Futebol Clube do Porto (wym. [futɨˈbɔɫ ˈklub(ɨ) du ˈpoɾtu]) – portugalski klub sportowy (szczególną rolę odgrywa sekcja piłki nożnej), grający obecnie w Primeira Liga i mający siedzibę w Porto. FC Porto jest odznaczone m.in. Orderem Infanta Henryka i Orderem Zasługi. Klub został założony w 1893 roku, a od 1934 nieprzerwanie od powstania ligi występuje w najwyższej klasie rozgrywkowej w Portugalii. Domowe mecze rozgrywa na Estádio do Dragão (Stadion Smoka), który może pomieścić niespełna 51 tys. widzów. Zespół Porto należy do najbardziej utytułowanych w Portugalii. Trzydzieści dwa razy wywalczył mistrzostwo Portugalii, dziewiętnaście razy zdobywał Puchar Portugalii i siedemnaście razy zdobywał Superpuchar Portugalii. Osiągał także sukcesy w europejskich i światowych pucharach. Choć był do 1987 jedynym klubem z portugalskiej „wielkiej trójki” (SLB, SCP,FCP), bez trofeum międzynarodowego. W 1984 Porto przegrało finał Pucharu Zdobywców Pucharów z Juventusem Turyn, w którego składzie grał Zbigniew Boniek. Porto wygrało PEMK/Ligę Mistrzów w 1987 i 2004 roku, dwukrotnie zdobyło Puchar UEFA w 2003, oraz po zmianie nazwy zawodów Ligę Europa 2011, jako jedyny zespół portugalski. Klub piłkarski Porto jest także jedynym portugalskim zespołem, który dwukrotnie zdobył Puchar Interkontynentalny w piłce nożnej 1987, 2004. Drużyna zdobyła także w 1987 Superpuchar UEFA. W tabeli wszech czasów ligi portugalskiej Porto zajmuje 2. miejsce za Benficą. Jednak Porto jest najbardziej utytułowanym klubem pucharowym UEFA i FIFA w Portugalii oraz jednym z nielicznych na świecie, którzy zdobyli Puchar Europy, Superpuchar UEFA, Puchar Interkontynentalny w jednym sezonie. == Dzieje klubu == === Założenie Porto i początki === Klub powstał 28 września 1893 roku, a jego założycielem był Antonio Nicolau de Almeida, handlarz winem, który z piłką nożną zetknął się po raz pierwszy podczas swoich podróży po Anglii. W 1906 opiekę nad FC Porto obejmuje José Monteiro da Costa – od tej chwili jest to nie tylko klub piłkarski, ale trenuje również tenisistów, lekkoatletów, bokserów oraz pływaków. Pierwsze boisko klubowe nosiło nazwę „Campo da Rainha” (boisko Królowej). 7 lutego 1907 roku odbyło się spotkanie zarządu, na którym José Monteiro da Costa oficjalnie został mianowany na prezydenta FC Porto. Siedziba klubu mieściła się na Rua da Rainha. W marcu 1933 roku przeniesiona została na Praça do Municipio. Pierwsze logo klubu miało postać granatowej piłki z białymi liniami i napisem FCP. Wybrane kolory miały symbolizować czystość, spokój i siłę woli. Dwadzieścia lat później dodano do niego symbol miasta Porto. === Świetlane Lata === W ciągu następnych lat Porto zaczęło odnosić sukcesy, stając jednym z najważniejszych klubów w Portugalii (obok takich jak SL Benfica i Sporting CP). W latach 1922–1938 czterokrotnie zdobyło mistrzostwo Portugalii oraz wygrało rozgrywki ligowe w sezonie 1934/35. === Lata bez mistrzostw === Zwycięstwo w 1948 roku nad Arsenalem 3:2 rozjaśniło okres niepowodzeń (po zwycięstwach w rozgrywkach ligowych w sezonach 1938/39 i 1939/40 Porto nie zdobyło żadnego tytułu aż do 1956 roku). 