# Przemysław Czarnek ## Życiorys Przemysław Czarnek urodził się 11 czerwca 1977 roku w Kole. Jest polskim prawnikiem, politykiem, nauczycielem akademickim i profesorem Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II (KUL). Znany z kontrowersyjnych poglądów i działań jako minister edukacji i nauki w rządzie Mateusza Morawieckiego. ### Wczesne lata i edukacja Dzieciństwo spędził w Goszczanowie. Jego matka była pielęgniarką, a ojciec kierowcą zawodowym. W młodym wieku stracił oboje rodziców – matka zmarła w 2001 roku na nowotwór, a ojciec w 2009 roku po chorobie na stwardnienie rozsiane. Wychowywał się w religijnym środowisku, od szóstego roku życia był ministrantem w parafii św. Marcina i św. Stanisława w Goszczanowie. W wieku 15 lat przeniósł się do Lublina, gdzie zamieszkał pod opieką wuja, księdza profesora Jerzego Pałuckiego, wykładowcy KUL. Uczęszczał do II Liceum Ogólnokształcącego im. Hetmana Jana Zamoyskiego w Lublinie, które ukończył w 1996 roku. W 2001 roku ukończył studia prawnicze na Wydziale Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji KUL. ### Kariera naukowa Po ukończeniu studiów, kontynuował naukę na studiach doktoranckich na Wydziale Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji KUL. W 2006 roku uzyskał stopień doktora nauk prawnych na podstawie pracy pt. *Zasady państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej w praktyce ustrojowej III Rzeczypospolitej Polskiej*. Habilitował się w 2015 roku na podstawie dorobku naukowego i rozprawy *Wolność gospodarcza. Pierwszy filar społecznej gospodarki rynkowej*. Specjalizuje się w prawie konstytucyjnym. W 2003 roku rozpoczął pracę w Katedrze Prawa Konstytucyjnego KUL jako asystent, a w 2007 roku jako adiunkt. Pracował także na Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie oraz w Wyższej Szkole Handlowej w Radomiu. W 2020 roku objął stanowisko profesora uczelni na KUL, co spotkało się z krytyką ze względu na brak publikacji naukowych w recenzowanych czasopismach w latach poprzedzających nominację. W maju 2021 roku wystąpił na inauguracji Collegium Intermarium, uczelni założonej przez Ordo Iuris, którą później wsparł finansowo jako minister. W listopadzie 2023 powołał Instytut Badań nad Renesansem i Barokiem im. Jana i Piotra Kochanowskich w Zamościu, który dwa miesiące później został zlikwidowany przez nowego ministra. ### Działalność społeczna i polityczna Przez kilkanaście lat był członkiem Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Lublinie, gdzie pełni funkcję przewodniczącego komisji rewizyjnej. W 2015 roku został wiceprezesem Klubu Inteligencji Katolickiej w Lublinie im. prof. Czesława Strzeszewskiego. Współpracował również z fundacją Servire Veritati – Instytut Edukacji Narodowej, związaną z Tadeuszem Rydzykiem. Podczas studiów działał w Akademickim Klubie Myśli Społeczno-Politycznej „Vade Mecum”. W 1999 roku rozpoczął pracę jako asystent i rzecznik prasowy w urzędzie miejskim w Zamościu, gdzie poznał Sławomira Zawiślaka, który stał się jego mentorem politycznym. W 2005 roku, po objęciu przez Sławomira Zawiślaka mandatu poselskiego, Czarnek został jego asystentem prawnym. W 2015 roku został powołany na stanowisko wojewody lubelskiego. W wyborach parlamentarnych w 2019 roku uzyskał mandat posła na Sejm IX kadencji z listy Prawa i Sprawiedliwości. W 2023 uzyskał reelekcję do Sejmu jako lider listy PiS w okręgu lubelskim, otrzymując 121 686 głosów. ### Minister edukacji i nauki (2020–2023) Przemysław Czarnek został powołany na urząd ministra edukacji i nauki 19 października 2020 roku. Jego nominacja spotkała się z protestami ze strony środowisk nauczycielskich, naukowych i