Ralph Fiennes (wym. reɪf ˈfaɪnz), właśc. Ralph Nathaniel Twisleton-Wykeham-Fiennes (ur. 22 grudnia 1962 w Ipswich, Suffolk) – angielski aktor i reżyser. == Życiorys == === Wczesne lata === Urodził się w Ipswich w katolickiej rodzinie jako najstarszy z sześciorga dzieci Marka Twisletona-Wykehama-Fiennesa (ur. 11 listopada 1933, zm. 30 grudnia 2004), fotografa i ilustratora, i Jennifer Anne Mary Alleyne Lash (ur. 27 lutego 1938, zm. 28 grudnia 1993), pejzażystki i pisarki publikującej swoje książki pod pseudonimem Jini Fiennes. Jego siostra Martha (ur. 5 lutego 1965) została reżyserką teatralną, a w 1999 zadebiutowała na dużym ekranie realizując z Ralphem Oniegina. Muzykę do filmu skomponował ich brat Magnus Hubert (ur. 1965). Druga siostra, Sophia Victoria (ur. 1967), została producentką, a najmłodszy brat, Joseph (ur. 27 maja 1970 z bratem bliźniakiem Jacobem Markiem, który został leśniczym) także został aktorem. Ma także przybranego brata Michaela „Micka” Emery (ur. 31 grudnia 1952), z zawodu archeologa. Jest kuzynem brytyjskiego badacza Sir Ranulpha Fiennesa, a także wujkiem aktora Hero Fiennes Tiffina. Jest również w ósmym pokoleniu kuzynem króla Karola. Zamiłowanie do sztuki wyniósł z domu. Uczęszczał do szkoły dla chłopców Bishop Wordsworth. Zamierzał zostać malarzem i rozpoczął naukę w Chelsea College of Art & Design. Po roku przeniósł się do Royal Academy of Dramatic Art. === Kariera === W 1985 trafił do zespołu Regents Park Theatre, z którym występował przez kolejne dwa lata. Od roku 1987 grał z Royal National Theatre, a w 1988 został członkiem elitarnej grupy teatralnej Royal Shakespeare Company. W ciągu trzech lat zagrał m.in. Romea, Henryka VI, Troilusa w romansie Troilus i Kresyda, Klaudia w Wiele hałasu o nic i Edmunda w Królu Lirze. W 1995 występując na Broadwayu odebrał nagrodę teatralną Tony Award za tytułową rolę tytułowego duńskiego księcia w Hamlecie Szekspira w reżyserii Jonathana Kenta z Almeida Theatre Company. W 1990 dostał pierwszą rolę T.E. Lawrence'a, awanturnika i poszukiwacza przygód w dramacie telewizyjnym Niebezpieczny człowiek – Lawrence po Arabii (A Dangerous Man: Lawrence After Arabia), a rok później pojawił się w miniserialu Główny podejrzany (Prime Suspect, 1991). Rola Heathcliffa, pełnego sprzeczności, porywczego buntownika o wrażliwości romantyka w melodramacie Wichrowe Wzgórza (Wuthering Heights, 1992) z Juliette Binoche sprawiła, że Steven Spielberg zaangażował go do biograficznego dramatu wojennego Lista Schindlera (Schindler's List, 1993), gdzie zagrał autentyczną postać sadysty-oficera SS Amona Götha, okrutnego i bezdusznego nazistowskiego komendanta obozu koncentracyjnego w Płaszowie, który dla zabawy strzela do ludzi. Za tę rolę otrzymał nominację do Oscara i Złotego Globu oraz nagrodę nowojorskich, chicagowskich, bostońskich i londyńskich krytyków filmowych i Brytyjskiej Akademii Filmowej BAFTA. W obsypanym nagrodami melodramacie wojennym Angielski pacjent (The English Patient, 1996) zagrał nominowaną do Oscara i Złotego Globu rolę ciężko rannego pilota László Almásy. W dramacie Kropla słońca (Sunshine, 1999) zagrał aż trzy postacie wcielając się w rolę dziadka, ojca i wnuka. W 2024 roku zagrał kardynała Thomasa Lawrence w filmie Konklawe, będącym adaptacją powieści Roberta Harrisa. Za tę rolę był nominowany do nagrody Brytyjskiej Akademii Filmowej (BAFTA 2025) oraz do Oscara (2025) dla najlepszego aktora pierwszoplanowego. Był na okładkach magazynów takich jak „GQ”, „Entertainment Weekly”, „Esquire”, „Film” i „Variety”. Nie przerywając pracy w londyńskim teatrze z klasycznym szekspirowskim repertuarem, grał w filmach fantastycznonaukowych, dreszczowcach i komediach romantycznych. Specjalizuje się w rolach rozdartych wewnętrznie, tajemniczych bohaterów miotanych skrajnymi namiętnościami. W 2025 roku Ralp Fiennes wystąpi w filmie Danny’ego Boyle’a pt. 28 lat później. Zajmuje się także dubbingiem. W 1998 użyczył głosu Ramzesowi w biblijnym filmie animowanym Książę Egiptu (The Prince of Egypt). Został