4 grudnia 1949 położono kamień węgielny pod nowy stadion. Uroczyste otwarcie „Estádio das Antas” odbyło się 28 maja 1952 roku. === Powrót na fotel mistrza Portugalii === Rok 1956 był rokiem przełomowym dla Porto. Po 16 latach niepowodzeń drużyna zajęła pierwsze miejsce w „Campeonato da 1ª Divisão” oraz zdobyła Puchar Portugalii. Po raz pierwszy wzięła też udział w rozgrywkach UEFA, mierząc swoje siły z Athletikiem Bilbao. Następny sukces odniesiony został w sezonach: 1957/58 (Puchar Portugalii) oraz 1958/59 (zwycięstwo w Lidze). W latach sześćdziesiątych Porto tylko raz było triumfatorem, zdobywając Puchar Portugalii w sezonie 1967/68. Na kolejne sukcesy trzeba było czekać do roku 1977, który przyniósł zwycięstwo w Pucharze Portugalii. Przełamana została zła passa – następne dwa sezony należały do Porto. === Europejskie sukcesy === W 1982 roku kontrolę nad klubem przejął Jorge Nuno Pinto da Costa – Porto było wówczas jedynym klubem z „wielkiej trójki”, który nie miał na koncie zwycięstw w międzynarodowych rozgrywkach. Wkrótce uległo to zmianie. W sezonie 1986/87 FC Porto zdobyło po raz pierwszy Puchar Europejskich Mistrzów Krajowych (pokonując w finale 2:1 Bayern Monachium – gole: Rabah Madjer, Juary), a także Superpuchar UEFA. Rok później Puchar Interkontynentalny. === Era Mourinho === Na następny sukces w rozgrywkach europejskich Porto czekało do 2003 roku. José Mourinho, który objął posadę trenera w klubie, doprowadził zespół do zwycięstwa w Pucharze UEFA (mecz finałowy z Celtikiem Glasgow zakończony wynikiem 3:2). 2004 rok przyniósł zwycięstwo w Lidze Mistrzów (w drodze po trofeum Porto przegrało tylko raz – z Realem Madryt). W meczu finałowym przeciwnikiem Porto była drużyna AS Monaco, którą Smoki pokonały 3:0 – gole zdobyte przez C. Alberto, Deco i D. Aleniczewa. W grudniu 2004 Porto w rzutach karnych pokonało Once Caldas i zdobyło Puchar Interkontynentalny. === Era Ferreiry === Po przejęciu Porto przez Jesualdo Ferreirę, klub znowu zaczął dominować w Portugalii, a także znowu liczyć się w Europie. Zdobywał mistrzostwa przez trzy sezony z rzędu (2006/07, 2007/08, 2008/09), a także dwa z rzędu Puchary Portugalii w sezonie 2008/09, 2009/10. W 2009 roku klub wspinał się wysoko w Lidze Mistrzów, lecz w 1/4 finału przegrał z Manchesterem United. === Era Villas-Boasa === Od 3 czerwca 2010 trenerem drużyny był André Villas-Boas. Ten trener już w pierwszym sezonie zapisał się jako świetny szkoleniowiec. Jako trener Smoków w swym pierwszym sezonie zdobył Superpuchar Portugalii, mistrzostwo Portugalii, Puchar Portugalii i wygrał Ligę Europa. Wygrywając Ligę Europa 2011, stał się najmłodszym, 33-letnim trenerem, który zdobył międzynarodowe trofeum piłki nożnej. FC Porto jako jedyny zespół europejski po raz drugi zdobył trzy trofea – mistrzostwo kraju, puchar kraju i puchar rozgrywek UEFA. Porto ustanowiło rekordy ligi: zdobycie mistrzostwa z największą liczbą punktów (84) w 16-drużynowej lidze i 3 pkt za wygraną, osiągnięcie 21 punktów przewagi nad zespołem z drugiego miejsca i 16 wygranych meczów z rzędu. Piłkarz Falcao strzelił 17 goli w jednym sezonie Ligi Europa 2011, czym ustanowił rekord tego turnieju. Piłkarz Hulk strzelił 23 gole, dzięki temu wygrał klasyfikację strzelców Primeira Liga 2010/11. W tym sezonie drużyna