Wojskowa Akademia Medyczna im. gen. dyw. Bolesława Szareckiego (WAM) – była akademia wojskowa, działająca w latach 1957–2003 w Łodzi, która kształciła żołnierzy – oficerów wojskowej służby zdrowia (lekarzy, lekarzy-dentystów, farmaceutów, analityków medycznych i psychologów) dla potrzeb SZ PRL i SZ RP, ale także dla sił zbrojnych innych państw. W 1975 uczelni nadano imię gen. dyw. Bolesława Szareckiego.
== Historia ==
Formalne tradycje Wojskowej Akademii Medycznej wywodzą się z Wojskowej Szkoły Sanitarnej w Warszawie kształcącej oficerów służby zdrowia, utworzonej rozkazem ministra Spraw Wojskowych w 1922 roku. W 1925 szkołę tę połączono z Wojskowym Instytutem Sanitarnym i ze Szpitalem Ujazdowskim i przemianowano na Oficerską Szkołę Sanitarną. W 1928 roku szkołę przemianowano na Centrum Wyszkolenia Sanitarnego. Szkołę tę w roku 1930 włączono do nowo utworzonego Centrum Wyszkolenia Sanitarnego w Warszawie (na Centrum to składały się: Komenda, Szkoła Podchorążych Sanitarnych i Szpital Szkolny). Szkoła ta funkcjonowała pod tą nazwą i w takiej formie organizacyjnej, aż do wybuchu II wojny światowej. Ogółem w przedwojennych wojskowych szkołach medycznych przeszkolono blisko 500 oficerów-lekarzy. Około 120 z nich poległo w czasie wojny, a wielu z nich było ofiarami zbrodni w Katyniu, Starobielsku i Ostaszkowie (jednostki medyczne należały zwykle do służb tyłowych, znajdujących się na terenach zajętych podczas wojny obronnej 1939 przez Armię Czerwoną). 35 absolwentów wojskowych szkół medycznych zostało odznaczonych Krzyżem Virtuti Militari za męstwo na polach bitewnych.
Po kapitulacji wojsk Rzeczypospolitej Polskiej w 1939, na alianckim Zachodzie Europy powstawały polskie ośrodki kształcące kadry medyczne dla Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Należały do nich: Centrum Wyszkolenia Sanitarnego działające w Coëtquidan i w Combourg we Francji (listopad 1939 – czerwiec 1940), Obóz Uniwersytecki dla żołnierzy polskich z 2 Dywizji Strzelców Pieszych w Winterthur w Szwajcarii, którzy studiowali na Wydziale Medycznym Uniwersytetu w Zurychu (1940–1946) oraz Polski Wydział Lekarski na Uniwersytecie w Edynburgu w Szkocji (1941–1949). Ogółem dyplomy lekarskie w Szwajcarii i Szkocji zdobyło ponad 300 lekarzy wojskowych, a 35 obroniło prace doktorskie.
W 1944 utworzono na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Katedrę Medycyny Wojskowej, która działała do 1946 roku. Jej funkcje przejęła założona w tym samym roku w Łodzi Wojskowo-Medyczna Szkoła Felczerów. W roku 1950 utworzono przy łódzkiej Akademii Medycznej specjalny Fakultet Wojskowo-Medyczny, spełniający rolę zalążka przyszłej Akademii Wojskowej, kształcący lekarzy wojskowych.
W dniu 19 maja 1958 na podstawie uchwały nr 477/57 Rady Ministrów z 7 listopada 1957 Minister Obrony Narodowej wydał rozkaz Nr 03/Org. powołujący WAM od 1 lipca 1958. W początkach swej działalności Akademia w znacznej mierze korzystała z zasobów (personelu, katedr, zakładów i klinik) cywilnej Akademii Medycznej w Łodzi. Bazą kliniczną WAM stały się Centralne Szpitale Kliniczne MON w Łodzi (I CSK WAM w Łodzi przy ul. Żeromskiego i II CSK WAM przy ul. Szaserów w Warszawie). Proces usamodzielniania się Akademii Wojskowej pod względem struktury naukowo-dydaktycznej i etatowej trwał do około 1968 roku. W latach 70. XX w. i 80. XX w. Akademia rozwijała własną kadrę i bazę naukowo-dydaktyczną i budowała swoją pozycję dydaktyczną i naukową tak w kraju, jak i za granicą. Posiadała również Muzeum Polskiej Wojskowej Służby Zdrowia, działające do dziś przy Uniwersytecie Medycznym w Łodzi.
