Francesca Paola Albanese (ur. 30 marca 1977 w Ariano Irpino) – włoska prawniczka specjalizująca się w prawach człowieka i prawie międzynarodowym, szczególnie w kontekście Bliskiego Wschodu. Od 1 maja 2022 pełni funkcję Specjalnej sprawozdawczyni ONZ ds. okupowanych terytoriów palestyńskich. Początkowo powołana na trzyletnią kadencję, a kwietniu 2025 na kolejne trzy lata. == Życiorys == Albanese ukończyła prawo na Uniwersytecie w Pizie (z wyróżnieniem), a następnie studia magisterskie (LL.M.) z prawa praw człowieka na School of Oriental and African Studies (SOAS) Uniwersytetu Londyńskiego. Związana jest z Institute for the Study of International Migration na Uniwersytecie Georgetown jako Affiliate Scholar. Pełni funkcję starszej doradczyni ds. migracji i przymusowego przesiedlenia w organizacji non-profit Arab Renaissance for Democracy and Development (ARDD). Jest autorką licznych publikacji naukowych, a w ARDD współtworzyła Global Network on the Question of Palestine. W 2020 wraz z Lexem Takkenbergiem opublikowała książkę Palestinian Refugees in International Law wydaną przez Oxford University Press. Albanese pracowała przez dekadę jako ekspertka ds. praw człowieka w strukturach ONZ, m.in. w Biurze Wysokiego komisarza ONZ ds. Praw Człowieka (OHCHR), Programie Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP) w Maroku oraz jako prawniczka w Biurze Agencji Narodów Zjednoczonych ds. Pomocy Uchodźcom Palestyńskim (UNRWA) w Jerozolimie. Doradzała rządom, organizacjom międzynarodowym i inicjatywom obywatelskim w regionie Bliskiego Wschodu, Afryki Północnej i Azji-Pacyfiku w zakresie ochrony praw uchodźców i migrantów. === Specjalna sprawozdawczyni ONZ === Od 1 maja 2022 sprawuje funkcję Specjalnej sprawozdawczyni ONZ ds. okupowanych terytoriów palestyńskich. W ramach tej funkcji opublikowała szereg raportów i opinii prawnych, dotyczących m.in.: naruszeń prawa do samostanowienia Palestyńczyków (2022), masowych i systematycznych pozbawień wolności (2023), naruszania praw dzieci („unchilding”, 2023), aktów ludobójstwa wobec Palestyńczyków (2024).W 2023, po wybuchu wojny w Gazie, Albanese wezwała do natychmiastowego zawieszenia broni, ostrzegając, że „Palestyńczycy znajdują się w poważnym niebezpieczeństwie masowej czystki etnicznej”. Podkreśliła, że społeczność międzynarodowa musi „zapobiegać zbrodniom przeciwko ludzkości i chronić ludność” oraz że „odpowiedzialność za międzynarodowe przestępstwa popełnione przez izraelskie siły okupacyjne i Hamas musi być również natychmiast dochodzona”. W lutym 2024 prezydent Francji Emmanuel Macron określił ataki z 7 października jako „największą antysemicką masakrę naszego wieku”. Albanese odpowiedziała na serwisie X, że „ofiary masakry z 7 października zostały zabite nie z powodu swojej religii, lecz w odpowiedzi na izraelską opresję”. Ministerstwo Spraw Zagranicznych Francji potępiło jej komentarz, a rząd Izraela uznał Albanese za osobę niepożądaną i zakazał jej wjazdu do kraju. W odpowiedzi Albanese stwierdziła: „Żałuję, że niektórzy odebrali mój wpis jako 'usprawiedliwienie' zbrodni Hamasu, które wielokrotnie potępiłam. Odrzucam wszelkie formy rasizmu, w tym antysemityzm. Jednak nazywanie tych zbrodni 'antysemickimi' zaciera prawdziwy powód, dla którego się wydarzyły”. 26 marca 2024 roku Albanese przedstawiła raport Anatomy of a Genocide podczas 55. sesji Rady Praw Człowieka ONZ w Genewie, wskazując „uzasadnione przesłanki”, by sądzić, że Izrael celowo popełnia co najmniej trzy „czyny ludobójcze” wobec Palestyńczyków w Gazie, zabronione Konwencją o ludobójstwie: Zabijanie członków grupy; Powodowanie poważnych uszczerbków na zdrowiu fizycznym lub psychicznym członków grupy; Świadome narzucanie grupie warunków życia mających na celu jej całkowite lub częściowe fizyczne zniszczenie. W kwietniu 2025 jej kadencja jako Specjalnej sprawozdawczyni ONZ ds. praw człowieka na okupowanych terytoriach palestyńskich została potwierdzona na kolejne trzy lata, czyli do 2028. W czerwcu 2025 Albanese stwierdziła, że Izrael zabił ponad 200 palestyńskich dziennikarzy, ponieważ dokumentowali oni ludobójstwo Palestyńczyków w Gazie. Dodała również, że urzędnicy Unii Europejskiej, tacy jak Ursula von der Leyen i Kaja Kallas, byli współodpowiedzialni za izraelskie zbrodnie wojenne w Gazie. W tym samym miesiącu ONZ opublikowała raport autorstwa Albanese, w którym wskazano, że ludobójstwo w Gazie trwa, ponieważ przynosi zyski kilku korporacjom. Raport wymienia 48 przedsiębiorstw, w tym Microsoft, Alphabet Inc. i Amazon, które – według raportu – pomagają Izraelowi w przymusowym przesiedlaniu Palestyńczyków, naruszając tym samym prawo międzynarodowe. === Sankcje Stanów Zjednoczonych === W lipcu 2025 Departament Skarbu Stanów Zjednoczonych na mocy Executive Order 14203 nałożył sankcje na Francescę Albanese. W wyniku tego zakazano wszystkim osobom i firmom amerykańskim prowadzenia z nią interesów, z wyjątkiem działań niezbędnych do zakończenia już rozpoczętych transakcji z Albanese do 8 sierpnia 2025. Sekretarz stanu USA Marco Rubio stwierdził w związku z decyzją: „Kampania Albanese prowadząca wojnę polityczną i gospodarczą przeciwko Stanom Zjednoczonym i Izraelowi nie będzie już tolerowana”. Albanese określiła sankcje jako „obrzydliwe” i stwierdziła, że jest karana za „dążenie do sprawiedliwości”. Decyzja Departamentu Skarbu spotkała się z krytyką Amnesty International, która określiła ją jako „haniebny afront wobec sprawiedliwości międzynarodowej”. Wysoki komisarz Narodów Zjednoczonych do spraw praw człowieka Volker Türk wezwał władze Stanów Zjednoczonych do „natychmiastowego cofnięcia sankcji”. Podczas gdy redakcja „The Wall Street Journal” oceniła je jako długo oczekiwane i uzasadnione. == Publikacje == Albanese jest autorką i współautorką licznych publikacji naukowych dotyczących prawa uchodźców i sytuacji w Palestynie. Do jej najważniejszych prac należą: Palestinian Refugees in International Law (Oxford University Press, 2020, współautor: Lex Takkenberg) – uznawana za pozycję przełomową w literaturze na temat uchodźców palestyńskich, J’Accuse (Fuoriscena, 2024). == Życie prywatne == Francesca Albanese jest obywatelką Włoch, mieszka z mężem i dwojgiem dzieci. == Przypisy ==