Karnotaur (Carnotaurus) – rodzaj dinozaura, dużego teropoda z rodziny abelizaurów żyjącego w Ameryce Południowej w epoce kredy późnej, 72–69,9 miliona lat temu. Wyróżnia się pojedynczy gatunek Carnotaurus sastrei (takson monotypowy). Znany z pojedynczego dobrze zachowanego szkieletu, należy do najlepiej poznanych teropodów półkuli południowej. Szkielet ten znaleziono w 1984 r., w argentyńskiej prowincji Chubut w skałach formacji La Colonia. Jego nazwa pochodzi od łacińskich słów carno [carnis] („mięso”) i taurus („byk”), wobec czego Carnotaurus znaczy „mięsożerny byk”. Był on zaawansowanym ewolucyjnie członkiem rodziny abelizaurów, grupy dużych teropodów zajmujących nisze wielkich drapieżników na południowych kontynentach Gondwany w późnej kredzie. Jego relacje filogenetyczne pozostają niepewne, może być bliżej spokrewniony z mażungazaurem i aukazaurem. Carnotaurus był lekkiej budowy dwunożnym drapieżnikiem mierzącym 8–10 m długości i ważącym przynajmniej 1,35 tony. Jako teropod był wysoce wyspecjalizowany, wyróżniał się spośród tej grupy. Nad oczami miał grube rogi. Cechy tej nie obserwowano u innych dinozaurów mięsożernych. Głęboka czaszka opierała się na muskularnej szyi. Carnotaurus charakteryzował się małymi, szczątkowymi kończynami górnymi oraz długimi i smukłymi dolnymi. Szkielet zachował się wraz z rozległymi odciskami skóry, ukazującymi mozaikę małych, niezachodzących na siebie łusek mierzących średnio 5 mm w przekroju. Mozaikę przerywają duże guzy leżące po bokach zwierzęcia. Nie ma śladów istnienia piór. Zwracające uwagę rogi i muskularna szyja mogły służyć walkom wewnątrzgatunkowym. Zgodnie z niezależnymi badaniami rywalizujące osobniki ścierały się ze sobą dzięki szybkim uderzeniom głów, wolnym pchnięciom górną stroną czaszki lub przez zderzanie się głowami, przy czym rogi absorbowałyby energię wstrząsu. Zwyczaje żywieniowe karnotaura pozostają niejasne. Pewne badania sugerują, że zwierzę potrafiło upolować bardzo dużą zdobycz, jak zauropody. Inne podają, że polował na względnie małe zwierzęta. Carnotaurus dobrze zaadaptował się do biegu i być może należał do najszybszych wielkich teropodów. == Budowa == Carnotaurus był dużym, ale lekko zbudowanym drapieżnikiem . Długość ciała (mierzona od głowy do ogona) jedynego znanego okazu zawierała się w przedziale 8–9 m, co czyniło go jednym z największych abelizaurydów. Tylko ekryksinatozaur i być może abelizaur mogły osiągać podobne lub większe rozmiary, jednak niekompletne szczątki tych rodzajów czynią szacunki nieprecyzyjnymi. Masę ciała karnotaura szacuje się wedle różnych badań, używających różnych metod, na 1350 kg, 1500 kg lub nawet 2100 kg. Karnotaur był wysoce wyspecjalizowanym teropodem, co widać szczególnie po przeanalizowaniu jego czaszki, kręgów i kończyn. Miednica i kończyny dolne, dość konserwatywnej budowy, przypominają należące do bardziej bazalnego ceratozaura. Miednica i kości kończyny dolnej były długie i wysmukłe. Lewa kość udowa zbadanego okazu osiągała 103 cm długości, wykazując średnią średnicę tylko 11 cm. === Czaszka === Czaszka badanego okazu ma 59,6 cm długości, jest proporcjonalnie krótsza i głębsza, niż u jakiegokolwiek innego wielkiego teropoda. Pysk był szeroki, a nie zaostrzony, jak u bardziej bazalnych teropodów, np. u ceratozaura. Szczęka i żuchwa kierowały się do góry . Jak u