07 zgłoś się – polski serial kryminalny wyprodukowany przez Telewizję Polską i emitowany przez TVP1 w pięciu seriach od 25 listopada 1976 do 25 maja 1989. Głównym reżyserem, a także współautorem scenariusza tego serialu był Krzysztof Szmagier. W głównej roli – porucznika Sławomira Borewicza – wystąpił Bronisław Cieślak. Serial i jego główny bohater cieszyli się w Polsce dużą popularnością. Muzycznym motywem przewodnim serialu jest utwór Alicji Majewskiej „Przed nocą i mgłą”, a właściwie wykonywana przez Włodzimierza Korcza sekcja na saksofonie z tego utworu. Pełna wersja piosenki pojawiła się w serialu tylko w odcinku „Strzał na dancingu”. == Produkcja == Przy decyzji wskazującej osobę odgrywającą główną rolę porucznika Sławomira Borewicza reżyser Krzysztof Szmagier miał do dyspozycji aktorów zawodowych, aczkolwiek wybrał wykonującego zawód dziennikarza, Bronisława Cieślaka (wcześniej zagrał on tylko w serialu pt. Znaki szczególne z 1976), uznając go za „prawdziwy typ aktorski” (czyli „ktoś, komu wierzy się, gdy mówi z ekranu”). Według relacji Cieślaka z 1979 nie poczynił on specjalnych przygotowań do wcielenia się w rolę oficera Milicji Obywatelskiej. Zgodnie z jego słowami zagrał tę rolę tak, jak sobie sam wyobrażał pracę śledczego, a jedyne co ćwiczył, to przez trzy dni poślizgi w kierowaniu Fiatem 132. Innych czynności, jak np. posługiwanie się służbową krótkofalówką, nauczył się już w trakcie trwania zdjęć do serialu. Zgodnie ze swoją wypowiedzią, Cieślak zdecydował się na przyjęcie roli w serialu pod warunkiem, że będzie on „twardy, męski”, uznając to za kanony reprezentowanego gatunku, co dotyczy także brutalności języka ukazanego w produkcji. Zdjęcia rozpoczęto w styczniu 1976 w Sopocie (odcinek 1). Całość serialu składa się z kilku serii, produkowanych co kilka lat w dekadach lat 70. i 80. XX wieku. Pierwsze cztery odcinki wyprodukowano w 1976, kolejne pięć (5–9) w 1978, następnie ponownie pięć (10–14) w 1981, potem cztery (15–18) w 1984 oraz finalnie trzy (19–21) w 1987. W zapowiedzi prasowej czterech nowych odcinków serialu czwartej serii w 1984 podano tytuły odcinków, wśród których te o numerach 15–17 nazwano tytułami powszechnie znanymi, zaś czwarty określono jako: Tragicznie bzdurny pomysł. W trakcie pracy nad serialem korzystano ze wszechstronnej pomocy ze strony Milicji Obywatelskiej. Wsparcie przejawiało się w konsultacji na etapie pisania scenariusza, a potem przy realizacji, a także w udostępnianiu radiowozów, helikopterów, broni palnej, kajdanek. Według relacji Krzysztofa Szmagiera Ministerstwo Spraw Wewnętrznych stawało po stronie twórcy w przypadkach próby cenzurowania scen z serialu. == Charakterystyka == Fabuła serialu dotyczy działalności funkcjonariuszy Komendy Stołecznej Milicji Obywatelskiej (tj. późniejszego Stołecznego Urzędu Spraw Wewnętrznych i Komendy Stołecznej Policji). Głównym bohaterem jest porucznik Sławomir Borewicz, zaś każdy odcinek stanowi osobną sprawę, w której prowadzi on śledztwo. Tytułowe „07” pochodzi od kryptonimu Borewicza w komunikacji radiowej milicji. Pomysł serialu zaczerpnięto z popularnej w PRL serii opowiadań kryminalnych Ewa wzywa 07, a tomiki z tej serii posłużyły za pierwowzory scenariuszy do wielu odcinków. Serial pierwotnie miał nazywać się "Przygody porucznika Wolskiego", ale ostatecznie tytuł cyklu