Xavi, właśc. Xavier Hernández Creus (wym. [ˈʃaβi], [ˈʃaβier erˈnandes ˈkrɛws]; ur. 25 stycznia 1980 w Terrassie) – hiszpański trener i piłkarz, który grał na pozycji pomocnika. Mistrz Świata 2010 i dwukrotny Mistrz Europy 2008, 2012. W latach 1998–2015 zawodnik FC Barcelony, z którą czterokrotnie triumfował w Lidze Mistrzów w sezonach 2005/2006, 2008/2009, 2010/2011 i 2014/2015, a w latach 2015–2019 klubu Al Sadd, którego trenerem został po zakończeniu kariery piłkarskiej. W latach 2021–2024 trener FC Barcelony. == Kariera klubowa == === FC Barcelona === Xavi urodził się w Terrasie w Katalonii. Swoją karierę piłkarską rozpoczął w wieku 11 lat w drużynie juniorów klubu FC Barcelona. W sezonie 1997/1998 został włączony do drużyny rezerw –FC Barcelony B. W tym sezonie wraz z drużyną awansował do Segunda División, hiszpańskiej drugiej ligi. Gdy Xavi wrócił z Mistrzostw Świata U-18, ówczesny trener FC Barcelony, Louis Van Gaal zaczął go regularnie wystawiać w pierwszym zespole. W pierwszej drużynie zadebiutował 18 sierpnia 1998 w meczu o Superpuchar Hiszpanii przeciwko RCD Mallorca, strzelając także bramkę. W następnych rozgrywkach stał się pierwszym rozgrywającym drużyny przez większą część sezonu, zastępując kontuzjowanego Josepa Guardiolę. Kiedy Guardiola odszedł, władze klubu uznały, że nie ma potrzeby sprowadzać nowego zawodnika i na pozycji środkowego pomocnika wystawiany był Xavi. W sezonie 2005/2006 świętował ze swoim zespołem zdobycie tytułu Mistrza Hiszpanii, a także zwycięstwo w Lidze Mistrzów UEFA. W sezonie 2008/09 Xavi wygrał z Barceloną w rozgrywkach La Liga, Pucharu Króla i w Lidze Mistrzów. W sezonie 2009/10 zdobył z klubem Superpuchar Hiszpanii, Superpuchar Europy i Klubowe Mistrzostwo Świata. W sezonie 2010/11 ponownie zwyciężył z klubem w La Liga i Lidze Mistrzów. 25 kwietnia 2015 rozegrał swój pięćsetny mecz w La Liga, zmieniając Andrésa Iniestę w 88. minucie derbów Barcelony z RCD Espanyol. === Al Sadd === 21 maja 2015 roku Xavi oficjalnie potwierdził, że po sezonie 2014/15 przeniesie się do katarskiego klubu Al Sadd. Zadebiutował nowym klubie w rozegranym 13 września 2015 meczu przeciwko Al-Mesaimeer SC. W barwach tego klubu rozegrał 98 meczów, a także strzelił 24 gole. W 2017 roku zdobył Puchar Kataru, Puchar Emira i Superpuchar Kataru, 2 lata później został mistrzem Kataru. 2 maja 2019 roku Xavi ogłosił zakończenie kariery piłkarskiej. == Kariera reprezentacyjna == Xavi w reprezentacji Hiszpanii zadebiutował 15 listopada 2000. Jako jej zawodnik rozegrał na Mistrzostwach Świata w 2002 roku 3 mecze. W 2008 roku Hiszpania zdobyła mistrzostwo Europy, a Xavi został uznany przez UEFA za najlepszego piłkarza turnieju. W 2010 roku w zdobył z reprezentacją Hiszpanii mistrzostwo Świata. W 2012 roku Xavi wraz z reprezentacją Hiszpanii zdobył Mistrzostwo Europy. Hiszpanie pokonali w finale reprezentację Włoch 4:0, Xavi asystował przy bramkach Jordiego Alby (2:0) i Fernando Torresa (3:0). Po Mistrzostwach Świata w 2014 postanowił zakończyć reprezentacyjną karierę. == Kariera trenerska == === Al Sadd === 29 maja 2019 Xavi został trenerem drużyny, której do 2 maja tego samego roku był zawodnikiem – Al Sadd. W 2019 roku doprowadził swoją drużynę do półfinału Azjatyckiej Ligi Mistrzów. Z drużyną zdobył 7 trofeów – został: mistrzem Kataru (w sezonie 2020/2021), zdobywcą Pucharu Emira Kataru (w sezonach 2019/2020 i 2020/2021), Pucharu Księcia Kataru (w sezonach 2019/2020 i 2020/2021), Pucharu Szejka Jassema (w sezonie 2019/2020), a także Pucharu Gwiazd Kataru (w sezonie 2019/2020). Spośród 102 meczów, które Al Sadd rozegrało pod wodzą Xaviego, 67 zostały wygrane. === FC Barcelona === 6 listopada 2021 FC Barcelona poinformowała, że Xavi zostanie jej nowym trenerem, zastępując zwolnionego Ronalda Koemana. Xavi podpisał tego dnia kontrakt z Barçą do końca sezonu 2023/2024. 