# Serie A: Najwyższa klasa rozgrywkowa włoskiej piłki nożnej Serie A to najwyższa w hierarchii klasa męskich ligowych rozgrywek piłkarskich we Włoszech. Została utworzona w 1929 roku i jest zarządzana przez Lega Nazionale Professionisti Serie A. Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (co sezon) i są przeznaczone dla 20 najlepszych krajowych klubów piłkarskich. Jej triumfator zostaje mistrzem Włoch, a najsłabsze drużyny są relegowane do Serie B (II ligi włoskiej). ## Historia Mistrzostwa Włoch w piłce nożnej rozgrywane są od 1898 roku, a format rozgrywek zmieniał się na przestrzeni lat. W 1929 roku założono Serie A, a pierwsze rozgrywki wystartowały w sezonie 1929/30. ## System rozgrywek Obecny format ligi, zakładający brak podziału na grupy, obowiązuje od sezonu 1929/30. Po przerwie spowodowanej działaniami wojennymi, w sezonie 1945/46 rozegrano sezon przejściowy. Od sezonu 1946/47 reaktywowano obecną formułę rozgrywek. Rozgrywki składają się z 38 kolejek spotkań rozgrywanych systemem kołowym – każda para drużyn rozgrywa ze sobą dwa mecze (jeden w roli gospodarza, drugi jako goście). Od sezonu 2004/05 w lidze występuje 20 zespołów. W przeszłości liczba ta wynosiła 16 oraz 18. Drużyna zwycięska za wygrany mecz otrzymuje 3 punkty (do sezonu 1993/94 2 punkty), 1 za remis oraz 0 za porażkę. Zajęcie pierwszego miejsca po ostatniej kolejce spotkań oznacza zdobycie tytułu Mistrzów Włoch w piłce nożnej. Dodatkowo, zwycięska drużyna premiowana jest możliwością umieszczenia na swoim trykocie tarczy Scudetto. ### Awans do europejskich pucharów: * Mistrz Włoch, oraz drużyny z drugiego, trzeciego i czwartego miejsca zdobywają prawo gry w Lidze Mistrzów UEFA. * Piąta drużyna oraz zwycięzca Pucharu Włoch zdobywają możliwość gry w Lidze Europy UEFA. * Drużyna szósta (lub siódma, jeśli zwycięzca Pucharu Włoch zajmie miejsce w pierwszej szóstce) awansuje do kwalifikacji do Ligi Konferencji Europy UEFA. Zajęcie 3 ostatnich miejsc wiąże się ze spadkiem drużyn do Serie B. W przypadku zdobycia tej samej liczby punktów, klasyfikacja końcowa ustalana jest na podstawie: 1. Wyniku dwumeczu pomiędzy drużynami 2. Różnicy bramek w pojedynku bezpośrednim 3. Ogólnego bilansu bramkowego osiągniętego w sezonie 4. Większej liczby bramek zdobytych 5. Losowania ## Oznaki mistrzowskie W sezonie następującym po sezonie wygranym przez daną drużynę, ma ona prawo występowania w koszulkach udekorowanych tarczą (wł. Scudetto), czyli symbolem posiadania tytułu mistrza Włoch. Tradycja ta sięga sezonu 1924/25. Od sezonu 1960/61 zwycięski klub premiowany jest również Pucharem Mistrza Włoch, oficjalnym trofeum Serie A. W 1958 r. Umberto Agnelli, związany z Juventusem Turyn, zdecydował, iż jego klub uczci zdobycie dziesiątego w historii mistrzostwa Włoch poprzez umieszczenie ponad herbem symbolicznej złotej, 5-ramiennej gwiazdy. Juventus był pierwszą drużyną europejską, która zdecydowała się celebrować zdobycie jubileuszowego tytułu mistrzów. Tradycja ta przyjęła się zarówno we Włoszech, jak i w innych krajach. Obecnie trzy drużyny posiadają prawo umieszczania gwiazdy nad herbem: * 3 gwiazdy: Juventus F.C. * 2 gwiazdy: Inter Mediolan * 1 gwiazda: A.C. Milan ## Skład ligi W sezonie 2025/26 w Serie A zagrają następujące drużyny: * (Lista drużyn zostanie zaktualizowana po zakończeniu sezonu 2024/25) ## Lista sezonów * (Lista sezonów) ## Statystyki ### Tabela medalowa Mistrzostwo Włoch zostało do tej pory zdobyte przez 16 różnych drużyn. 12 z nich zostało mistrzami od wprowadzenia obecnych zasad rozgrywek od sezonu 1929/30. Stan po sezonie 2024/25: | Klub | Liczba tytułów | | ------------------------- | -------------- | | Juventus F.C. | (Aktualna liczba) | | Inter Mediolan | (Aktualna liczba) | | A.C. Milan | (Aktualna liczba) | | Genoa CFC | (Aktualna liczba) | | Torino F.C. | (Aktualna liczba) | | Bologna F.C. | (Aktualna liczba) | | Pro Vercelli | (Aktualna liczba) | | A.S. Roma | (Aktualna liczba) | | S.S. Lazio | (Aktualna liczba) | | ACF Fiorentina | (Aktualna liczba) | | SSC Napoli | (Aktualna liczba) | | Cagliari Calcio | (Aktualna liczba) | | Casale | (Aktualna liczba) | | Hellas Verona | (Aktualna liczba) | | Novese | (Aktualna liczba) | | Sampdoria | (Aktualna liczba) | ### Najwięcej meczów Stan na 24.09.2023: * (Lista zawodników z największą ilością występów w Serie A) ### Najlepsi strzelcy Stan na 14 kwietnia 2024: * (Lista najlepszych strzelców w historii Serie A) ## Prawa telewizyjne w Polsce W Polsce prawa telewizyjne do Serie A posiada Eleven Sports. Spotkania ligi włoskiej można również oglądać u bukmacherów STS, Fortuna, Superbet oraz Betclic.