zaczerpnięto od odzewu wywoławczego dyspozytorni MO. Imię „Ewa” z serii literackiej zostało użyte w tytule na cześć żony jednego z pomysłodawców serii, Zbigniewa Gabińskiego. == Obsada aktorska == === Role główne === Jedyną postacią występującą we wszystkich 21 odcinkach serialu jest główny bohater, porucznik Sławomir Borewicz, w którego rolę wcielił się Bronisław Cieślak. Obok niego główne role zagrali aktorzy wcielający się w funkcjonariuszy milicji, dowodzący bądź współpracujący z Borewiczem. Byli to w szczególności Zdzisław Tobiasz jako major Wołczyk (odc. 1–6, 8, 10–17, 19–20) i Zdzisław Kozień jako porucznik Antoni Zubek (odc. 1–14). Tego ostatniego potem zastąpił Jerzy Rogalski jako porucznik Waldemar Jaszczuk (odc. 15–21). W rolę współpracowniczki Borewicza wcieliła się Ewa Kuzyk-Florczak jako sierżant Ewa Olszańska (odc. 5–13, 15–18), zaś po niej rolę kobiecego partnera w służbie kontynuowała Hanna Dunowska jako sierżant Anna Sikora (odc. 19–21). Ponadto kilkakrotnie pojawiła się Elżbieta Kijowska w roli prokurator Zofii Ołdakowskiej (w odc. 12–13, 17–18). W ostatnich odcinkach występował także profesjonalista w odgrywanej roli tj. Jerzy Dziewulski jako komandos Jurek – szef brygady antyterrorystycznej (odc. 18–21). === Role epizodyczne === W serialu wystąpiła plejada polskich artystów. W każdym z odcinków pojawił się rozpoznawalny aktor bądź aktorka. Charakterystyczny dla serialu był fakt, że aż kilkunastu aktorów wystąpiło w różnych odcinkach, wcielając się w role innych postaci. Największy udział pod tym względem miał Mariusz Gorczyński, który zagrał role tej samej postaci w odc. 2 i 13 oraz innych w odc. 15 i 20, a także wykonał partie dubbingu w odc. 1, 11, 13, 14, 16, 19, 20, 21. Innymi aktorami pojawiającymi się w kilku odcinkach byli: Aleksandra Leszczyńska (1, 3–4), Andrzej Szenajch (1, 10, 16, 21), Józef Korzeniowski (1, 8, 11, 15), Wiesław Drzewicz (13, 17, 21), Zygmunt Fok (5, 11, 14, 16), Ewa Szykulska (9, 13), Artur Barciś (11, 20), Piotr Fronczewski (14, 15, 19), Tatiana Sosna-Sarno (10, 18, 19), Hanna Stankówna (5–6, 16), Zbigniew Buczkowski (9, 13, 18, 20), Barbara Brylska (4, 21), Irena Kownas (7, 12, 16), Andrzej Niemirski (19, 20, 21), Ryszard Gajewski (10, 11–12), Czesław Mroczek (6, 12, 14), Andrzej Żółkiewski (rola milicjanta w odc. 17, 19, inna postać w odc. 14), Andrzej Szaciłło (15, 16, 19), Mariusz Leszczyński (16, 19, 20), Maria Probosz (17, 18, 20), Bolesław Idziak (9, 14), Aleksander Gawroński (13, 17, 19, 20), Aleksandra Koncewicz (7, 11), Helena Kowalczykowa (12, 18), Ewa Szewczyk (7, 11), Bożena Walter (12, 15), Roman Kosierkiewicz (jako milicjant w odc. 2–4, inne role w odc. 14, 16), Agata Rzeszewska (18, 19), Jerzy Molga (18, 19), Andrzej Chrzanowski (6, 16), Zdzisław Szymański (dubbing w odc. 1, role w odc. 7, 17), Zbigniew Korepta (9, 18), Marcin Rogoziński (15–17), Tomasz Grochoczyński (1 i 14), Monika Borys (20, 21), Laura Łącz (14, 21), Katarzyna Walter (10–11). Bogusław Augustyn jest aktorem, który wystąpił w trzech odcinkach i w czterech rolach (kolejarza i milicjanta w odc. 11 oraz milicjanta w odc. 14 i 21). W większości przypadków aktorzy ci odtwarzają postaci w tym samym emploi (np. Wiesław Drzewicz, Zbigniew Buczkowski czy Aleksander Gawroński w rolach meneli i pijaczków), ale w kilku przypadkach wybitni aktorzy tworzą