Program kształcenia studentów WAM obejmował przedmioty medyczne w pełnym zakresie przewidzianym dla odpowiednich wydziałów uczelni medycznych, przedmioty ogólnowojskowe oraz wojskowo-medyczne. Studenci WAM kształcili się jako podchorążowie. Studia medyczne odbywali także, po zdaniu egzaminów wstępnych, żołnierze zawodowi w określonym przedziale wiekowym. Znaczącą rolę w procesie dydaktyczno-wychowawczym realizowanym w WAM odgrywała kadra profesorska rekrutująca się jeszcze z czasów przedwojennych, a tradycje poprzedniczek WAM były kultywowane w mniej lub bardziej oficjalny sposób.
W dniu 9 maja 1975 roku weszła w życie uchwała Nr 76 Rady Ministrów z dnia 29 kwietnia 1975 roku w sprawie nadania Wojskowej Akademii Medycznej imienia generała dywizji Bolesława Szareckiego.
W 1992 roku na terenie WAM odbyła się uroczystość z udziałem absolwentów przedwojennych szkół wojskowo-medycznych, Ministra Obrony Narodowej RP oraz przewodniczącego ds. Duszpasterstwa Służby Zdrowia kard. Fiorenzo Angeliniego z Watykanu, w trakcie której w sposób formalny przekazano do łódzkiej uczelni tradycje, dokumenty i pamiątki wojskowych uczelni medycznych z czasów przedwojennych oraz tych, które funkcjonowały w okresie wojny (m.in. zmieniono odznaki absolwenckie WAM, których forma nawiązywała do odznak przedwojennych).
Restrukturyzacja od lat 90. XX w. Sił Zbrojnych RP, zwłaszcza zaś ich redukcja liczebna, wymusiła poważne zmiany w Akademii. Zmniejszano liczbę jednostek organizacyjnych, liczbę etatów (w tym etatów naukowych i dydaktycznych), zredukowano poważnie limity naboru na studia. Równocześnie obniżano budżet uczelni.
W obliczu wszystkich tych cięć i ograniczeń pod koniec lat 90. XX w. przekształcono WAM w uczelnię wojskowo-cywilną otwierając w latach 1998–1999 dwa zaoczne kierunki studiów dla słuchaczy cywilnych: zdrowie publiczne oraz fizjoterapia. Wkrótce Ministerstwo Obrony Narodowej wprowadziło radykalną reformę wyższego szkolnictwa wojskowego. Dla Akademii reforma ta sprowadzała się praktycznie do jej likwidacji, ponieważ zdecydowano o wstrzymaniu resortowego systemu kształcenia lekarzy wojskowych. W wyniku tych decyzji, chcąc utrzymać akademicki status uczelni i nie zaprzepaścić kilku dziesięcioleci pracy naukowej władze WAM podjęły w pierwszym półroczu 2002 roku rozmowy z władzami cywilnej Akademii Medycznej w Łodzi w sprawie utworzenia po połączeniu obu uczelni wspólnego Uniwersytetu Medycznego. Projekt ten został zrealizowany z powodzeniem i od roku 2003 Wojskowa Akademia Medyczna przestała istnieć (równocześnie w ramach swoistej fuzji obu uczelni zlikwidowano cywilną łódzką Akademię Medyczną) po wykształceniu przez 44 lata funkcjonowania sześciu tysięcy oficerów medycyny wojskowej – lekarzy, lek. stomatologów i farmaceutów (oraz przez krótki czas także psychologów klinicznych). Działalność Wojskowej Akademii Medycznej była kontynuowana przez Wydział Wojskowo-Lekarski Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, który w programie nauczania uwzględnia specyfikę potrzeb medycznych służb mundurowych, jak również statutowo przejął dotychczasowe tradycje wojskowych uczelni medycznych. W marcu 2006 podjęto przygotowania do utworzenia przy Wydziale Wojskowo-Lekarskim UM kompanii akademickich podchorążych – studentów UM. Przyświecała temu de facto idea powrotu do poprzedniego systemu kształcenia wojskowej kadry medycznej, która pojawiła się w obliczu fiaska koncepcji powoływania do wojska cywilnych lekarzy (lansowanej w czasie restrukturyzacji WAM i AM), skutkującego trudnościami w zapewnieniu właściwej obsady lekarskiej w jednostkach wojskowych, zwłaszcza podczas operacji zagranicznych SZ RP. Od roku akademickiego 2008/2009 do obiektów przy pl. gen. Józefa Hallera w Łodzi wrócili studenci medycyny w mundurach, których szkolenie wojskowe odbywało się w oparciu o etat Centrum Szkolenia Wojskowych Służb Medycznych (utworzonego na bazie tych części WAM, które nie zostały przejęte przez powstający Uniwersytet Medyczny, a przez to zwane popularnie „mini-WAM-em”), a od 2011 r. jego następcy – Wojskowego Centrum Kształcenia Medycznego. W 2018 roku została jednak po raz ostatni przeprowadzona rekrutacja na Wydział Wojskowo-Lekarski, jako że w kolejnym roku został on połączony z cywilnym Wydziałem Lekarskim, w którego strukturach wyodrębniono Kolegium Wojskowo-Lekarskie, zbudowane w oparciu o te komórki naukowo-dydaktyczne znoszonego wydziału, które prowadziły działalność poświęconą ściśle tematyce wojskowej. Odtąd osoby przyjmowane na kierunek wojskowo-lekarski były immatrykulowane jako studenci Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, zaś za koordynację ich kształcenia medycznego odpowiadało Kolegium Wojskowo-Lekarskie tej uczelni, natomiast główną bazę dla ich szkolenia wojskowego stanowiło nadal Wojskowe Centrum Kształcenia Medycznego, niemniej pod względem etatu osoby te były odtąd wcielane do Akademii Wojsk Lądowych we Wrocławiu.
