Leon XIV (łac. Leo PP. XIV, wł. Leone XIV; wcześniej Robert Francis Prevost OSA; ur. 14 września 1955 w Chicago) – amerykański duchowny rzymskokatolicki, augustianin, doktor prawa kanonicznego, 267. papież, 9. suweren Państwa Watykańskiego i prefekt Dykasterii ds. Ewangelizacji od 8 maja 2025. Przełożony generalny Zakonu św. Augustyna w latach 2001–2013, administrator apostolski sede vacante diecezji Chiclayo w latach 2014–2015, biskup diecezjalny Chiclayo w latach 2015–2023, administrator apostolski diecezji Callao w latach 2020–2021, arcybiskup ad personam w latach 2023–2025, prefekt Dykasterii ds. Biskupów i przewodniczący Papieskiej Komisji ds. Ameryki Łacińskiej w latach 2023–2025, kardynał w latach 2023–2025 (najpierw w stopniu diakona, w 2025 promowany do stopnia biskupa). Urodził się w Chicago i dorastał na sąsiednim przedmieściu Dolton. W 1977 roku wstąpił do Zakonu Świętego Augustyna, a w 1982 roku przyjął święcenia kapłańskie. W 1987 roku uzyskał stopień doktora prawa kanonicznego (JCD) na Papieskim Uniwersytecie św. Tomasza z Akwinu w Rzymie. Jego posługa obejmowała szeroką działalność misyjną w Peru w latach 80. i 90. XX wieku, gdzie pracował jako proboszcz, urzędnik diecezjalny i wykładowca seminarium. Wybrany na generała zakonu augustianów, rezydował w Rzymie w latach 2001–2013. Następnie powrócił do Peru, gdzie w latach 2015–2023 sprawował funkcję biskupa Chiclayo. W 2023 roku papież Franciszek mianował go prefektem Dykasterii ds. Biskupów i wyniósł do godności kardynalskiej. Jako purpurat kładł nacisk na synodalność i dialog misyjny, podejmując kwestie zmian klimatu oraz praw człowieka zgodnie z linią papieża Franciszka. Wybór Prevosta na konklawe w 2025 roku był dla obserwatorów zaskoczeniem; uchodził on za kandydata typu „czarny koń” ze względu na pochodzenie z mocarstwa, jakim są USA. Na cześć papieża Leona XIII wybrał imię Leon XIV, co miało stanowić odpowiedź Kościoła na wyzwania nowej rewolucji przemysłowej i sztucznej inteligencji. Wybór Prevosta na konklawe w 2025 roku był dla obserwatorów zaskoczeniem; uchodził on za kandydata typu „czarny koń”, gdyż watykańscy informatorzy uważali perspektywę wyboru papieża ze Stanów Zjednoczonych za nierealną ze względu na status tego kraju jako mocarstwa. Na cześć papieża Leona XIII, który rozwinął nowoczesną katolicką naukę społeczną w obliczu zgiełku drugiej rewolucji przemysłowej, Prevost wybrał imię papieskie Leon XIV – zarówno by nawiązać do troski Leona XIII o robotników i sprawiedliwość, jak i w odpowiedzi na wyzwania nowej rewolucji przemysłowej oraz sztucznej inteligencji. Jako papież konsekwentnie sprzeciwia się konfliktom zbrojnym i nacjonalizmowi, promując prawa migrantów i etyczne wykorzystanie technologii AI. == Życiorys == === Młodość i edukacja === Robert Prevost urodził się 14 września 1955 w Chicago jako syn Louisa Mariusa Prevosta (1920–1997) i Mildred z domu Martinez (1912–1990). Robert był trzecim dzieckiem – jego dwaj starsi bracia to Louis Martin i John Joseph. Ich ojciec był synem imigrantów z Europy. Dziadek papieża ze strony ojca, Salvatore Giovanni Riggitano, pochodził z Włoch i po emigracji do USA w 1905 r. zmienił nazwisko na John R. Prevost – przyjmując panieńskie nazwisko swojej teściowej, Francuzki Jeanne Eugénie Prévost (1864–1939). Rodzice Roberta Prevosta urodzili się w