młodzieży szkolnej. Jako minister zapowiadał zmiany w programie nauczania, w tym ograniczenie podstawy programowej, rozbudowę treści dotyczących Jana Pawła II i żołnierzy wyklętych, zwalczanie poglądów lewicowych i liberalnych w edukacji, uzależnienie naboru do szkół od działalności w organizacjach katolickich, wprowadzenie nowych podręczników oraz przywrócenie obligatoryjnego wyboru między lekcjami religii a etyki. Wprowadził do programu nauczania szkół ponadpodstawowych przedmiot biznes i zarządzanie, który zastąpił podstawy przedsiębiorczości. Zmiana ta spotkała się z krytyką za pozbawienie uczniów wiedzy o prawach pracowniczych. #### Kontrowersje związane z nominacją i działalnością Jego nominacja wywołała protesty i demonstracje w całej Polsce. Krytykowali go politycy opozycji, przedstawiciele środowisk naukowych i edukacyjnych. W lutym 2021 roku, ministerstwo kierowane przez Czarnka zmieniło wykaz punktowanych czasopism naukowych, co spotkało się z krytyką ze strony środowiska naukowego i Komisji Ewaluacji Nauki. Zmiany te doprowadziły do podwyższenia punktacji czasopism, w których publikował Czarnek. #### Lex Czarnek Zaproponowane przez Czarnka zmiany w Prawie oświatowym, określane jako *Lex Czarnek*, wzbudziły protesty organizacji oświatowych, samorządowych i społecznych. Ustawa zakładała wzmocnienie roli kuratora oświaty i uzależnienie działalności organizacji pozarządowych w szkołach od jego zgody. Prezydent Andrzej Duda zawetował ustawę w marcu 2022 roku. Kolejny projekt nowelizacji, *Lex Czarnek 2.0*, również został zawetowany przez prezydenta w grudniu 2022 roku. ### Odbiór społeczny Praca Czarnka na stanowisku ministra budziła liczne kontrowersje i negatywne oceny społeczne. Sondaże wskazywały na brak poparcia dla jego reform w środowiskach nauczycielskich. Był także krytykowany za swoje wypowiedzi na temat osób LGBT i roli kobiet w społeczeństwie. W 2022 i 2024 roku otrzymał tytuł Dzbana Roku w plebiscycie organizowanym przez tygodnik NIE i blog Make Life Harder. ### Afera Willa+ Na początku lutego 2023 roku Przemysław Czarnek stał się głównym sprawcą afery *Willa+*, związanej z przyznawaniem dotacji organizacjom pozarządowym na zakup nieruchomości. Dotacje te budziły kontrowersje ze względu na powiązania dotowanych organizacji z politykami Prawa i Sprawiedliwości. Według sondażu Kantar z lutego 2023 roku, 68% ankietowanych uważało, że Czarnek powinien podać się do dymisji w wyniku afery *Willa+*. ### Kontrowersyjne wypowiedzi i działania Przemysław Czarnek był wielokrotnie krytykowany za swoje wypowiedzi na temat osób LGBT, roli kobiet w społeczeństwie oraz za udział w manifestacji ONR. Jego wypowiedzi na temat osób LGBT były określane jako homofobiczne, a organizatorzy Marszów Równości składali na niego zawiadomienia do prokuratury. Wypowiedzi te były również powodem nagany ze strony Komisji Etyki Poselskiej. W październiku 2019 roku wygłosił kontrowersyjny wykład na temat roli kobiet w rodzinie, co spotkało się z szeroką krytyką. ### Odznaczenia i nagrody * 2017: Srebrna Odznaka „Zasłużony dla Ochrony Przeciwpożarowej” * 2019: Krzyż Oficerski Orderu „Za zasługi dla Litwy” * 2019: Order świętej Marii Magdaleny * 2019: Medal Amicis Universitatis Mariae Curie-Skłodowska * 2023: Medal „Pro Bono Poloniae” Otrzymał honorowe obywatelstwa gmin: Lipinki (2021) i Goszczanów (2021). Laureat nagrody „Człowieka Roku” Klubów „Gazety Polskiej” za rok 2021. Dwukrotnie otrzymał tytuł Dzban roku po zwycięstwie w plebiscycie. ### Życie prywatne Przemysław Czarnek jest żonaty z Katarzyną, pracownikiem naukowym KUL. Ma dwoje dzieci: córkę Julię i syna Mateusza. Deklaruje się jako katolik.