innych abelizaurów, twarzoczaszka, zwłaszcza kość nosowa, miały liczne małe otworki i kolce. Za życia pokrywała je pomarszczona i być może skeratynizowana skóra. Wydatna para rogów sterczała skośnie nad oczami. Tworzyły je kości czołowe. Rogi te były grube, spłaszczone od góry, mierzyły 15 cm długości . Za życia stanowiły prawdopodobnie kostny szkielet o wiele dłuższych rogów z keratyny. Proporcjonalnie małe oczy  leżały w górnej części oczodołów, których górna część była nieznacznie zrotowana w kierunku przednim, prawdopodobnie pozwalając na pewien zakres widzenia stereoskopowego. W przeciwieństwie do odnotowywanych u innych abelizurydów bardzo krótkich zębów  zęby karnotaura były długie i smukłe . Po każdej stronie szczęki znajdowały się 4 zęby przedszczękowe i 12 zębów szczękowych, a po każdej stronie żuchwy karnotaur miał po 15 zębów zębowych. Płytka, lekko zbudowana żuchwa kontrastowała z potężnie wyglądającą czaszką. Kość zębowa łączyła się z tylnymi kośćmi żuchwy tylko w dwóch punktach . Żuchwę znaleziono wraz z kośćmi gnykowymi, w ułożeniu, w jakim znajdowały się one za życia zwierzęcia. Te smukłe kości, wspierające mięśnie języka i kilka innych mięśni, u dinozaurów nie łączą się z innymi kośćmi. Z tego powodu mogą oddzielić się od reszty badanego fragmentu szkieletu i w efekcie zostać pominięte lub nie zauważone przez badaczy .Jego czaszka ukazuje się być kinetyczna. === Kręgi === Kręgosłup składał się z 10 kręgów szyjnych, 12 grzbietowych, 6 zrośniętych krzyżowych i nieznanej liczby kręgów ogonowych . Szyja była prawie prosta i nie zawijała się esowato, jak u innych teropodów. Wyróżniała się też niezwykłą szerokością, zwłaszcza u podstawy . Na szczycie kręgosłupa szyjnego widniał podwójny rząd powiększonych, skierowanych do góry wyrostków zwanych epipophyses, spłaszczających szyję w górnej części. Wyrostki te stanowiły najwyższe punkty kręgów, wystając powyżej niezwykle krótkich wyrostków kolczystych  . Epipophyses prawdopodobnie zapewniały miejsca przyczepu silnych mięśni szyi. Podobny podwójny rząd widniał również w obrębie ogona, zbudowany przez wysoce przekształcone żebra ogonowe tworzące kształt litery V, spłaszczające górną część ogona. Koniec każdego żebra szyjnego zaopatrzony był w rozciągający się ku przodowi wyrostek łączący się z żebrem szyjnym poprzedniego kręgu  . === Kończyny górne === Kończyny górne są proporcjonalnie krótsze, niż u jakiegokolwiek innego dużego mięsożernego dinozaura, nawet tyranozaura. Przedramię jest wielkości jedynie ćwierci rozmiarów ramienia. Nie występują kości nadgarstka, wobec czego kości śródręcza łączą się stawowo bezpośrednio z kośćmi przedramienia . Kończyna górna jest zakończona 4 palcami , jednak tylko dwa środkowe utworzone są z paliczków, podczas gdy czwarty składa się z pojedynczej szynowatej kości śródręcza, która mogła tworzyć zewnętrzną ostrogę. Palce były trwale ze sobą połączone, nie mogły się ruszać względem siebie. Być może brakowało im pazurów . Carnotaurus różnił się od pozostałych abelizaurydów proporcjonalnie krótszymi, ale solidniej zbudowanymi przednimi kończynami oraz obecnością czwartej, szynowatej kości śródręcza – największej kości jego ręki . Badanie z 2009 r. sugeruje, że ręce abelizaurów były narządami szczątkowymi, ponieważ zaopatrujące je nerwy były zredukowane w takim stopniu, jak u