Gambit królowej (ang. The Queen’s Gambit) – amerykański siedmioodcinkowy miniserial stworzony przez Scotta Franka i Allana Scotta, oparty na powieści pod tym samym tytułem z 1983, autorstwa Waltera Tevisa. Wszystkie odcinki serialu udostępniono 23 października 2020 na platformie Netflix. == Tytuł == Oryginalny tytuł książki i serialu nawiązuje wprost do jednego z otwarć szachowych, Queen’s Gambit, zwanego w Polsce gambitem hetmańskim, bowiem oficjalna nazwa figury od której pochodzi ta nazwa to hetman ("królowa" jest określeniem potocznym). Sam termin gambit oznacza zaś otwarcie szachowe, w którym gracz poświęca jedną lub kilka bierek, w zamian za uzyskanie lepszej pozycji. == Fabuła == Akcja serialu rozgrywa się w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku, przedstawiając fikcyjną historię cudownego dziecka – Amerykanki Elizabeth „Beth” Harmon, która zmagając się z przeszłością i nałogami, pragnie zostać najlepszą szachistką świata. == Obsada == === Role pierwszoplanowe === Anya Taylor-Joy jako Elizabeth „Beth” Harmon Isla Johnston jako młodsza Beth Annabeth Kelly jako pięcioletnia Beth Bill Camp jako pan Shaibel Moses Ingram jako Jolene Christiane Seidel jako Helen Deardorff Chloe Pirrie jako Alice Marielle Heller jako Alma Wheatley Harry Melling jako Harry Beltik Jacob Fortune-Lloyd jako Townes Thomas Brodie-Sangster jako Benny Watts Marcin Dorociński jako Wasilij Borgow === Role drugoplanowe === Sergio Di Zio jako ojciec Beth Patrick Kennedy jako Allston Wheatley Akemnji Ndifornyen jako pan Fergusson Rebecca Root jako panna Lonsdale Dolores Carbonari jako Margaret Matthew Dennis Lewis jako Matt Russell Dennis Lewis jako Mike Janina Elkin jako pani Borgow Juozas Budraitis jako starzec == Odcinki == == Produkcja == Okres zdjęciowy trwał od 26 sierpnia do 18 grudnia 2019; zdjęcia prowadzono w następujących miejscach: Cambridge w Kanadzie (26 sierpnia 2019); Berlin (od 3 września 2019 do 18 grudnia 2019): Ratusz w Schönebergu, Ratusz w Spandau, ulica Karl-Marx-Allee, Kino International, Ogród Zoologiczny, Friedrichstadt-Palast, Haubentaucher, Forum Roberta Kocha, Palais am Funkturm, Humana Second Hand, Dahlem Komplex, Bode Museum, CCC Studios, Villa Delvenakiotis, Cafe Grosz, Restauracja Zenner, Rias Bar. == Odbiór == Serial spotkał się z dobrą reakcją krytyków. W agregatorze recenzji Rotten Tomatoes 96% ze 102 recenzji uznano za pozytywne, a średnia ocen wystawionych na ich podstawie wyniosła 7,9 na 10. Z kolei w agregatorze Metacritic średnia ważona ocen z 28 recenzji wyniosła 79 punktów na 100. Serial zdobył 52 nagrody, w tym 11 Primetime Emmy. Nona Gaprindaszwili pozwała Netflix za padające w serialu nieprawdziwe stwierdzenie, iż do 1968 roku nigdy nie grała ona z mężczyznami. Gruzińska arcymistrzyni szachowa uznała tę uwagę za seksistowską i umniejszającą jej dokonania. Sąd w dwóch instancjach przyznał rację Gaprindaszwili. Ostatecznie we wrześniu 2022 pomiędzy stronami sporu doszło do ugody, której szczegółów nie ujawniono. Kanadyjsko-amerykańska szachistka Alexandra Botez bywa porównywana przez media do bohaterki serialu, Beth Harmon. == Przypisy == == Linki zewnętrzne == Gambit królowej w bazie Filmweb Gambit królowej w bazie IMDb (ang.)