# Prof. Zbigniew Włodzimierz Rau **Zbigniew Włodzimierz Rau** (ur. 3 lutego 1955 w Łodzi) – polski polityk, prawnik i nauczyciel akademicki. Prof. nauk prawnych oraz profesor zwyczajny Uniwersytetu Łódzkiego. Wybitny specjalista z zakresu doktryn polityczno-prawnych, który z sukcesem przełożył wiedzę teoretyczną na działalność publiczną, obejmując m.in. stanowiska wojewody łódzkiego, posła na Sejm RP, ministra spraw zagranicznych oraz przewodniczącego OBWE. ## Wczesne lata i edukacja Rau urodził się w Łodzi w rodzinie Zygmunta i Zdzisławy. Już w okresie studiów wykazywał się życiową aktywnością – w 1980 wstąpił do NSZZ „Solidarność”. W 1977 roku ukończył studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego (UŁ), co zaowocowało rozpoczęciem kariery naukowej. Początkowo pracował jako bibliotekarz stażysta i młodszy bibliotekarz w Bibliotece Uniwersytetu Łódzkiego. Szybko jednak przeniósł się na grunt naukowy, zdobywając stopień doktora nauk prawnych w 1982. ## Kariera akademicka i międzynarodowa Kluczowym elementem kształtowania się prof. Rau jako teoretyka była jego międzynarodowa kariera naukowa. Od 1981 roku był długoletnim stypendystą i wykładowcą licznych renomowanych ośrodków na świecie, m.in. w Niemczech, Holandii, Wielkiej Brytanii, USA oraz Australii. Pracował w placówkach takich jak Max-Planck-Institut für Geschichte w Getyndze czy Trinity College w Cambridge, co pozwoliło mu na dogłębne zrozumienie zachodnich koncepcji polityczno-prawnych. Kariera uniwersytecka nabrała rumieńców w 1995 roku, kiedy to stał się pracownikiem naukowym Uniwersytetu Łódzkiego. W 1996 roku habilitował się na podstawie rozprawy pt. *Contractarianism versus Holism: Reinterpreting Locke’s Two Treatises of Government*, co zaowocowało objęciem kierownictwa Zakładu Doktryn Polityczno-Prawnych rok później. Prof. Rau zyskał miano profesora nauk prawnych w 2005 roku. Jego wkład w rozwój nauki potwierdzają m.in. napisane pod jego kierunkiem doktoraty – m.in. Tomasza Tulejskiego, Macieja Chmielińskiego czy Kazimierza Michała Ujazdowskiego. ### Działalność dydaktyczna i badawcza W 2007 roku objął funkcję kierownika Centrum Myśli Polityczno-Prawnej im. Alexandra de Tocqueville’a przy UŁ. W swojej pracy dydaktycznej i badawczej prof. Rau koncentrował się na reinterpretacji klasycznych tekstów filozofii politycznej. Warto wspomnieć o jego przeładowaniu i opatrzeniu komentarzem polskiego wydania *Dwóch traktatów o rządzie* Johna Locke’a w 1992 roku. Był również pełnomocnikiem rektora ds. Filii Uniwersytetu Łódzkiego w Tomaszowie Mazowieckim oraz kierownikiem Katedry Filozofii Prawa i Etyki w Salezjańskiej Wyższej Szkole Ekonomii i Zarządzania. Jako produktywny autor i redaktor wydał liczne publikacje, w tym monografie, takie jak *Contractarianism versus Holism* (1995) czy *Forgotten freedom* (2004), a także liczne tomy zbiorowe i tłumaczenia dzieł klasyków myśli politycznej. ## Droga do polityki Wczesne zaangażowanie w struktury „Solidarności” przeszło w erę działalności w strukturach partii Prawa i Sprawiedliwości. W 2005 roku został członkiem Honorowego Komitetu Poparcia Lecha Kaczyńskiego, co zaowocowało wyborem na senatora VI kadencji z ramienia PiS w okręgu piotrkowskim. W parlamencie reprezentował Polskę w Zgromadzeniu Parlamentarnym Rady Europy. W 2015 roku prof. Zbigniew Rau objął stanowisko wojewody łódzkiego. Pełnił tę funkcję aż do 2019 roku. W 2018 roku wzbudził dyskusję, kwestionując dopuszczalność sprawowania urzędu przez Hannę Zdanowską po jej skazaniu na karę grzywny, deklarując działania nadzorcze jako wojewoda. W 2019 roku, w związku z uzyskaniem mandatu poselskiego z okręgu łódzkiego, zakończył urzędowanie na stanowisku wojewody. ## Minister Spraw Zagranicznych i przewodniczący OBWE W Sejmie IX kadencji objął funkcję przewodniczącego Komisji Spraw Zagranicznych. 26 sierpnia 2020 roku, na wniosek ówczesnego premiera Mateusza Morawieckiego, prezydent Andrzej Duda powołał go na stanowisko ministra spraw zagranicznych. Koronacją jego dyplomatycznej pracy był rok 2022, kiedy to Polska objęła przewodnictwo w OBWE, a prof. Rau został przewodniczącym tej organizacji. Jako minister kierował polską polityką zagraniczną w trudnym czasie – w okresie bezpośrednio poprzedzającym rosyjską inwazję na Ukrainę oraz w pierwszych miesiącach wojny, będąc świadomym obserwatorem i uczestnikiem napięć na wschodniej flance NATO. W 2023 roku, w trakcie kampanii wyborczej, media ujawniły informacje o tzw. aferze wizowej, dotyczącej rzekomych nieprawidłowości w wydawaniu wiz i przerzutach migrantów do USA, o co Rau stanowczo zaprzeczał. W listopadzie 2023 roku zakończył pełnienie funkcji ministra. ## Odznaczenia i wyróżnienia Za swoje zasługi naukowe, dydaktyczne oraz w służbie państwu, prof. Zbigniew Rau uhonorowany został licznymi odznaczeniami, w tym: - **Orderem „Za zasługi” I klasy (Ukraina, 2022)** – za wkład w politykę zagraniczną i działania na rzecz ukraińskiej suwerenności w czasie wojny, - **Odznaką Honorową Krzyż Pamięci Szlaku Nadziei (2022)**, - Medalem Komisji Edukacji Narodowej (2007), - Brązową Odznaką „Zasłużony dla Ochrony Przeciwpożarowej” (2017) czy Medalem Stulecia Utworzenia Policji Państwowej (2019). ## Dziedzictwo i znaczenie Prof. Zbigniew Rau to postać łącząca dwa światy: ścisłej analizy akademickiej oraz dynamicznego świata polityki i dyplomacji. Jako wybitny tłumacz i komentator myśli Johna Lockea, a także twórca oryginalnych koncepcji w dziedzinie kontraktaryzmu i holizmu, zyskał uznanie w środowisku naukowym. Z kolei jego droga od senatora, przez wojewodę, do szefa dyplomacji i przewodniczącego OBWE świadczy o wszechstronności i adaptacyjności w służbie interesowi publicznemu. Jego dorobek wciąż stanowi ważny punkt odniesienia w polskiej debacie o państwie, prawie i stosunkach międzynarodowych.