TVP Życie Kamila Kuranta (1982; reż. Grzegorz Warchoł), w którym ostatecznie zagrał tytułową rolę. W 1984 zagrał Jarogniewa, nastolatka zafascynowanego Hitlerjugend, w serialu Trzy młyny (1986; reż. Jerzy Domaradzki). Za rolę Graniastego w spektaklu telewizyjnym Bidul (1986; reż. Wiktor Skrzynecki) otrzymał nagrodę na festiwalach filmów dla młodzieży w Bułgarii. W 1986 zdał maturę w IX LO im. Klementyny Hoffmanowej w Warszawie. Studiował na Wydziale Socjologii i Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego i na Wydziale Teologii Prawosławnej w Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie, ale żadnej z tych uczelni nie ukończył. Ukończył natomiast studia w Wyższej Szkole Komunikowania i Mediów Społecznych w Warszawie a w 1991 zdał eksternistyczny egzamin aktorski. Na kinowym ekranie zadebiutował rolą Ryśka w filmie obyczajowym Jerzego Ridana Sonata marymoncka (1987). W 1987 premierę miały trzy filmy z Lubaszenką: Bez grzechu Wiktora Skrzyneckiego, Tabu Andrzeja Barańskiego, Grażyny Szymańskiej i Waldemara Prokopowicza oraz Łuk Erosa Jerzego Domaradzkiego. W sportowej komedii sensacyjnej Janusza Zaorskiego Piłkarski poker (1988) został obsadzony w roli Olka Groma. Za rolę Tomka w dramacie psychologicznym Krzysztofa Kieślowskiego Krótki film o miłości (1988) otrzymał nagrodę na festiwalu „Gwiazdy Jutra” w Genewie. Był asystentem reżysera przy realizacji czterech (I, II, III i X) części filmowego Dekalogu (1989–1990) Krzysztofa Kieślowskiego i dramatu wojennego Andrzeja Wajdy Pierścionek z orłem w koronie (1993). Pojawił się w epizodycznej roli tramwajarza w filmie biograficznym Andrzeja Wajdy Korczak (1990) o życiu Janusza Korczaka. W połowie 1990, z powodu braku ofert pracy, pracował jako sekretarz w Fundacji Batorego, a następnie został organizatorem spotkań autorskich w kawiarni „Niespodzianka” w Warszawie. Pracował w sztabie wyborczym Tadeusza Mazowieckiego przed wyborami prezydenckimi w 1990. Równolegle z karierą filmową, w 1991 zadebiutował na scenie rolą rybaka w spektaklu Györgya Spiró Szalbierz (reż. Tomasz Wiszniewski) w Teatrze Telewizji. W tym samym roku został obsadzony w roli choreografa, a po odejściu Bogusława Lindy przejął po nim rolę reżysera w musicalu Metro (reż. Janusz Józefowicz) w Teatrze Dramatycznym im. Gustawa Holoubka w Warszawie; przez osiem lat zagrał w ok. 800 wystawieniach tego spektaklu. W międzyczasie odegrał rolę żołnierza Marcina Krolla, który dezerteruje z wojska po odkryciu niewierności żony, w dramacie wojennym Władysława Pasikowskiego Kroll (1991), wcielił się we Franciszka/Franza Relkego w serialu wojennym Pogranicze w ogniu (1992–1993), wystąpił w epizodycznej roli strażnika w Oświęcimiu w oscarowym dramacie biograficznym Stevena Spielberga Lista Schindlera (1993), Antoniego w tragikomedii Jana Kidawy-Błońskiego Pamiętnik znaleziony w garbie (1994) i literata w komedii Marii Zmarz-Koczanowicz Kraj świata (1994). W 1994 premierowo zagrał rolę inteligenta AA w spektaklu Emigranci (reż. Jan Błeszyński) w Teatrze im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie, a