# Kampinos (region) **Kampinos** – wieś (dawniej miasto) w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim. Ma status sołectwa. Miejscowość jest siedzibą władz gminy Kampinos. --- ## Lokalizacja i położenie Kampinos znajduje się przy drodze wojewódzkiej nr 580 z Warszawy przez Leszno do Żelazowej Woli i Sochaczewa, 42 km od stolicy. Miejscowość otoczona jest Kampinoskim Parkiem Narodowym. **Najbliższe miasta:** - Błonie (15 km) - Sochaczew (18 km) - Brwinów (26 km) - Ożarów Mazowiecki (27 km) - Grodzisk Mazowiecki (27 km) --- ## Historia ### Początki i lokacja miejska Pierwsza wzmianka o miejscowości **Białe Miasto** pochodzi z 1377 roku. Nazwa pochodzi od białych piasków wydm lub błot (staropol. *Bieliny*). W 1414 roku miejscowość, jako własność książąt mazowieckich, otrzymała prawa miejskie. ### Okres królewski i krucjata W 1476 roku Kampinos został inkorporowany przez króla Kazimierza IV Jagiellończyka do Korony wraz z ziemią sochaczewską, co spowodowało protest książąt Janausza II i Bolesława V warszawskiego. W 1540 roku wspomniano o miejscowym drewnianym kościele, choć parafia istniała już od 1377 roku. ### Zmiany własności i architektura W XVII wieku posesorką Kampinosu została m.in. królowa Ludwika Maria Gonzaga (1649). W 1765 roku w miejscowości istniał dworek z gankiem, karczma, browar i gorzelnia. W latach 1773–1782 zbudowano nowy kościół projektu architekta Lobe z Warszawy w stylu polskiego baroku. ### Ostatnie wieki W XVIII wieku miejscowość należała do m.in. Jana Szembra (1703), Michała Jerzego Mniszka (1735), Henryka von Brühla (1764) i Franciszka Ksawera Branickiego (1766). W 1789 roku karczma wymagała remontu, trunki podawano w austerii. ### II wojna światowa i okupacja W czasie II wojny światowej w Kampinosie znajdowała się placówka graniczna żandarmerii. Placówka ta zasłynęła z terroru wobec mieszkańców. W 1942 roku oddział GL pod dowództwem Stanisława „Kuby” Gacia dokonał udanego ataku na posterunek. ### Odzyskanie niepodległości Po rozbiorach Polski oddzielono ekonomię kampinoską od lasów. Po odzyskaniu niepodległości utworzono w Kampinosie nadleśnictwo. W 1863 roku w czasie powstania styczniowego w dworze p.p. Łaszczyńskich mieścił się sztab Zygmunta Padlewskiego. ### Czasy współczesne 15 września 1968 roku wieś Kampinos została odznaczona Krzyżem Grunwaldu III klasy za patriotyczną postawę mieszkańców w czasie II wojny światowej i wcześniej. Po 1948 roku miejscowość zyskała znaczenie jako lokalne centrum turystyczne. --- ## Charakterystyczne obiekty ### Zabytki - **Kościół pw. Wniebowzięcia NMP** – drewniany z XVIII/XIX w., nr w rejestrze zabytków KOBiDZ: 1041/604/62 z 4.04.1962 - **Plebania z ogrodem** – ul. Fryderyka Chopina 21, z 2. poł. XIX w., nr w rejestrze zabytków KOBiDZ: 1239 z 20.01.1984 - **Zespół dworski** – XVIII w., nr w rejestrze zabytków KOBiDZ: A-465 z 4.04.1962: - Dwór z XVIII w. - Park z XIX w. ### Pomniki - Pomnik przed dworem ku czci poległych i zamordowanych w latach 1939–1945 żołnierzy AK, GL i AL - Tablica upamiętniająca mieszkańców wsi poległych w latach 1939–1945 - Pomniki przyrody: 2 dęby szypułkowe przed plebanią – Stefan i Fryderyk; imiona nadane przez prymasa Polski, kardynała Józefa Glempa, 29 maja 2002 roku ### Atrakcje turystyczne Drewniany kościół z końca XVIII w. znajduje się na Lokalnym Szlaku Powiatu Warszawskiego Zachodniego, którym można podążać korzystając z przeznaczonej do tego aplikacji GPS. --- ## Szlaki turystyczne - **Południowy Szlak Krawędziowy** (Kampinos – Granica – Leszno – Dąbrowa Leśna) 49,8 km - **Szlak im. Zygmunta Padlewskiego** (Kampinos – Granica – Nowe Polesie) 16,3 km --- ## Współczesność Od kilku lat wieś zabiega o przywrócenie atrakcyjności dla inwestorów i turystów. Miejscowość jest siedzibą parafii Wniebowzięcia NMP należącej do metropolii warszawskiej, archidiecezji warszawskiej, dekanatu błońskiego. --- ## Zobacz też - Kampinos - Kampinos A - Kampinoski Park Narodowy --- ## Przypisy [Szczegółowe informacje historyczne](https://pl.wikipedia.org/wiki/Kampinos_(wieś))