Chicago, obydwoje byli absolwentami katolickiego Uniwersytetu DePaul. Ojciec w czasie II wojny światowej służył w marynarce wojennej, pracował jako administrator okręgu szkolnego, matka pracowała jako bibliotekarka w szkole. Dziadek ze strony matki urodził się w Santo Domingo w Dominikanie, a babka w Nowym Orleanie. Robert Prevost dorastał w Dolton, na przedmieściach Chicago, na terenie katolickiej parafii Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej. Uczęszczał tam do ośmioklasowej szkoły parafialnej (St. Mary of the Assumption School) przy Kościele Najświętszej Maryi Panny Wniebowziętej w Chicago, którą ukończył w 1969. Śpiewał w chórze kościelnym i służył jako ministrant. W wieku 14 lat rozpoczął naukę w niższym seminarium duchownym (St. Augustine Seminary High School) w miejscowości Holland w stanie Michigan, ukończył je w 1973. Robert Prevost studiował na trzech uczelniach katolickich, w Villanovie, Chicago i Rzymie. W 1977 uzyskał licencjat z nauk matematycznych na Uniwersytecie Villanova w stanie Pensylwania. Dodatkowo studiował tam filozofię. W 2014 ta uczelnia uhonorowała go tytułem doktora honoris causa nauk humanistycznych. W 1982 ukończył studia teologiczne na Katolickiej Unii Teologicznej w Chicago, uzyskując tytuł magistra teologii (Master of Divinity) ze specjalizacją w misji międzykulturowej. W 1984 uzyskał licencjat prawa kanonicznego na Papieskim Uniwersytecie Świętego Tomasza z Akwinu w Rzymie, a trzy lata później zdobył stopień naukowy doktora prawa kanonicznego. Doktorat obronił z wyróżnieniem magna cum laude na podstawie rozprawy „Rola lokalnego przeora Zakonu Świętego Augustyna”. === Kapłaństwo === 1 września 1977 wstąpił do nowicjatu zakonu św. Augustyna w Saint Louis w stanie Missouri, w prowincji Matki Bożej Dobrej Rady w Chicago. 2 września 1978, po zakończeniu nowicjatu, złożył pierwsze śluby zakonne, a 29 sierpnia 1981 złożył profesję wieczystą. W międzyczasie studiował teologię w Chicago oraz nauczał fizyki i matematyki w szkołach katolickich. 10 września 1981 przyjął święcenia diakonatu z rąk biskupa Thomasa Gumbletona w kościele św. Klary w Grosse Pointe Park w stanie Michigan. Święcenia prezbiteratu otrzymał 19 czerwca 1982 w augustiańskim kościele św. Moniki w Rzymie. Udzielił mu ich arcybiskup Jean Jadot, pro-przewodniczący Sekretariatu ds. Niechrześcijan. W latach 1985–1986 i 1988–1998 pracował w Peru. W 1985 został skierowany do pracy na misji Chulucanas, w regionie Piura, gdzie sprawował obowiązki wikariusza parafialnego katedry i kanclerza prałatury terytorialnej. W czasie drugiego pobytu w Peru trafił na misję Trujillo. Pełnił tu rolę dyrektora, odpowiedzialnego za wspólny program formacyjny dla kandydatów augustiańskich z wikariatów Chulucanas, Iquitos i Apurímac. W latach 1988–1992 sprawował urząd przeora tutejszego klasztoru św. Tomasza z Villanuevy. W archidiecezji Trujillo był wikariuszem sądowym i profesorem prawa kanonicznego, patrystyki i teologii moralnej w Wyższym Seminarium Duchownym (Colegio Seminario San Carlos y San Marcelo). Przez cały czas sprawował opiekę duszpasterską nad wspólnotą Matki Bożej Matki Kościoła, przekształconą później w parafię św. Ryty z Cascii, a w latach 1992–1999 był administratorem parafii Matki Bożej z Monserrat. W latach 1999–2001 był prowincjałem amerykańskiej prowincji zakonnej z siedzibą w