w 1995 – Piotra Michalskiego w przedstawieniach Jacka Koprowicza: Łowca jasnowidzów w Teatrze Telewizji i Jasnowidz w Teatrze 13 Muz w Szczecinie. W latach 90. zagrał także w kilku dramatach Władysława Pasikowskiego: policjanta Krzysztofa „Młodego” w Psach (1992), brata Maty w Słodko gorzkim (1996), porucznika Czackiego w Demonach wojny według Goi (1998) i agenta Stanisława Kosińskiego w Operacji Samum (1999). Wykreował także postać Gąsiora w filmie obyczajowym Jerzego Zalewskiego Gnoje (1995), kierowcy Kujawy w thrillerze Jana Kidawy-Błońskiego Wirus (1996) i czołgnisty w filmie historycznym Filipa Bajona Poznań 56 (1996) oraz Rafała Kulskiego, majora UOP, w drugim sezonie Ekstradycji (1997). W latach 1995–1999 zagrał w 20 spektaktach Teatru Telewizji, m.in. w sztuce Friedricha Schillera Don Carlos (1994; reż. Laco Adamík) i przedstawieniu Czerwony Kapturek (1997; reż. Krzysztof Babicki). Za rolę kowala Jury Barana w dramacie wojennym Vladimíra Michálka Zabić Sekala (1998) otrzymał nagrodę dla najlepszego aktora na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Karlowych Warach, Orła za najlepszą główną rolę męską na 1. ceremonii wręczenia Orłów i Czeskiego Lwa dla najlepszego aktora. Wystąpił jako Ludwik Machl, 19-latek podejrzany o szpiegostwo, w polsko-czechosłowackim filmie sensacyjnym Janusza Majewskiego Czarny wąwóz (1989). Jako reżyser zadebiutował w połowie lat 90. krótkometrażowymi filmami nakręconymi na podstawie opowiadań Janusza Andermana w ramach telewizyjnego cyklu Literatura polska dla młodzieży. Następnie wyreżyserował spektakl Małgosia w Teatrze Młodego Widza w Warszawie. Pełnometrażowym debiutem Lubaszenki był ciepło przyjęty przez widzów i krytyków film akcji Sztos (1997), w którym zagrał także niewielką rolę Mietka, przyjaciela Eryka (Jan Nowicki). Za Sztos otrzymał Srebrny Bilet, nagrodę Stowarzyszenia „Kina Polskie”, poza tym film był wyświetlony na Alexandria International Film Festivalu w Egipcie. W 1998 odcisnął swoją dłoń na „Promenadzie Gwiazd” podczas 3. Festiwalu Gwiazd w Międzyzdrojach. Wyreżyserował komedie sensacyjne: Chłopaki nie płaczą (2000), Poranek kojota (2001) i E=mc² (2002), w którym zagrał także główną rolę – Maksa Kądzielskiego, doktora filozofii. Na początku nowego tysiąclecia wystąpił jako Adam Horn u boku Ewy Gawryluk w komedii science-fiction Konrada Szołajskiego Operacja „Koza” (2000) i prawnik Marek Zdzierski w komedii romantycznej Piotra Wereśniaka Zakochani (2000) z Magdaleną Cielecką. Wystąpił jako Gucio w dramacie wojennym Jurka Bogajewicza Boże skrawki (2001). Wyreżyserował seriale komediowe: Skarb sekretarza (2000), który w 2002 ukazał się w wersji filmowej jako Jest sprawa..., i Król przedmieścia (2002). Miał zagrać Stanisława Szczygła w drugim sezonie serialu Przeprowadzki (2001) w TVP1, ale produkcję zawieszono po zmianie dyrekcji w Telewizji Polskiej. W 2001 został członkiem Europejskiej Akademii Filmowej. Jako reżyser teatralny zadebiutował ciepło przyjętym przez krytyków musicalem Pięciu braci Moe