zupełnie różne postaci (np. Ewa Szykulska jako uliczna prostytutka w odc. 9 i wytworna dyrektorka w odc. 13, Laura Łącz jako trywialna prostytutka w odc. 14 i „matka Polka” w odc. 21, Barbara Brylska jako zagubiona dziewczyna w odc. 4 i cyniczna kobieta w odc. 21, Piotr Fronczewski jako sutener w odc. 14 i ideowy policjant w odc. 19). == Lista odcinków == === 1. Major opóźnia akcję === pierwowzór – powieść Major opóźnia akcję Marcina Dora (pseudonim Aleksandra Minkowskiego) reżyseria – Krzysztof Szmagier czas trwania – 53 minuty premiera – 25 listopada 1976 obsada: Bronisław Cieślak – porucznik Sławomir Borewicz Zdzisław Kozień – porucznik Antoni Zubek Zdzisław Tobiasz – major Wołczyk Grażyna Wnuk – Marta Kalinowska Andrzej Szenajch – urzędnik w pośredniaku Edmund Fetting – „Inżynier” Zdzisław Słowiński – Jan Kreczet, wspólnik „Inżyniera”, zleceniodawca Borewicza Barbara Bargiełowska – Iza, wspólniczka „Inżyniera” Witold Dębicki – steward, współpracownik „Inżyniera”, partner Izy Adam Ferency – milicjant Anita Dymszówna – Anna Tyszko, dłużniczka „Inżyniera” Józef Korzeniowski – Lisoń, właściciel sklepu w Sopocie Tomasz Grochoczyński – człowiek Kreczeta udający milicjanta Lech Adamowski – człowiek Kreczeta udający milicjanta Henryk Bista – „Czarny” Trepkiewicz, szef szajki na Wybrzeżu Stanisław Igar – rybak Kluczniak, współpracownik „Czarnego” Dorota Kawęcka – milicjantka Elka Iwanowska (także w odc. 3–4) obsada dubbingu: Mariusz Gorczyński – człowiek Kreczeta udający milicjanta (rola Lecha Adamowskiego) Jadwiga Jankowska-Cieślak – Marta Kalinowska (rola Grażyny Wnuk) Zdzisław Szymański – rybak Kluczniak, współpracownik „Czarnego” (rola Stanisława Igara) Porucznik Sławomir Borewicz, działając incognito, staje się „człowiekiem z przeszłością” – wychodzi z więzienia i zostaje współpracownikiem gangstera o pseudonimie „Inżynier”, prowadzącego nielegalne interesy (skup dewiz, przemyt ikon, złota i dzieł sztuki). Pracując dla niego zajmuje się „czarną robotą”: ściąganiem długów, wymuszeniami przemocą, trzymaniem w ryzach krnąbrnych gangsterów z Wybrzeża (m.in. w Sopocie). Milicja nie ma dowodów na działalność gangu. W końcu Borewicz osobiście poznaje swojego pracodawcę – „Inżyniera”, który awansuje go w hierarchii i zatrudnia go do odzyskiwania długów. Następnie Iza, wspólniczka „Inżyniera”, proponuje Borewiczowi zabójstwo jej dawnego wspólnika „Czarnego”. Kiedy porucznik wie już bardzo dużo o gangsterach, następuje ich aresztowanie. Okazuje się, że Borewicz zdołał wniknąć w półświatek tak głęboko, ponieważ nie był w Polsce rozpoznawalny z racji nieobecności w kraju (dotychczas przebywał na placówce MHZ w Anglii). Jego przełożony, major Wołczyk, gratuluje mu wykonania zadania i przedstawia go porucznikowi Antoniemu Zubkowi jako jego nowego współpracownika. === 2. Wisior === pierwowzór – opowiadanie „Kartka z notesu” z serii Ewa wzywa 07 Heleny Sekuły (1972) reżyseria – Krzysztof Szmagier czas trwania – 49 minut premiera – 2 grudnia 1976 obsada: Bronisław Cieślak – porucznik Sławomir Borewicz Zdzisław Kozień – porucznik Antoni Zubek Zdzisław Tobiasz – major Wołczyk Witold Kałuski – kierownik sklepu jubilerskiego Józef Fryźlewicz – Oleszuk, uczestnik napadu na sklep jubilerski Józef Nalberczak – Tymowski, kierownik kina, szef szajki Ewa Dałkowska – prostytutka „Markiza” Elż