# Andrzej Janusz Zybertowicz **Andrzej Janusz Zybertowicz** (ur. 30 września 1954 w Bydgoszczy) – polski socjolog, publicysta i nauczyciel akademicki, profesor nauk społecznych, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, doradca społeczny prezydentów RP: Lecha Kaczyńskiego (2008–2010), Andrzeja Dudy (2015–2025) i Karola Nawrockiego (od 2025). ## Wykształcenie i kariera naukowa Ukończył studia historyczne na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu w 1977 roku, a także archiwistyczne na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W 1985 roku uzyskał stopień doktora na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu na podstawie pracy "Problem stosowania teorii materializmu historycznego we współczesnej historiografii polskiej", której promotorem był Jerzy Topolski. Stopień doktora habilitowanego otrzymał w 1997 roku na Uniwersytecie Warszawskim za rozprawę pt. "Przemoc i poznanie: Studium z nie-klasycznej socjologii wiedzy". Specjalizuje się w socjologii wiedzy i teorii społecznej. Pracował w Instytucie Filozofii UMK, a następnie w Katedrze Socjologii oraz Instytucie Socjologii UMK, gdzie pełnił funkcję dyrektora w latach 1998–2006. Kierował Podyplomowym Studium Socjologii Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Zakładem Interesów Grupowych. Był również profesorem nadzwyczajnym Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi oraz członkiem Komitetu Naukoznawstwa Polskiej Akademii Nauk. ## Działalność publiczna Na początku lat 80. był związany z grupą "Sigma" działającą w ramach Socjalistycznego Związku Studentów Polskich. W 1980 roku opracował wraz z Romanem Bäckerem tekst programowy pt. "Ostatnia szansa PZPR". Podczas stanu wojennego kolportował autorską ulotkę przeciw jego wprowadzeniu, publikował w "Obecności" – toruńskim piśmie podziemnym, a także zajmował się dystrybucją nielegalnych wydawnictw. Od 6 lipca do 14 września 1982 roku był z przyczyn politycznych aresztowany, zwolniony z uwagi na stan zdrowia. Sprawę umorzono w 1983 roku na mocy amnestii. Był współzałożycicielem Społecznego Stowarzyszenia Obrony Praw Człowieka i wykładowcą w Klubie Myśli Politycznej w Toruniu. W latach 2006–2007 przewodniczył radzie programowej Centralnego Ośrodka Szkolenia Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Od 1 lipca 2007 do 16 listopada 2007 roku był głównym doradcą premiera Jarosława Kaczyńskiego do spraw bezpieczeństwa. Od 2008 do 2010 roku pełnił funkcję doradcy prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego do spraw bezpieczeństwa państwa. Uważany jest za twórcę sloganu i głównego teoretyka tzw. układu polityczno-biznesowego. W 2014 roku został członkiem rady programowej Prawa i Sprawiedliwości. W wyborach do Parlamentu Europejskiego w tym samym roku startował z listy PiS w okręgu nr 2 (województwo kujawsko-pomorskie), uzyskując 39 911 głosów, ale nie zdobył mandatu. Był członkiem komitetów naukowych II i III Konferencji Smoleńskiej z lat 2013–2014, dotyczących katastrofy samolotu Tu-154 w Smoleńsku z 10 kwietnia 2010. We września 2015 roku został doradcą społecznym prezydenta RP Andrzeja Dudy, a także doradcą szefa Biura Bezpieczeństwa Narodowego. W grudniu 2021 roku wszedł w skład Rady ds. Bezpieczeństwa i Obronności działającej w ramach Narodowej Rady Rozwoju. W sierpniu 2023 roku został powołany przez Sejm w skład Państwowej Komisji do spraw badania wpływów rosyjskich na bezpieczeństwo wewnętrzne Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2007–2022, ale został odwołany przez Sejm 29 listopada 2023 roku. We września 2025 roku wszedł w skład komitetu wspierającego kandydaturę Karola Nawrockiego na prezydenta RP w wyborach w 2025. W sierpniu tego samego roku zakończył pełnienie funkcji doradcy społecznego prezydenta RP, ale w grudniu powrócił na to stanowisko, dołączając do administracji prezydenta RP Karola Nawrockiego. ## Odznaczenia - Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2025) ## Życie prywatne Żonaty z Katarzyną, ma dwóch synów. Deklaruje się jako agnostyk. ## Wybrane publikacje - O obiektywnej funkcji społecznej ruchu robotniczego i ideologii marksistowskiej w XIX wieku, "Acta Universitatis Nicolai Copernici" nr 143, Toruń 1983 - Między dogmatem a programem badawczym: problemy stosowania materializmu historycznego we współczesnej historiografii polskiej, PWN, Warszawa-Poznań 1990 - W uścisku tajnych służb. Upadek komunizmu i układ postnomenklaturowy, Antyk, Komorów 1993 - Przemoc i poznanie: studium z nie-klasycznej socjologii wiedzy, UMK, Toruń 1995, ISBN 83-231-0645-2 - Privatizing the police-state: the case of Poland (współautor z Marią Łoś), St. Martin's Press, Nowy Jork 2000 - Transformacja podszyta przemocą. O nieformalnych mechanizmach przemian instytucjonalnych (współautor z Radosławem Sojakiem), UMK, Toruń 2008 - III RP: kulisy systemu – rozmawia Joanna Lichocka, Wydawnictwo Słowa i Myśl, Warszawa 2013