# Nicolás Maduro Moros ## Życiorys i kariera polityczna Nicolás Maduro Moros urodził się 23 listopada 1962 roku w Caracas. Jego droga do władzy była długa i pełna wyzwań, od działalności związkowej po stanowisko prezydenta Wenezueli. ### Wczesne lata i działalność związkowa Maduro uczęszczał do publicznej szkoły średniej Liceo José Ávalos w El Valle, jednak według dokumentów szkolnych nie ukończył jej. Jego zaangażowanie polityczne rozpoczęło się w samorządzie uczniowskim, a następnie kontynuowane było w ruchu związkowym. Pracował jako kierowca autobusów miejskich w Caracas, gdzie aktywnie działał w związku zawodowym metra. W latach 80. związał się ze środowiskiem Hugo Cháveza, stając się członkiem Boliwariańskiego Ruchu Rewolucyjnego-200 (MBR-200). W latach 1994–1997 zasiadał w jego Biurze Narodowym. W 1997 roku współtworzył Ruch Piątej Republiki (MVR) razem z Chavezem. ### Kariera parlamentarna W styczniu 1999 roku Maduro został deputowanym do Izby Deputowanych z ramienia MVR. W sierpniu tego samego roku objął mandat w Zgromadzeniu Konstytucyjnym, którego zadaniem było opracowanie nowej konstytucji Wenezueli. Po przyjęciu konstytucji w 2000 roku, został deputowanym do Zgromadzenia Narodowego. W 2005 roku uzyskał reelekcję, a w 2007 roku dołączył do nowo utworzonej Zjednoczonej Partii Socjalistycznej Wenezueli (PSUV). ### W rządzie i na stanowisku wiceprezydenta W latach 2005–2006 Nicolás Maduro pełnił funkcję przewodniczącego Zgromadzenia Narodowego. 8 lipca 2006 roku prezydent Hugo Chávez mianował go ministrem spraw zagranicznych. 10 października 2012 roku, po zwycięstwie Cháveza w wyborach prezydenckich, Maduro został wiceprezydentem Wenezueli, zachowując jednocześnie stanowisko szefa dyplomacji do 15 stycznia 2013 roku. Był postrzegany jako potencjalny następca schorowanego Cháveza. ### Przejście obowiązków prezydenta Po śmierci Hugo Cháveza 5 marca 2013 roku, Nicolás Maduro przejął obowiązki szefa państwa jako tymczasowy prezydent. 8 marca 2013 roku został zaprzysiężony na tymczasowego prezydenta Wenezueli, zobowiązując się do rozpisania nowych wyborów prezydenckich. ## Prezydentura (2013–obecnie) ### Wybory i objęcie urzędu Wybory prezydenckie zostały wyznaczone na 14 kwietnia 2013 roku. Nicolás Maduro, jako kandydat Zjednoczonej Partii Socjalistycznej Wenezueli, zmierzył się z Henrique Caprilesem Radonskim. Maduro wygrał wybory, uzyskując 50,7% głosów, i 19 kwietnia 2013 roku został oficjalnie zaprzysiężony na prezydenta Wenezueli. ### Kryzys polityczny i społeczny Od początku jego prezydentury Wenezuela doświadcza głębokiego kryzysu politycznego, gospodarczego i społecznego. Charakteryzuje się on wysoką inflacją, niedoborami żywności i lekarstw, wzrostem przestępczości oraz ograniczaniem praw obywatelskich. Rządy Maduro spotykają się z masowymi protestami i oskarżeniami o autorytaryzm. #### Protesty i zamieszki Od lutego 2014 roku w Wenezueli trwają antyrządowe protesty, spowodowane niezadowoleniem społecznym związanym z problemami ekonomicznymi, przestępczością i korupcją. Protesty te często przeradzają się w zamieszki, w których giną люди і zostają ranni. Pomimo prób nawiązania dialogu z opozycją, nie udało się osiągnąć porozumienia, a demonstranci domagają się ustąpienia Maduro ze stanowiska. #### Kryzys ekonomiczny Sytuacja ekonomiczna Wenezueli pod rządami Maduro uległa znacznemu pogorszeniu. Kraj zmaga się z hiperinflacją, niedoborami podstawowych produktów, brakiem leków i upadkiem infrastruktury. Rząd wprowadza różne środki zaradcze, takie jak regulacje cenowe i podwyżki płac, ale nie przynoszą one oczekiwanych rezultatów. #### Wybory parlamentarne w 2015 roku Fatalna sytuacja ekonomiczna kraju wpłynęła na wynik wyborów parlamentarnych w 2015 roku, w których Zjednoczona Partia Socjalistyczna Wenezueli przegrała z opozycyjną Koalicją na rzecz Jedności Demokratycznej. Opozycja uzyskała większość w parlamencie, co jeszcze bardziej zaostrzyło konflikt polityczny. Maduro próbował ograniczyć kompetencje parlamentu poprzez działania Sądu Najwyższego, który jest mu lojalny. #### Wybory prezydenckie w 2018 roku W maju 2018 roku Maduro został wybrany na drugą kadencję w przedterminowych wyborach prezydenckich, które były szeroko krytykowane przez społeczność międzynarodową. Wybory te były bojkotowane przez większość opozycji, a główni potencjalni kandydaci zostali pozbawieni praw wyborczych lub uwięzieni. Stany Zjednoczone i Unia Europejska nie uznały tych wyborów za uczciwe i nałożyły sankcje na Wenezuelę. #### Kryzys polityczny w 2019 roku 10 stycznia 2019 roku Maduro został zaprzysiężony na drugą kadencję prezydenta Wenezueli. Jednak jego legitymacja została zakwestionowana przez wiele państw, które uznały Juana Guaidó za tymczasowego prezydenta kraju. W Wenezueli doszło do dualizmu władzy, a sytuacja polityczna stała się bardzo napięta. ### Kontrowersje i spory międzynarodowe Prezydentura Nicolása Maduro jest przedmiotem wielu kontrowersji i sporów międzynarodowych. Rządy Maduro są oskarżane o łamanie praw człowieka, korupcję, autorytaryzm i związki z przestępczością zorganizowaną. Wenezuela pod jego rządami stała się izolowana na arenie międzynarodowej i objęta sankcjami przez wiele państw. #### Oświadczenie Donalda Trumpa (2026) Według niektórych źródeł, 3 stycznia 2026 roku prezydent USA Donald Trump poinformował o pojmaniu Maduro oraz jego żony Cilii Flores i wywiezieniu ich z kraju. Tego samego dnia Izba Konstytucyjna Sądu Najwyższego Wenezueli orzekła, że Rodriguez przejmuje obowiązki prezydenta. 5 stycznia 2026 stanął przed sądem federalnym w Nowym Jorku – nie przyznał się do winy przed sądem federalnym w Nowym Jorku. ## Odznaczenia Nicolás Maduro został odznaczony licznymi orderami i odznaczeniami, w tym: * Wielki Łańcuch Orderu Oswobodziciela (2013) * Wielki Mistrz Orderu Francisco de Mirandy (ex offico) * Łańcuch Orderu Wyzwoliciela San Martina (Argentyna, 2013) * Wielki Łańcuch Narodowego Orderu Kondora Andów (Boliwia, 2013) * Order Gwiazdy Palestyny (Palestyna, 2014) * Order Augusto Césara Sandino I klasy (Nikaragua, 2015) * Order Joségo Martí (Kuba, 2016) Pomimo kontrowersji związanych z jego prezydenturą, Maduro pozostaje ważną postacią w historii Wenezueli.