# Wołodymyr Zełenski – życiorys i działalność Wołodymyr Ołeksandrowycz Zełenski (ukr. Володимир Олександрович Зеленський; ur. 25 stycznia 1978 w Krzywym Rogu) – ukraiński polityk, satyryk, aktor, scenarzysta, prezenter telewizyjny, producent filmowy i przedsiębiorca. Od 2019 roku sprawuje urząd prezydenta Ukrainy. ## Początki kariery Zełenski urodził się w rodzinie ukraińskich Żydów. Jego ojciec Ołeksandr był profesorem i specjalistą w zakresie cybernetyki. W dzieciństwie przez kilka lat mieszkał w mieście Erdenet w Mongolii, gdzie wówczas pracował jego ojciec. Po powrocie do Ukrainy kształcił się w gimnazjum numer 95 w rodzinnej miejscowości, a następnie ukończył studia prawnicze w Krzyworoskim Instytucie Ekonomicznym (filii Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu Ekonomicznego). Choć zdobył tytuł magistra prawa, nie podjął pracy w zawodzie prawniczym. Zamiast tego zainteresował się aktorstwem i w połowie lat 90. dołączył do lokalnej grupy kabaretowej. W 1997 wraz z kilkorgiem innych aktorów współtworzył i przewodniczył grupie „95-j kwartał”, dla której pisał większość skeczów. W latach 1998–2003 grupa brała udział w zawodach ukraińskiej KWN i występowała w państwach rosyjskojęzycznych. Pod koniec 2003 został współwłaścicielem przedsiębiorstwa producenckiego Studio „Kwartał 95”, które współpracowało z telewizją 1+1 przy projekcie związanym z wydaniem ich show. ## Kariera w rozrywce Jako aktor występował w rosyjskojęzycznych komediach romantycznych, takich jak trzyczęściowy film "Miłość w wielkim mieście" (2009, 2010, 2014), "8 pierwszych randek" (2012) czy "8 nowych randek" (2015). Użył głosu tytułowemu misiowi w filmach "Paddington" (2014) oraz "Paddington 2" (2017). W 2015 został gwiazdą satyrycznego serialu telewizyjnego "Słuha narodu", w którym wcielił się w postać Wasyla Petrowycza Hołoborod’ki, nauczyciela historii, który w wyniku zbiegu okoliczności objął urząd prezydenta Ukrainy. Program emitowała telewizja należąca do Ihora Kołomojskiego, oligarchy będącego przeciwnikiem politycznym Petra Poroszenki. ## Działalność polityczna W grudniu 2017 jego współpracownicy wystąpili o rejestrację partii politycznej o takiej samej nazwie jak serial "Słuha narodu". W 2018 Zełenski zaczął pojawiać się w sondażach prezydenckich, odnotowując rosnące poparcie. 31 grudnia 2018 oficjalnie zapowiedział swój start w wyborach prezydenckich zaplanowanych na marzec 2019. W pierwszej turze głosowania, która odbyła się 31 marca 2019, Wołodymyr Zełenski uzyskał 30,2% głosów, zajmując tym samym pierwsze miejsce i przechodząc do drugiej tury z ubiegającym się o reelekcję Petrem Poroszenką. W drugiej turze z 21 kwietnia 2019 otrzymał 73,2% głosów, wygrywając wybory prezydenckie. Urząd prezydenta objął po zaprzysiężeniu 20 maja 2019, jeszcze tego samego dnia ogłosił rozwiązanie parlamentu. W przedterminowych wyborach z 21 lipca 2019 związana z nim partia "Sługa Ludu" uzyskała większość bezwzględną w parlamencie. ## Kryzys na Ukrainie W trakcie jego prezydentury wiosną 2021 Rosja zaczęła znacząco zwiększać liczbę swoich żołnierzy i sprzętu wojskowego w pobliżu granicy z Ukrainą. 24 lutego 2022 wojska rosyjskie na rozkaz prezydenta Władimira Putina rozpoczęły inwazję na Ukrainę. Ukraiński prezydent tego samego dnia ogłosił wprowadzenie stanu wojennego i powszechną mobilizację. Dwie dni później Wołodymyr Zełenski odmówił skorzystania z amerykańskiej propozycji ewakuowania się z Kijowa. Jego postawa i przywództwo w trakcie rosyjskiej inwazji przyniosły mu międzynarodową rozpoznawalność i uznanie, zagraniczni komentatorzy określili go mianem męża stanu i narodowego bohatera. ## Życie prywatne 6 września 2003 zawarł związek małżeński z Ołeną z domu Kyjaszko. Para uczęszczała do równoległych klas tej samej szkoły, znajomość nawiązali jednak dopiero na studiach. Mają dwoje dzieci: córkę Ołeksandrę (ur. 2004) i syna Kyryła (ur. 2013). Posługiwał się językiem rosyjskim jako językiem ojczystym. Później zaczął uczyć się i posługiwać językiem ukraińskim; po wyborze na prezydenta zadeklarował dalszą naukę tego języka. ## Odznaczenia i wyróżnienia Zełenski otrzymał liczne odznaczenia międzynarodowe, w tym: - Order Orła Białego (2022, Polska) - Krzyż Wielki Orderu Westharda (2022, Łotwa) - Wielki Krzyż ze Złotym Łańcuchem Orderu Witolda Wielkiego (2022, Litwa) - Nagroda Orła Jana Karskiego – edycja specjalna (2022) - Człowiek Roku tygodnika "Time" (2022) - Philadelphia Liberty Medal (2022) - Nagroda Karola Wielkiego (2023) - Tytuł Człowieka Roku tygodnika "Wprost" (2023) ## Wykształcenie Zełenski ukończył studia prawnicze w Krzyworoskim Instytucie Ekonomicznym (filii Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu Ekonomicznego). Zdobył tytuł magistra prawa, ale nie podjął pracy w zawodzie prawniczym. ## Kariera Zełenski rozpoczął karierę jako satyryk i aktor, współtworząc grupę kabaretową "95-j kwartał". Później założył własne studio producenckie i stworzył popularny serial "Słuha narodu". W 2019 roku został wybrany prezydentem Ukrainy, a w 2022 zyskał międzynarodowe uznanie za swoją postawę podczas rosyjskiej inwazji na Ukrainę.