Emilian – imię męskie pochodzenia łacińskiego a. etruskiego. Wywodzi się od nazwiska pochodzącego z Etrurii, rzymskiego rodu patrycjuszy Emiliuszów (łac. Aemilianus). Według tradycji oznacza tyle co żarliwy, rywal (łac. aemulus) a. zazdrosny (łac. emulus), lub po prostu: pochodzący z rzymskiego rodu Emiliuszów. Utarło się kilka zdrobnień tego imienia: Emko, Mila, Milan, Milo itp., oraz najpopularniejsze Emil. Ostatnie, dzięki twórczości Jeana-Jacques’a Rousseau (Emil, czyli O wychowaniu), zostało upowszechnione w XIX w. jako odrębne imię i często stosowane wymiennie. Znane spieszczenia imienia to m.in.: Jemek, Milek, Miluś, Miłek itp., oraz pochodzące od zdrobnienia Emil: Emilek, Emisz, Emiś itp. Posiada żeńskie odpowiedniki: Emiliana a. Emilia. Od imienia wzięło swój źródłosłów kilka polskich nazwisk: Emela, Emielita, Emil, Emilewicz, Emilita, Emilka, Emisz, Emka, Emko, Emilianowicz, Jemielita, Jemilka, Omilianowicz, Omiljanowicz, Milewicz, Milowicz. Przypuszczalnie także od imienia Emilian bądź jego form obocznych wzięły swoją nazwę niektóre miejscowości, m.in. Emilianów, Jemiłówka, Milanówek, Milejowice, Milowice. Błędnie prowadzona jest od Emiliana etymologia lombardzkiej nazwy zwyczajowej Mediolanu (lomb. Milà), właściwie będącą formą imienia w tym języku i przypisaną miastu wtórnie. Emilian imieniny obchodzi: 28 stycznia (wspomnienie św. Emiliana z Trevi), 28 kwietnia, 27 czerwca (bł. Emiliana Kowcza), 18 lipca (św. Emiliana z Durostorum), 31 lipca, 8 sierpnia, 21 sierpnia, 11 września, 11 października, 12 listopada (św. Emiliana z Cogolli) i 6 grudnia (św. Emiliana z Afryki). Dzięki kultowi świętych imienników, imię to jest szczególnie popularne w Hiszpanii, Portugalii, krajach latynoamerykańskich, Rumunii i we Włoszech oraz wśród chrześcijan północnoafrykańskich. Za sprawą kultu śś. Emiliana i Majoryka, tradycyjnie łączone z zawodami aptekarza oraz specjalnościami chemika i wcześniej inżyniera wojskowego. Stąd w rodzinach inteligenckich Polski i Rosji XVIII i XIX w. było chętnie wybierane dla dzieci, podkreślających tym związek z kulturą francuską i włoską. Obecnie należy do imion rzadkich, w 2010 zajęło 218. pozycję pod względem najczęściej nadawanych nowo urodzonym obywatelom Polski. == Odpowiedniki w innych językach == ang. Aemilian [iːmˈɪli͡ən] biał. Эміліян [ɛmʲilʲijan] bret. Millán bułg. Емилиян cz. Emilián / Milan esperanto Emiliano [ˌemiliˈano] fr. Émilien [emiljˈɛ̃] galic. Millán gr. Αἰμιλίανος hiszp. Emiliano / Millán [ˌemiljˈano / miʎˈan] kat. Emilià lomb. Milà łac. Aemilianus niderl. Emilian niem. Aemilian / Emilian [ˌeːmiːliːˈɑːn] norw. Emilian port. Emiliano [ˌemiliˈɐ̃nʊ] ros. Эмилиа́н [ɛmʲˈiɭʲiáˈɛn] rum. Emilian [ˌemiljˈan] śl. Ymilión / Yjmilión ukr. Омелян węg. Emilián wł. Emiliano [emiliˈano] == Patroni == św. Emilian z Trevi (fl. 296–304), biskup Trevi, męczennik (wspomnienie: 28 stycznia) św. Emilian z Durostorum (zm. 362), biskup Durostorum, męczennik (wspomnienie: 18 lipca) św. Emilian z Afryki (fl. 477–484), aptekarz, wyznawca, męczennik (wspomnienie: 6 grudnia) św. Emilian z Cogolli (473–574), mnich wędrowny (wspomnienie: 12 listopada) bł. Emilian Kowcz (1884–1944), ukraiński duchowny, nowomęczennik (wspomnienie: 27 czerwca) == Imiennicy == Lista według daty urodzenia: Scypion Afrykański Młodszy, właśc. Scypion Emilian (185 p.n.e. – 129 p.n.e.), wódz rzymski Emilian z Nicei (fl. I w.), grecki epigramista Emilian (206–253), cesarz rzymski w 253 Emilian Aleksander, właśc. Musjusz Emilian (zm. 262), uzurpator rzymski w 261–262 Emilian Węgierski (1778–1841), żołnierz, generał Emilian Nowicki (1781–1876), lekarz, chirurg Emilian Deryng (1819–1895), aktor Emilian Czyrniański (1824–1888), chemik