Braveheart. Waleczne Serce – dramat historyczny produkcji amerykańskiej z 1995 r. w reżyserii Mela Gibsona, opowiadający o Williamie Wallace, przywódcy szkockiego powstania przeciwko rządom Anglii. == Fabuła == Pod koniec XIII w. król Szkocji umiera nie zostawiwszy po sobie potomka, a tym samym następcy tronu. Władzę nad krajem przejmują Anglicy, bowiem Szkocja dostaje się pod panowanie angielskiego króla Edwarda I Długonogiego. Przejęcie władzy odbywa się w wyjątkowo krwawych okolicznościach. Jednym ze świadków gwałtów i morderstw jest kilkunastoletni William Wallace. Po latach spędzonych pod opieką stryja, dorosły William wraca do rodzinnej wsi. Jedną z pierwszych napotkanych osób jest Murron – przyjaciółka z dzieciństwa. Dawne uczucie przeradza się w wielką miłość. Aby uniknąć hańbiącego prawa pierwszej nocy, młodzi biorą ślub w tajemnicy, nawet przed najbliższymi. Nie zapobiega to nieszczęściu. Któregoś dnia jeden z angielskich żołnierzy usiłuje zgwałcić Murron. W obronie własnej dziewczyna zadaje mu kilka ran, za co zostaje publicznie stracona. Wydarzenie to staje się momentem przełomowym w życiu młodego Szkota. Oszalały z rozpaczy William z pomocą innych mieszkańców wsi szturmem zdobywa pobliską angielską warownię. Wokół niego zaczynają się gromadzić tłumy rodaków, gotowe do walki ze znienawidzonymi Anglikami, a William otrzymuje przydomek Braveheart – Waleczne Serce. Dysponujący liczną armią król Edward I pacyfikuje szkockie miejscowości. Bitwa pod Stirling kończy się jednak zwycięstwem Szkotów. William Wallace otrzymuje tytuł szlachcica z rąk szkockich panów, którzy wobec Anglików prowadzą jednak politykę niezwykle ugodową. Król Edward I proponuje rozmowy pokojowe, na które wysyła księżniczkę Isabelle. Isabelle szybko ulega fascynacji Williamem Wallace’em. Wkrótce zdradza mu plan sekretnego ataku Anglików, co pozwala wojskom szkockim uniknięcia zasadzki. Tym razem jednak przekupiona dobrami ziemskimi szlachta szkocka zdradza i wojska Wallace’a ponoszą klęskę. Williamowi udaje się odbudować swe oddziały, zagrożony król ponownie wysyła Isabelle z misją pokojową. Jej spotkanie z Wallace’em przybiera intymny charakter. Wkrótce jednak na skutek kolejnej zdrady zostaje on pojmany i wydany w ręce króla Edwarda I. == Postacie == William Wallace (Mel Gibson) – główny bohater filmu, stanął na czele powstania przeciwko Anglikom, chce się zemścić za śmierć żony Izabela (Sophie Marceau) – synowa króla Anglii, żona księcia Edwarda. Zakochuje się w Williamie Edward I Długonogi (Patrick McGoohan) – król Anglii, ojciec księcia Edwarda, chce podbić Szkocję Murron MacClannough (Catherine McCormack) – żona Wallace’a, wychodząc za niego potajemnie łamie tzw. prawo pierwszej nocy, nadane przez Edwarda Długonogiego, nakazujące noc poślubną spędzić szkockiej kobiecie z angielskim wielmożą. Zostaje skazana na karę śmierci za napaść na angielskiego żołnierza (broniła się w ten sposób przed gwałtem) Robert Bruce (Ian Bannen) – wpływowy szlachcic, chce zapewnić swemu synowi tron Szkocji (pod warunkiem, że Szkoci pokonają Anglików i staną się niezależnym państwem) Robert Bruce (Angus Macfadyen) – syn Roberta Bruce’a starszego, dążący do objęcia tronu szkockiego książę Edward (Peter Hanly) – syn króla Edwarda, mąż księżniczki Izabeli, następca angielskiego tronu Hamish (Brendan Gleeson) – przyjaciel Wallace’a. Walczy w wojsku Stephen (David O’Hara) – jeden z rekrutów szkockiego wojska, Irlandczyk Mornay (Alun Armstrong) – szkocki szlachcic, zdradza Wallace’a podczas bitwy pod Falkirk, za co zostaje następnie zamordowany przez Williama młody William (James Robinson) Malcolm Wallace (Sean Lawlor) – ojciec Williama John Wallace (Sandy Nelson) – brat Williama Campbell (James Cosmo) – ojciec Hamisha MacClannough (Sean McGinley) – żołnierz matka MacClannougha (Gerda Stevenson) młoda Murron MacClannough (Mhairi Calvey) młody Hamish (Andrew Weir) Argyle Wallace (Brian Cox) – stryj Williama Phillip (Stephen Billington) – żołnierz Craig (John Kavanagh) – żołnierz == Produkcja == Okres zdjęciowy trwał od 6 czerwca do 28 października 1994. Plan zdjęciowy zlokalizowany był w: Szkocji, Irlandii i USA (Arizona). == Nagrody == Film otrzymał wiele nagród, m.in. 5 Oscarów w 1995 r.: 1996 – Mel Gibson (Oscar), najlepszy reżyser 1996 – Mel Gibson (Oscar), najlepszy film 1996 – Mel Gibson (Złoty Glob), najlepszy reżyser 1996 – John Toll (Nagroda Główna Oscar), najlepsze zdjęcia 1996 – John Toll (Nagroda Główna BAFTA), najlepsze zdjęcia === Nominacje === 1996 – James Horner (nominacja) Oscar najlepsza muzyka 1996 – James Horner (nominacja) Złoty Glob najlepsza muzyka 1996 – Randall Wallace (nominacja) Oscar najlepszy scenariusz oryginalny 1996 – James Horner (nominacja) BAFTA najlepsza muzyka 1996 – Mel Gibson (nominacja) BAFTA najlepszy reżyser 1996 – John Toll (nominacja) najlepsze zdjęcia Camerimage 1996 – (nominacja) Złoty Glob najlepszy dramat 1996 – Randall Wallace (nominacja) Złoty Glob najlepszy scenariusz 1996 – (nominacja) MTV Movie Award najlepszy film 1996 – Mel Gibson (nominacja) MTV Movie Award najlepsza rola męska 1996 – (nominacja) Oscar najlepszy montaż 1996 – James Horner (nominacja), Saturn za najlepszą muzykę 1996 – (nominacja) Saturn najlepszy film akcji/przygodowy/thriller 1996 – John Toll (nominacja) Złota Żaba Camerimage == Ocena filmu == Serwis Rotten Tomatoes przyznał mu wynik 78%. Użytkownicy portalu Filmweb ocenili obraz na 8,1 na 10 możliwych punktów (stan na styczeń 2022 r. przy liczbie 394 801 głosujących). Widzowie-użytkownicy anglojęzycznego portalu IMDb ocenili film na 8,4 na 10 (styczeń 2022 r.). == Zobacz też == William Wallace, Edward I Długonogi, Robert I Bruce Bitwa pod Stirling, Bitwa pod Bannockburn == Przypisy == == Linki zewnętrzne == Waleczne serce w bazie Filmweb Braveheart. Waleczne serce w bazie IMDb (ang.)