Chicago. W latach 2001–2013, przez dwie kolejne sześcioletnie kadencje, był przeorem generalnym zakonu św. Augustyna, a w kolejnych dwóch latach wikariuszem prowincjalnym oraz dyrektorem formacyjnym w konwencie w Chicago. W 2014 Uniwersytet Villanova uhonorował go tytułem doktora honoris causa nauk humanistycznych. === Biskup === 3 listopada 2014 papież Franciszek mianował go administratorem apostolskim peruwiańskiej diecezji Chiclayo oraz biskupem tytularnym Sufar. Święcenia biskupie otrzymał 12 grudnia 2014, w święto Matki Bożej z Guadalupe, w katedrze św. Marii w Chiclayo. Głównym konsekratorem był arcybiskup James Green, nuncjusz apostolski w Peru, zaś współkonsekratorami Jesús Moliné Labarta, biskup senior Chiclayo, i Salvador Piñeiro García-Calderón, arcybiskup metropolita Ayacucho. Jako zawołanie biskupie przyjął słowa In Illo uno unum (pol. W Nim stanowimy jedno) z „Objaśnień Psalmów” św. Augustyna. 26 września 2015 papież mianował go biskupem diecezjalnym tejże diecezji. W latach 2018–2023 bp Robert Prevost był drugim wiceprzewodniczącym Konferencji Episkopatu Peru. Przewodniczył radzie prawnej KEP. We wrześniu 2022 był z ramienia KEP współautorem listu otwartego przeciwko rządowemu projektowi ustanowienia narodowego dnia ofiar wymuszonego zaginięcia z okresu wojny domowej w Peru (1980–2000) w dniu wolnego od pracy święta patronki kraju św. Róży z Limy (30 sierpnia). W listopadzie 2022 uczestniczył w rozmowach KEP z prezydentem kraju Pedrem Castillem podczas kryzysu politycznego wywołanego trzecim impeachmentem Castilla ze strony zdominowanego przez fujimorystów Kongresu (ostatecznie KEP pozytywnie przyjęła złożenie oskarżonego o próbę zamachu stanu prezydenta z urzędu przez Kongres 7 grudnia). W lutym 2023 podczas krwawo tłumionych przez władze protestów przeciwko usunięciu Castilla wraz z kierownictwem KEP zaapelował w liście otwartym do Kongresu o zaprzestanie użycia przemocy, wysłuchanie żądań protestujących i przyśpieszenie wyborów. 15 kwietnia 2020 papież Franciszek mianował go administratorem apostolskim diecezji Callao. Funkcję tę pełnił do 26 maja 2021, kiedy zarząd nad diecezją objął biskup Luis Alberto Barrera Pacheco MCCI. 30 stycznia 2023 papież Franciszek mianował go prefektem Dykasterii ds. Biskupów i przewodniczącym Papieskiej Komisji ds. Ameryki Łacińskiej, wynosząc go jednocześnie do godności arcybiskupa ad personam. Urząd objął 12 kwietnia 2023. === Kardynał === 9 lipca 2023 podczas modlitwy Anioł Pański papież Franciszek zapowiedział włączenie go do Kolegium Kardynałów, a 30 września 2023 w trakcie konsystorza na placu Świętego Piotra kreował go kardynałem diakonem, a jako kościół tytularny nadał mu kościół św. Moniki. 28 stycznia 2024 uroczyście objął swój kościół tytularny w Rzymie. 6 lutego 2025 został podniesiony przez papieża do rangi kardynała biskupa, diecezji suburbikarnej Albano. 4 października 2023 papież Franciszek mianował go członkiem Papieskiej Komisji ds. Państwa Watykańskiego, a także członkiem w następujących Dykasteriach: ds. Ewangelizacji – Sekcji ds. Pierwszej Ewangelizacji i Nowych Kościołów Partykularnych; Nauki Wiary; ds. Kościołów Wschodnich; ds. Duchowieństwa; ds. Instytutów Życia Konsekrowanego i Stowarzyszeń Życia Apostolskiego; ds. Kultury i Edukacji; ds. Tekstów Prawnych. 21 kwietnia 2025 zrezygnował z pełnienia obowiąz