Emilian Ogonowski (1833–1894), rutenista, folklorysta Emilian Adamiuk (1839–1906), lekarz, okulista Emilian Konopczyński (1839–1911), filolog klasyczny, działacz oświatowy Emilian Voiutschi (1850–1920), rumuński duchowny i teolog Emilian Radomiński (1850–1927), działacz niepodległościowy i unicki Emilian Kaufmann (1852–1912), niemiecki lekarz, otorynolaryngolog Emilian Jasiński (1865–1905), malarz Emilian Lăzărescu (1878–1934), rumuński malarz Emilian Czechowski (1884–1932), policjant Emilian Loth (1888–1973), chemik, działacz humanitarny Emilian Stanew (1907–1979), bułgarski pisarz Emilian Bucov (1909–1984), mołdawski poeta i pisarz Emilian Mrázek (1920–1943), czeski żołnierz Emilian Weroński (1923–2013), filozof, etyk Emilian Wiszka (1940–2014), historyk Emilian Kamiński (1952–2022), aktor Emilian Stańczyszyn (ur. 1963), polityk (UW) Emilian Galaicu-Păun (ur. 1964), rumuński pisarz Emilian (ur. 1972), rumuński duchowny, eparcha Emilian Madey (ur. 1975), kompozytor, pianista Emilian Dolha (ur. 1979), rumuński piłkarz Emilian Kaszczyk (ur. 1980), lekkoatleta, skoczek wzwyż Emilian Prałat (ur. 1984), historyk sztuki Emilian Bera (ur. 1985), polityk (KO) === Aemilian (niem.) === Aemilian Scholl (1853–1912), amerykański fotograf Aemilian Schöpfer (1858–1936), austriacki duchowny, publicysta === Emiliano (hiszp., wł.) === Emiliano González Navero (1861–1934), paragwajski polityk Emiliano Figueroa (1866–1931), chilijski polityk Emiliano Zapata (1879–1919), meksykański działacz chłopski, rewolucjonista Emiliano Mercado del Toro (1891–2007), najstarszy człowiek świata w 2006–2007 Emiliano Bonazzoli (ur. 1979), włoski piłkarz Emiliano Viviano (ur. 1985), włoski piłkarz === Émilien (fr.) === Émilien Frossard (1802–1881), francuski malarz Émilien Dumas (1804–1873), francuski geolog i paleontolog Émilien de Nieuwerkerke (1811–1892), francuski rzeźbiarz Émilien Renou (1815–1902), francuski geolog i meteorolog Émilien Cabuchet (1819–1902), francuski rzeźbiarz Émilien Devic (1888–1944), francuski piłkarz Émilien Clère (ur. 1982), francuski kolarz Émilien Viennet (ur. 1992), francuski kolarz Émilien Jacquelin (ur. 1995), francuski biathlonista Émilien Gailleton (ur. 2003), francuski rugbysta === Jemielian (ros. Эмилиа́н) === Jemielian Ukraincew (1641–1708), rosyjski dyplomata Jemielian Pugaczow (1742–1775), ataman powstania kozackiego Jemielian Fiedosiejew (fl. 1773), rosyjski rytownik Jemielian Koroniejew (1782–1839), rosyjski rysownik i grawer Jemielian Mielenczuk (1871–1917), rosyjski polityk (ZLR) Jemieljan Jarosławski (1878–1943), rosyjski historyk i dziennikarz Jemieljan Barykin (1902–1951), radziecki działacz komunistyczny === Omelan (ukr. Омелян) === Omelan Konstantynowycz (1864–1943), duchowny greckokatolicki Omelan Sztefan (1868–1930), rusiński działacz oświatowy i gospodarczy Omelan Newycki (1878–1939), duchowny greckokatolicki Omelan Hordynski (1891–1940), polityk, senator RP (URP) Omelan Senyk (1891–1941), działacz niepodległościowy i nacjonalistyczny Omelan Hrabeć (1909–1944), oficer UPA Omelan Łohusz (1912–1982), działacz niepodległościowy i nacjonalistyczny Omelan Polowy (1913–1999), działacz niepodległościowy i nacjonalistyczny, żołnierz UPA Omelan Antonowycz (1914–2008), prawnik, mecenas sztuki Omelan Mazuryk (1937–2002), łemkowski malarz === Drugie i kolejne imię === Stanisław Libicki (1856–1933), działacz niepodległościowy i gospodarczy Ludwik Dąbrowski (1862–1933), lekarz i żołnierz, generał brygady Anatol Baconsky (1925–1977), rumuński pisarz i poeta Ilias Chair (ur. 1997), marokański piłkarz Max Verstappen (ur. 1997), holenderski kierowca wyścigowy == Zobacz też == Emilianów Emilianówka Saint-Émilion == Przypisy ==