ambasadorem dobrej woli UNICEF. == Życie prywatne == We wrześniu 1993 poślubił aktorkę Alex Kingston. W 1995, podczas realizacji spektaklu Hamlet poznał aktorkę Francescę Annis, dla której rozwiódł się z żoną 28 października 1997. Od 7 lutego 2006 para pozostaje jednak w separacji. W 2017 otrzymał serbskie obywatelstwo. == Filmografia == === Obsada === === Filmy fabularne === 1990: Niebezpieczny człowiek: Lawrence po Arabii (A Dangerous Man: Lawrence After Arabia) – Thomas Edward Lawrence 1992: Wichrowe Wzgórza (Wuthering Heights) – Heathcliff 1993: Dzieciątko z Mâcon (The Baby of Mâcon) – syn biskupa 1993: Lista Schindlera (Schindler's List) – Amon Göth 1993: Kormoran (The Cormorant) – John Talbot 1994: Quiz Show – Charles Van Doren 1995: Dziwne dni (Strange Days) – Lenny Nero 1996: Angielski pacjent (The English Patient) – László Almásy 1997: Oskar i Lucinda (Oscar and Lucinda) – Oscar Hopkins, prawnuk Oscara 1998: Książę Egiptu (The Prince of Egypt) – Ramzes II (głos) 1998: Rewolwer i melonik (The Avengers) – John Steed 1999: Oniegin (Onegin) – Eugeniusz Onegin 1999: Kropla słońca (Sunshine) – Ignatz, Ivan, Adam Sonnenschein 1999: Koniec romansu (The End of the Affair) – Maurice Bendrix 2000: How Proust Can Change Your Life – Marcel Proust 2000: Spotkanie z Jezusem (The Miracle Maker) – Jezus Chrystus (głos) 2002: Pająk (Spider) – Dennis 'Pająk' Cleg 2002: Podwójny blef (The Good Thief) – Tony Angel 2002: Reflections of Evil – Amon Göth (głos) 2002: Czerwony smok (Red Dragon) – Francis Dolarhyde 2002: Pokojówka na Manhattanie (Maid in Manhattan) – Christopher Marshall 2005: Chromofobia (Chromophobia) – Stephen Tulloch 2005: Harry Potter i Czara Ognia (Harry Potter and the Goblet of Fire) – Lord Voldemort 2005: Miłego dnia? (Chumscrubber) – burmistrz Michael Ebbs 2005: Biała hrabina (White Countess) – Todd Jackson 2005: Wallace i Gromit: Klątwa królika (Wallace & Gromit in The Curse of the Were-Rabbit) – Victor Quatermaine (głos) 2005: Wierny ogrodnik (The Constant Gardener) – Justin Quayle 2006: Rewolta (Land of the Blind) – Joe 2007: Harry Potter i Zakon Feniksa (Harry Potter and the Order of the Phoenix) – Lord Voldemort 2007: Bernard i Doris (Bernard and Doris) – Bernard 2008: The Hurt Locker. W pułapce wojny – dowódca najemników 2008: Najpierw strzelaj, potem zwiedzaj (In Bruges) – Harry 2008: Lektor (The Reader) – Michael Berg 2008: Księżna (The Duchess) – Książę William Devonshire 2010: Harry Potter i Insygnia Śmierci. Część I (Harry Potter and the Deathly Hallows: Part I) – Lord Voldemort 2010: Starcie tytanów (Clash of the Titans) – Hades 2010: Niania i wielkie bum (Nanny McPhee and the Big Bang) – Lord Gray 2011: Koriolan (Coriolanus) – Caius Martius (Coriolanus) 2011: Harry Potter i Insygnia Śmierci. Część II (Harry Potter and the Deathly Hallows: Part II) – Lord Voldemort 2012: Gniew tytanów (Wrath of the Titans) – Hades 2012: Skyfall – Gareth Mallory (M) 2013: Kobieta w ukryciu (The Invisible Woman) – Karol Dickens 2014: Grand Budapest Hotel – Pan Gustave H. 2015: Spectre – M 2016: Ave, Cezar! – Laurence Laurentz 2021: Nie czas umierać – M 2021: Wykopaliska (The Dig) – Basil Brown 2021: King’s Man: Pierwsza misja (The King’s Man) – Książę Oxfordu 2022: Menu (The Menu) – szef kuchni Slowik 2024: Konklawe – kardynał Thomas Lawrence 2025: 28 lat później (28 Years Later) – dr. Kelson 2026: Igrzyska śmierci: Wschód słońca w dniu dożynek (The Hunger Games: Sunrise on the Reaping) – młody Coriolanus Snow === Seriale TV === 1991: Główny podejrzany (Prime Suspect) – Michael 1992: Great Performances – T. E. Lawrence 1993: Screen Two – John Talbot 1996: The Great War and the Shaping of the 20th Century – Wilfred Owen (głos) 2011–2014: Rev. jako Diecezja londyńska === Reżyser === 2011: Koriolan (Coriolanus) == Nagrody == == Odznaczenia == Order Gwiazdy Jerzego Czarnego III klasy (Serbia, 2022) == Przypisy == == Bibliografia == Ralph Fiennes w bazie IMDb (ang.) Ralph Fiennes w bazie Filmweb Ralph Fiennes w bazie Notable Names Database (ang.)