Jan Mencwel (ur. 1963) to polski prawnik, działacz społeczny i polityk, związany głównie z ruchem opozycyjnym wobec rządów komunistycznych w Polsce. W latach 80. XX wieku był aktywnym członkiem Solidarności oraz organizacji niepodległościowych. Od lat 90. zajmował się m.in. ochroną praw człowieka, zwalczaniem korupcji i promowaniem wolności obywatelskich. W latach 2015–2023 był przewodniczącym Fundacji im. Solidarności, która skupia się na edukacji demokratycznej oraz wsparciu organizacji pozarządowych działających w Polsce. Mencwel jest również autorem licznych publikacji na temat historii Polski i praw człowieka. W 2019 roku został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski za zasługi dla polskiej demokracji, a także za działalność na rzecz obrony praw człowieka. Jego postawa jest symbolem walki o wolność w Polsce.