pod wodzą Andre Villas-Boasa jako druga w historii wygrała Primeira Liga, nie doznając porażki, remisując trzy mecze. Rolę kapitana drużyny pełni bramkarz Helton. == Obecny skład == Stan na 7 stycznia 2026 == Stadion == === Estádio das Antas === Estádio das Antas był najdłużej użytkowanym stadionem przez FC Porto. Dosłownie znaczy to Stadion na skałach. Stadion otwarto w 1952 i FC Porto rozgrywało na nim mecze do 2004, kiedy klub przeniósł się na nowo wybudowany Estádio do Dragão. Początkowo miał nawet 80 tysięcy miejsc i niemal pionowe górne trybuny, w latach osiemdziesiątych XX w. jego pojemność zmniejszono do 64300 miejsc. Po wybudowaniu nowego stadionu, stary obiekt rozebrano. === Estádio do Dragão === Nazwa – Estádio do Dragão Miasto – Porto Pojemność – 50 948 widzów Inauguracja – 16 października 2003 Rozmiar boiska – 105 × 68 m Projektanci – Manuel Salgado Wykonawca – Ballast-Nedam Obecnie domowe mecze zespół Porto rozgrywa na stadionie Estádio do Dragão, nazwanego od smoka w herbie Porto. Stadion został zbudowany na mistrzostwa Europy w 2004 roku i inauguracyjnym meczem było spotkanie FC Porto z FC Barcelona, wygrane przez Porto 2-0. Obecnie stadion liczy niespełna 51 tysięcy miejsc. Budowa stadionu kosztowała niespełna 98 milionów euro. W 2003 roku UEFA przyznała stadionowi 5 gwiazdek w swojej klasyfikacji stadionów. Obiekt składa się z czterech trybun, i wszystkie są zadaszone. == Słynne mecze == === O Clássico === Mecze między najbardziej utytułowanymi drużynami Portugalii, FC Porto i SL Benfica z konkurujących ze sobą miast Porto i Lizbony. Pierwsza Liga: 154 mecze |Z| 60 |R| 41 |P| 53 Puchar Portugalii: 40 meczów |Z| 12 |R| 5 |P| 23 Superpuchar Portugalii: 25 meczów |Z| 13 |R| 7 |P| 5 Puchar Ligi: 1 mecz |Z| 0 |R| 0 |P| 1 === Dragões vs Leões === Mecze FC Porto ze Sportingiem. Pierwsza Liga: 154 mecze |Z| 59 |R| 40 |P| 55 Puchar Portugalii: 48 meczów |Z| 18 |R| 14 |P| 16 Superpuchar Portugalii: 8 meczów |Z| 0 |R| 4 |P| 4 Puchar Ligi: 1 mecz |Z| 0 |R| 0 |P| 1 === Derby da Invicta === Są to derby miasta Porto, a także północnej Portugalii. Są rozgrywane pomiędzy klubami FC Porto i Boavistą Porto. Boavista Porto jest uważana za dużo słabszy klub od FC Porto, a statystyki potwierdzają dominację Smoków. W historii rozegrano 130 meczów, było 85 zwycięstw FC Porto, a 35 Boavisty. Są to trzecie pod względem ważności derby Portugalii. == Europejskie Puchary == == Sukcesy == === Trofea międzynarodowe === === Trofea krajowe === Taça José Monteiro da Costa: mistrz (5x): 1911, 1912, 1914, 1915, 1916 wicemistrz (1x): 1913 === Trofea regionalne === Campeonato do Porto: mistrz (30x): 1915, 1916, 1919, 1920, 1921, 1922, 1923, 1924, 1925, 1926, 1927, 1928, 1929, 1930, 1931, 1932, 1933, 1934, 1935, 1936, 1937, 1938, 1940, 1941, 1943, 1944, 1945, 1946, 1947 wicemistrz (2x): 1914, 1918 3. miejsce (1x): 1942 Taça Honra do Porto: zdobywca (14x): 1916, 1917, 1948, 1957, 1958, 1960, 1961, 1962, 1963, 1964, 1965, 1966, 1981, 1984 Supertaça do Porto: zdobywca (32x): === Inne trofea === Taça Ibérica: zdobywca (1x): 1936 Trofeum Bruges Matins: zdobywca (1x): 2005 Liga Intercalar: zdobywca (1x): 2009 == Przypisy == == Linki zewnętrzne == Oficjalna strona klubu