dzisiejszych emu czy kiwi, także posiadających szczątkowe kończyny górne . === Skóra === Carnotaurus był pierwszym dużym teropodem, którego obszerne odciski skóry poznano naukowo . Odciski te, znalezione pod prawą stroną szkieletu, pochodziły z różnych części ciała, w tym z żuchwy  , przedniej części szyi, obręczy ramiennej i klatki piersiowej. Największy z fragmentów pochodzi z przedniej części ogona. Pierwotnie prawy bok czaszki znaleziska także pokrywały duże płaty skóry – nie dostrzeżono tego jednak podczas preparowania czaszki i zniszczono je. Jednak tekstura większości prawej strony czaszki jest zupełnie inna, niż lewej strony, i prawdopodobnie ukazuje pewne cechy wzoru ułożenia łusek głowy . Skórę budowała mozaika wielokątnych, niezachodzących na siebie łusek mierzących w przybliżeniu 5 mm średnicy. Przebiegały weń cienkie, równoległe rowki. Układ łusek był podobny w różnych częściach ciała z wyjątkiem głowy, gdzie układ ten był w widoczny sposób inny, nieregularny . Nie ma dowodów na obecność piór . Co jest unikalne dla teropodów, duże gałkowate guzki biegły wzdłuż boków szyi, grzbietu i ogona w nieregularnych rzędach. Każdy z guzów miał niewielki grzbiet i mierzył 4–5 cm średnicy. Pomiędzy jednym a drugim leżał odstęp 8–10 cm. Większe guzki leżały bliżej grzbietu zwierzęcia. Twory te prawdopodobnie powstały z zagęszczonych, skupionych razem łusek, podobnie jak miękka kryza biegnąca wzdłuż płaszczyzny pośrodkowej hadrozaurydów . Stephen Czerkas (1997) zasugerował, że struktury te mogły ochraniać boki zwierzęcia podczas walk wewnątrzgatunkowych i przed innymi teropodami. Zauważył podobne struktury u współczesnych legwanów, u których zapewniają pewną ograniczoną ochronę podczas starć . == Klasyfikacja == Carnotaurus należy do najlepiej poznanych rodzajów abelizaurydów, rodziny wielkich teropodów o zasięgu występowania ograniczonym do dawnego południowego superkontynentu Gondwany. Abelizaury były dominującymi drapieżnikami na Gondwanie w kredzie późnej. Zastąpiły karcharodontozaury, zajmując niszę ekologiczną zajmowaną na kontynentach północnych przez tyranozaury . Rozwinęły one takie godne wspomnienia cechy, jak skrócenie czaszki i ręki, jak też pewne osobliwości kręgów szyjnych i ogonowych – cechy te były u karnotaura wyrażone silniej, niż u jakiegokolwiek innego abelizauryda . Choć relacje pokrewieństwa pomiędzy abelizaurydami wciąż podlegają debacie, analizy kladystyczne uznają karnotaura zgodnie za jednego z najbardziej zaawansowanych ewolucyjnie członków rodziny. Wedle różnych badań jego najbliższym krewnym może być aukazaur    lub mażungazaur   . Ta niepewność rodzi się głównie z powodu niekompletności szczątków czaszki aukazaura. Inny, bardziej współczesny pogląd sugeruje, że Carnotaurus nie był tak blisko spokrewniony ani z aukazaurem, ani mażungazaurem, zamiast nich jako jego takson siostrzany karnotaura proponuje się ilokelezję. Carnotaurus jest eponimem dwóch podgrup abelizaurydów: Carnotaurinae i Carnotaurini. Nie wszyscy paleontolodzy je akceptują. Carnotaurinae zdefiniowano jako klad obejmujący zaawansowane abelizaurydy bez abelizaura, uznawanego za bazalnego członka grupy w większości badań . Jednak w 2008 r. ukazał się przegląd sugerujący, że abelizaur był zaawansowanym abelizaurydem. Carnotaurini zaproponowano jako klad tworzony przez karnotaura i a