Odznaki pamiątkowe i absolwenckie
== Komendanci (1922–1949) ==
1922–1929: gen. bryg. dr med. Stefan Bolesław Józef Hubicki
1925–1925: gen. bryg. dr med. Bronisław Jakesch
1925–1926: gen. bryg. dr med. Franciszek Zwierzchowski
1929–1931: gen. bryg. dr med. Zygmunt Gilewicz
1931–1933: płk dr med. Władysław Leon Osmolski
1933–1939: płk dr med. Ksawery Maszadro
1941–1943: płk prof. dr med. Antoni Jurasz
1943–1945: mjr prof. dr med. Tadeusz Rogalski
1945–1949: mjr prof. dr med. Jakub Rostowski
== Komendanci-rektorzy (1958–2003) ==
1958–1965: gen. bryg. prof. dr hab. med. Marian Garlicki
1965–1972: kontradm. prof. dr hab. med. Wiesław Łasiński
1972–1975: płk doc. dr hab. med. Józef Barancewicz
1975–1978: gen. bryg. prof. dr hab. med. Jerzy Bończak
1978–1981: płk prof. dr hab. med. Tadeusz Brzeziński
1981–1991: gen. bryg. prof. dr hab. med. Władysław Tkaczewski
1991–1998: gen. bryg. prof. dr hab. med. Henryk Chmielewski
1998–2002: płk prof. dr hab. med. Jan Chojnacki
2002–2003: płk prof. dr hab. med. Krzysztof Zeman
== Doktorzy honoris causa ==
1973 – Marian Garlicki
1973 – Marian Stanisław Stefanowski
Doktor wszechnauk lekarskich, emerytowany profesor zwyczajny Akademii Medycznej w Łodzi, i jej wieloletni rektor, współtwórca WAM, chirurg i pedagog.
1975 – Antoni Falkiewicz
1975 – Mieczysław Kędra
1976 – Witold Eugeniusz Zawadowski
1976 – Augustyn Dolatkowski
1978 – Dymitr Aleksandrow
1978 – Mikołaj Genadijewicz Iwanow
Członek korespondent Akademii Nauk Medycznych ZSRR, komendant Wojskowej Akademii Medycznej w
📊
Mapa Powiązań
Neural_Network // Co-Mentioned_Entities
📰
Najnowsze Wzmianki
Live_Feed // 1 artykułów
>_ Wojskowa Akademia Medyczna
Organizacja // Entity_Profile
[DATA] Wojskowa Akademia Medyczna im. gen. dyw. Bolesława Szareckiego (WAM) – była akademia wojskowa, działająca w latach 1957–2003 w Łodzi, która kształciła żołnierzy – oficerów wojskowej służby zdrowia (lekarzy, lekarzy-dentystów, farmaceutów, analityków medycznych i psychologów) dla potrzeb SZ PRL i SZ RP, ale także dla sił zbrojnych innych państw. W 1975 uczelni nadano imię gen. dyw. Bolesława Szarec
[METRICS] Encja posiada 1 wzmianek w bazie oraz 1 powiązanych artykułów. Trust Score: 50/100.
Wersja statyczna dla wyszukiwarek. Pełna wersja interaktywna z grafiką dostępna po włączeniu JavaScript.