8 listopada 2021 odbyła się jego prezentacja jako nowego trenera na Camp Nou. Po swoje pierwsze trofeum w roli trenera FC Barcelony sięgnął w styczniu 2023, gdy prowadzona przez niego drużyna pokonała w finale Superpucharu Hiszpanii Real Madryt 3:1. W tym samym sezonie zdobył z Blaugraną Mistrzostwo Hiszpanii. 27 stycznia 2024, po porażce 3:5 w meczu ligowym z Villarreal CF ogłosił odejście z FC Barcelony z dniem 30 czerwca 2024, jednak 25 kwietnia 2024 publicznie wycofał się z tej decyzji. 24 maja 2024 został oficjalnie zwolniony z funkcji trenera FC Barcelony. == Statystyki piłkarskie == === Klubowe === Źródło: Xavi, [w:] baza Transfermarkt (zawodnicy–podsumowanie występów) [dostęp 2019-07-27] . === Reprezentacyjne === Źródło: Xavi, [w:] baza Transfermarkt (zawodnicy–kadra) [dostęp 2019-07-27] . == Statystyki trenerskie == (aktualne na 29 kwietnia 2023) == Sukcesy == === Jako piłkarz === FC Barcelona Mistrzostwo Hiszpanii: 1998/1999, 2004/2005, 2005/2006, 2008/2009, 2009/2010, 2010/2011, 2012/2013, 2014/2015 Puchar Króla: 2008/2009, 2011/2012, 2014/2015 Superpuchar Hiszpanii: 2005, 2006, 2009, 2010, 2011, 2013 Liga Mistrzów UEFA: 2005/2006, 2008/2009, 2010/2011, 2014/2015 Superpuchar Europy: 2009, 2011 Klubowe Mistrzostwo Świata: 2009, 2011 Al Sadd Mistrzostwo Kataru: 2018/2019 Puchar Emira: 2017 Puchar Kataru: 2017 Superpuchar Kataru: 2017 Reprezentacyjne Mistrzostwo świata: 2010 Mistrzostwo Europy: 2008, 2012 Finał Pucharu Konfederacji: 2013 3. miejsce w Pucharze Konfederacji: 2009 Wicemistrzostwo olimpijskie: 2000 Mistrzostwo Świata U-20: 1999 === Jako trener === Al Sadd Mistrzostwo Kataru: 2020/2021 Puchar Emira: 2019/2020, 2020/2021 Superpuchar Kataru: 2019 Puchar Kataru: 2020 FC Barcelona Superpuchar Hiszpanii: 2022/2023 Mistrzostwo Hiszpanii: 2022/2023 === Indywidualne === Król asyst Primera División: 2008/2009, 2009/2010 Król asyst Liga Mistrzów: 2008/2009 === Wyróżnienia === Najlepszy zawodnik Mistrzostw Europy: 2008 Najlepszy pomocnik Ligi Mistrzów: 2008/09 Najlepszy piłkarz świata według World Soccer: 2010 Najlepszy piłkarz świata według ESPN: 2010 Najlepszy rozgrywający według IFFHS: 2008, 2009, 2010, 2011 Drużyna gwiazd Mistrzostw świata: 2010 Najlepszy pomocnik roku w Primera División: 2009, 2010, 2011 Drużyna turnieju Mistrzostw Europy: 2008, 2012 Drużyna roku według FIFPro: 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013 Drużyna roku według ESM: 2008/2009, 2010/2011, 2011/2012 Drużyna Roku UEFA: 2008, 2009, 2010, 2011, 2012 Drużyna dekady według Don Balón: 2010 Srebrna Piłka Klubowych Mistrzostw Świata: 2011 Brązowa Piłka Klubowych Mistrzostw Świata: 2009 Drużyna wszech czasów France Football: 2020 == Życie prywatne == Ma troje rodzeństwa: dwóch braci – Alexa i Oscara oraz siostrę Ariadnę. 13 lipca 2013 poślubił Nurię Cunillerę. Ceremonia odbyła się w Ogrodzie Botanicznym Marimurtra, wzięli w niej udział inni piłkarze FC Barcelony, m.in. Lionel Messi, Victor Valdes, Cesc Fàbregas, Andres Iniesta i Jordi Alba. 3 stycznia 2016 Nuria Cunillera w Dosze urodziła ich córkę Asię, a w listopadzie 2018 roku w tym samym mieście syna o imieniu Dan. == Uwagi == == Przypisy == == Bibliografia == Xavi w bazie National Football Teams (ang.)