Shaquille Rashaun „Shaq” O’Neal (ur. 6 marca 1972 w Newark) – amerykański koszykarz grający w lidze NBA na pozycji środkowego, czterokrotny mistrz NBA: trzykrotnie z zespołem Los Angeles Lakers i raz z Miami Heat, mistrz olimpijski oraz mistrz świata. W 1989 wystąpił w meczu gwiazd amerykańskich szkół średnich – McDonald’s All-American. 25 czerwca 2005 uzyskał tytuł magistra z zarządzania biznesem na Uniwersytecie w Phoenix. 1 czerwca 2011 ogłosił zakończenie kariery sportowej. W maju 2012 uzyskał stopień doktora na uniwersytecie Barry. == Kariera zawodowa == Shaquille O’Neal do NBA trafił w 1992. Został wybrany w drafcie z numerem pierwszym przez Orlando Magic. W swoim debiutanckim sezonie został uznany najlepszym debiutantem roku oraz ustanowił rekord wszech czasów w liczbie wykonanych wsadów do kosza. W 1995. wystąpił w pierwszym swoim finale, Orlando przegrało jednak z Houston Rockets 0-4, a Shaq przegrał w pojedynku centrów z Hakeemem Olajuwonem. W tymże sezonie zdobył tytuł króla strzelców ligi (drugi tytuł zdobył w sezonie 1999/2000). Zajął drugie miejsce w plebiscycie na MVP sezonu. Reprezentował USA na Mistrzostwach Świata w Toronto i IO w Atlancie, zdobywając na obu imprezach złote medale. O’Neal przeszedł do Los Angeles Lakers, w barwach których święcił swe największe triumfy. Zdobył trzy tytuły mistrza NBA (2000, 2001, 2002), za każdym razem zostając najlepszym zawodnikiem finałów. W 2000 został wybrany najlepszym zawodnikiem ligi. Pod wpływem jego ogromnej dominacji w strefie podkoszowej wynikającej z potężnej sylwetki (216 cm wzrostu oraz wagi wahającej się pomiędzy 135 kg na początku kariery a 146 na jej końcu) i nieprzeciętnej siły zmieniono w 2001 przepisy – dozwolono obronę strefową. Również z powodu jego warunków fizycznych musiano wzmocnić konstrukcję koszy w całej lidze po tym, jak kilkakrotnie, wykonując wsady, spowodował ich zniszczenie w sezonie 1992-93. W sezonie 1999/2000 zajął drugie miejsce w głosowaniu na obrońcę roku NBA. Mimo świetnej współpracy O’Neala z Kobem Bryantem i zdobytych tytułów, w 2004. odszedł, skłócony z młodszym kolegą, do Miami Heat. I w tym klubie zdobył mistrzostwo NBA (2006). W sezonie 2004/2005 zajął drugie miejsce w głosowaniu na MVP fazy zasadniczej. Na początku 2008 przeszedł do Phoenix Suns. Mimo blisko czterdziestu lat, wciąż należał do najlepszych centrów ligi. Po raz 15. wystąpił w meczu gwiazd, uzyskując wraz z Kobem Bryantem tytuł MVP All Star. Po zakończeniu play-off w 2009 Suns uzgodnili transfer Shaqa do Cleveland Cavaliers. W 2010 podpisał dwuletni kontrakt z Boston Celtics. W dniu 1 czerwca 2011 za pośrednictwem serwisu Twitter ogłosił zakończenie kariery. 6 czerwca odbyła się konferencja prasowa, na której Shaquille O’Neal oficjalnie potwierdził zakończenie kariery i rozstanie się z NBA jako zawodnik. Shaquille O’Neal był jednym z najbardziej dominujących zawodników w całej historii i zdecydowanie najbardziej dominującym podczas swej długiej kariery. Jako jedyny aktywny zawodnik w sezonie 2010/2011 był w czołówce 50 najlepszych graczy w historii NBA. 2 kwietnia 2013 w przerwie meczu Los Angeles Lakers z Dallas Mavericks, koszulka z jego numerem 34 została zastrzeżona i od tego momentu nikt nie może nosić tego numeru barwach drużyny z Los Angeles. == Osiągnięcia == Na podstawie, o ile nie zaznaczono inaczej. === NCAA === Uczestnik rozgrywek: II rundy turnieju NCAA (1990, 1992) turnieju NCAA (1990–1992) Mistrz sezonu regularnego konferencji Southeastern (SEC – 1991) Koszykarz roku: NCAA: według Associated Press (1991) według United Press International (1991) Adolph Rupp Trophy (1991) SEC (1991, 1992) 2-krotnie wybrany do I składu American (1991, 1992) Lider: NCAA: wszech czasów w średniej zbiórek (13,5) w średniej: zbiórek (1991 – 14,7) bloków (1992 – 5,2) w liczbie celnych rzutów z gry (1992 – 294) konferencji SEC: wszech czasów w średniej zbiórek (13,5) w średniej: punktów (1991 – 27,6) zbiórek (1990 – 12, 1991 – 14,7, 1992 – 14) bloków (1990 – 3,6, 1991 – 5, 1992 – 5,2) w liczbie: zbiórek (1990 – 385, 1991 – 411, 1992 – 421) bloków (1990 – 115, 1991 – 140, 1992 – 157) celnych rzutów z gry (1991 – 312, 1992 – 294) oddanych rzutów wolnych (1991 – 235, 1992 – 254) === NBA === 4-krotny mistrz NBA (2000-02, 2006) dwukrotny wicemistrz NBA (1995, 2004) MVP: finałów NBA (2000−2002) sezonu zasadniczego NBA (2000) meczu gwiazd NBA (2000 – razem z Timem Duncanem), 2004, 2009 – wspólnie z Kobem Bryantem) miesiąca: NBA (grudzień 1993, marzec 1994, listopad 1994, grudzień 1997, styczeń 1998, kwiecień 1998, listopad 1999, luty–marzec 2000, kwiecień 2001) konferencji zachodniej NBA (marzec 2003) wschodniej NBA (marzec 2005) tygodnia: NBA (15.11.1992, 12.12.1993, 4.12.1994, 5.03.1995, 3.03.1996, 15.12.1996, 16.11.1997, 22.03.1998, 5.12.1999, 20.02.2000, 12.03.2000, 8.04.2001) konferencji: zachodniej NBA (3.03.2002, 24.02.2002, 10.03.2002, 9.03.2003, 6.04.2003, 21.03.2004, 7.12.2003) wschodniej NBA (19.12.2004) 15-krotnie wybierany do Meczu Gwiazd NBA (1993-98, 2000-07, 2009). Z powodu kontuzji nie wystąpił w 1997, 2001 i 2002 roku. Lider: sezonu zasadniczego w: średniej zdobytych punktów (1995, 2000) skuteczności rzutów z gry (1994, 1998–2002, 2004–2006, 2009 – rekord NBA) play-off w: średniej: zdobytych punktów (2000) zbiórek (2000, 2001) bloków (1999, 2004) w skuteczności rzutów z gry (2004) liczbie celnych rzutów wolnych (1995, 2000, 2002) Debiutant Roku (1993) Wybrany do: I składu: debiutantów NBA (1993) NBA (1998, 2000–06) II składu: NBA (1995, 1999) defensywnego NBA (2000–2001, 2003) III składu NBA (1994, 1996–97, 2009) składu najlepszych zawodników w historii NBA, wybranego z okazji obchodów 75-lecia istnienia ligi (2021) dwukrotny zdobywca NBA IBM Award (2000, 2001) 4-krotny debiutant miesiąca NBA (listopad 1992-luty 1993) Zaliczony do grona 50 Najlepszych Zawodników w Historii NBA (NBA’s 50th Anniversary All-Time Team – 1996) Klub Lakers zastrzegł należący do niego w numer 34 === Kadra === Mistrz: olimpijski (1996) świata (1994) MVP mistrzostw świata (1994) Zaliczony do I składu mistrzostw świata (1994) Laureat nagrody USA Basketball Male Athlete of the Year (1994) Lider mistrzostw świata w skuteczności rzutów z gry (1994 – 71,3%) === Inne === Wybrany do: Koszykarskiej Galerii Sław im. Jamesa Naismitha (Naismith Memorial Basketball Hall Of Fame – 2016) Akademickiej Galerii Sław Koszykówki (2014) == Rekordy kariery == 61 punktów 28 zbiórek 10 asyst 5 przechwytów 15 bloków 55 minut gry == Statystyki == Na podstawie Basketball-Reference.com (ang.) === Sezon regularny === === Play-offy === == Dyskografia == Shaq Diesel (1993) Shaq Fu - Da Return (1994) The Best of Shaquille O’Neal (1996) You Can't Stop the Reign (1996) Respect (1998) Presents His Superfriends, Vol. 1 (2001) Gorilla Warfare (2023) jako Diesel == Jako reżyser == Cousin Skeeter (1998) == Jako producent filmowy == Czarodziej Kazaam (Kazaam) (1996) Stalowy rycerz (Steel) (1997) == Przed kamerą == NBA Super Slams 2 (1994) jako on sam Drużyna asów (Blue Chips) (1994) jako Neon Czarodziej Kazaam (Kazaam) (1996) jako Kazaam Special Effects: Anything Can Happen (1996) jako on sam NBA In the Paint (1997) jako on sam Stalowy rycerz (Steel) (1997) jako John Henry Irons/Steel operacja „Hamburger” (Good Burger) (1997) jako Shaquille O’Neal The Story of Fathers & Sons (1999) jako on sam NBA Now! Showmen of Today (2000) jako on sam MTV Icon: Janet Jackson (2001) jako on sam Luźny gość (Freddy Got Fingered) (2001) jako Shaquille The Wash: Hip hopowa myjnia (The Wash) (2001) jako Norman Straight Clownin' (2002) jako on sam The Bros. (2002) jako on sam Shaq's All Star Comedy Roast II: Emmitt Smith (2003) jako on sam One Love (I) (2003) Po zachodzie słońca (After the Sunset) (2004) jako on sam NBA Dynasty Series - Los Angeles Lakers: The Complete History (2004) jako on sam The Year of the Yao (2004) jako on sam Before, During and 'After the Sunset' (2005) jako on sam Straszny film 4 (Scary Movie 4) (2006) jako Shaq Rodzinne Rewolucje (2014) === Przed kamerą gościnnie === Arli$$ (1996–2002) jako on sam For Your Love (1998–2002) jako on sam Sin City Spectacular (1998–1999) jako on sam Cousin Skeeter (1998) jako on sam Egzamin z życia (The Parkers) (1999–2004) jako on sam Jackass (2000–2002) jako on sam Pohamuj entuzjazm (Curb Your Enthusiasm) (2000) jako on sam Static Shock (2000–2004) jako on sam (głos) On, ona i dzieciaki (My Wife and Kids) (2001) jako on sam The Bernie Mac Show (2001) jako on sam Open Access (2004) jako on sam Słoneczna Sonny (2010) Jako on sam Jeszcze większe dzieci (2013) jako policjant == Przypisy == == Linki zewnętrzne == ShaqAttaq Shaquille O’Neal w bazie IMDb (ang.) Shaq na NBA.com. stats.nba.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-10-25)].