wystawionym premierowo w 2002 w Teatrze Muzycznym Roma w Warszawie. Jako konferansjer i wokalista związał się z Teatrem Buffo. Wcielił się w Reinharda Heydricha, szefa Głównego Urzędu Bezpieczeństwa III Rzeszy, w dwóch odcinkach serialu Sensacje XX wieku (2002) oraz policjanta Stanisława Olbrychta w Sforze (2002) i jej kontynuacji, Fałszerzach – powrocie Sfory (2007). W latach 2007–2011 występował w roli ratownika medycznego Romana Pyrki w telenoweli Barwy szczęścia w TVP2. W 2009 premierę miał kolejny film w reżyserii Lubaszenki – komedia Złoty środek. W 2010 zagrał gościnnie w spektaklu Zakłócenia w eterze w Teatrze Dramatycznym w Białymstoku i poprowadził program telewizyjny o kulisach życia polskich piłkarzy grających w zagranicznych ligach Polska liga cudzoziemska w Polsat Play. W 2011 powrócił do roli choreografa asystującego reżyserowi w musicalu Metro wystawionym w Teatrze Dramatycznym im. Gustawa Holoubka w Warszawie z okazji 20. rocznicy premiery spektaklu. W tym samym roku nakręcił Sztos 2 (2012), kontynuację komedii swojej reżyserii z 1997 oraz został dyrektorem artystycznym Festiwalu Gwiazd w Międzyzdrojach. W ramach współpracy z Teatrem MY wyreżyserował spektakle autorstwa Marcina Szczygielskiego: Single i remiksy (2012) i Kochanie na kredyt (2013). Wystąpił w roli Witolda Michalaka, prezesa OSP w serialu sensacyjnym Strażacy (2015–2016) w TVP1. Zagrał „Nerwowego”, szefa podhalańskiej mafii, w komedii Michała Milowicza i Kacpra Anuszewskiego Futro z misia (2019). W 2022 był dyrektorem Teatru im. Adama Mickiewicza w Częstochowie. Wystąpił w teledyskach do piosenek: „Na krzywy ryj” (1997) Elektrycznych gitar, „Tango z pistoletem” (2000) Katarzyny Groniec, „Starczy słów” (2002) Kasi Kowalskiej i „Uciec stąd” (2014) Rozbójnika Alibaby. Nagrał utwór „Dream a Little Dream of Me” na album kompilacyjny pt. Gra o miłość (2001) zawierający piosenki wykonywane przez członków piłkarskiej RAP. Jest bohaterem książki „Chłopaki niech płaczą” (Prószyński i S-ka, 2015), wywiadu-rzeki udzielonego dziennikarzowi Pawłowi Piotrowiczowi. == Życie prywatne == Jest krewnym polityka Jana Roszkowskiego, który był burmistrzem Prudnika w latach 1990–1998. Jego wujem jest reżyser Włodzimierz Herman. Z czwartego małżeństwa ojca ma przyrodnią siostrę, Beatę Chyczewską. W październiku 1992 ożenił się z aktorką i piosenkarką Katarzyną Groniec, z którą ma córkę, Mariannę (ur. 1993). W 1995 doszło do rozwodu. Od 2006 związał się z Hanną Wawrowską. W 1998 został kapitanem Reprezentacji Artystów Polskich w piłce nożnej. Jest kibicem klubu piłkarskiego Legia Warszawa, w którym w wieku 13 lat trenował jako junior. Od dzieciństwa cierpi na zaburzenia rytmu serca. W 2006 zachorował na świnkę, która – w połączeniu z niezdrowym trybem życia, kompulsywnym jedzeniem, pracoholizmem, depresją i problemami hormonalnymi – poskutkowała u niego otyłością. == Filmografia == === Reżyseria === Sztos (1997) Chłopaki nie płaczą (2000) Skarb sekretarza (2000) Poranek kojota (2001) Król przedmieścia (2002) E=mc² (2002) Jest sprawa... (2002) Kosmic