# Ryszard Czesław Kotys Ryszard Czesław Kotys, właściwie Kotas (ur. 20 marca 1932 w Mniowie, zm. 27 stycznia 2021 w Poznaniu) – wybitny polski aktor teatralny, filmowy, telewizyjny i dubbingowy, reżyser oraz scenarzysta. W ciągu ponad 65-letniej kariery zagrał w ponad 150 filmach fabularnych i 40 serialach, stając się jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci polskiej sceny. ## Młodość і początki kariery Ryszard Kotys urodził się w 1932 roku w Mniowie jako syn Czesława Kotasa (1903–1984) i Ireny (ok. 1912–1984). Jego początki kariery aktorskiej datują się na po wojnie, gdy w 1953 roku ukończył Państwową Wyższą Szkołę Aktorską w Krakowie. Debiutował na scenie Teatru im. Stefana Żeromskiego w Kielcach, począwszy tym samym długą drogę przez różne polskie teatry. ## Kariera teatralna Kariera teatralna Kotysa obejmowała występy w wielu prestiżowych polskich scenach: - **Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach** (1953–1954) - **Teatr Wybrzeże w Gdańsku** (1954–1955) - **Teatr Ludowy w Krakowie-Nowej Hucie** (1955–1964) - **Teatr Polski we Wrocławiu** (1964–1972, 1978–1982, 1986–1990) - **Teatr Dramatyczny im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku** (1972–1973) - **Teatr im. Ludwika Solskiego w Tarnowie** (1973–1975) - **Teatr Dramatyczny im. Jana Kochanowskiego w Opolu** (1975–1978) - **Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi** (1982–1986, 1990–1997) W swojej karierze teatralnej zdobył liczne nagrody, w tym wyróżnienie na IV Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych we Wrocławiu (1963), nagroda Wrocławskiego Towarzystwa Przyjaciół Teatru (1982) oraz nagroda na XXV Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych we Wrocławiu (1986). ## Popularność telewizyjna і filmowa Największą sławę przyniosła Kotysowi rola Mariana Paździocha w serialu "Świat według Kiepskich", którą odgrywał przez 21 lat. Początkowo był jednym z kandydatów do roli głównego bohatera Ferdynanda Kiepskiego, ale ostatecznie wcielił się w rolę sąsiada, który stał się jedną z najbardziej lubianych postaci w polskiej telewizji. Ze względu na zaawansowany wiek i pogarszający się stan zdrowia, w ostatnich latach życia wycofał się z występów w teatrze i filmach, ale kontynuował grę w "Świecie według Kiepskich". Poza tą rolami zagrał w ponad 150 filmach fabularnych, tworząc bogaty filmografii, który przyczynił się do jego statusu legendarnego aktora w polskiej kulturze. ## Życie prywatne Ryszard Kotys był dwukrotnie żonaty. Rozwiedziony z pierwszą żoną, scenografką Barbarą Wojtkowską (zm. 2017), z którą miał syna Piotra (ur. 1956), kapitana żeglugi wielkiej. W latach 80. ożenił się z młodszą o 26 lat aktorką Kamilą Sammler, z którą miał syna Eryka (ur. 1987). Pod koniec życia mieszkał w Lusowie pod Poznaniem. W 2017 roku z powodu zapalenia płuc i obecności płynu w jamie opłucnej trafił do szpitala. Pod koniec życia zmagał się z demencją i problemami z poruszaniem się. W styczniu 2021 roku wykryto u niego infekcję COVID-19, która spowodowała jego śmierć w nocy z 27 na 28 stycznia 2021 w wieku 88 lat. Został pochowany na cmentarzu w Lusowie, a ceremonia miała charakter świecki. ## Nagrody і wyróżnienia Kotys otrzymał liczne nagrody za swoją twórczość: - **1963** – Wyróżnienie na IV Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych we Wrocławiu - **1982** – Nagroda Wrocławskiego Towarzystwa Przyjaciół Teatru - **1986** – Nagroda na XXV Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych we Wrocławiu - **1998** – Nagroda Artystyczna Wojewody Łódzkiego - **1999** – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski ## Pamięć 5 września 2022 roku w Mniowie odsłonięto tablicę pamiątkową oraz mural upamiętniający Ryszarda Kotysa, co stanowi hołd dla jego rodzinnego miasta i pamięci artysty. --- Ryszard Kotys pozostaje w pamięci publicznej jako jeden z najważniejszych aktorów polskiego teatru i kina, człowiek, który poświęcił ponad pół wieku sztuce i zapewnił sobie miejsca w sercach widzów zarówno na scenie teatralnej, jak i na ekranie telewizyjnym.