# Województwo Opolskie: Esencja Południowej Polski Województwo opolskie, malowniczo położone w południowej części Polski, stanowi unikalny region o bogatej historii, kulturze i tradycji. Jest najmniejsze pod względem powierzchni i liczby ludności spośród wszystkich województw w kraju, co dodaje mu kameralnego uroku. Serdecznie zapraszamy do odkrycia tego fascynującego zakątka Polski. ## Historia Województwa Opolskiego Historia województwa opolskiego jest złożona i burzliwa, naznaczona wpływami polskimi, niemieckimi i czeskimi. Pierwsze województwo opolskie powstało w 1950 roku, w wyniku podziału ówczesnego województwa śląsko-dąbrowskiego. W 1975 roku, w wyniku reformy administracyjnej, część jego terytorium została włączona do innych województw, ale w 1999 roku, w wyniku kolejnej reformy, granice województwa opolskiego zostały ustalone w przybliżeniu do obecnych. ### Początki i Ewolucja * **1950:** Utworzenie województwa opolskiego z części województwa śląsko-dąbrowskiego oraz terenów z województwa wrocławskiego. * **1975:** Reforma administracyjna, która oddzieliła powiat raciborski i większą część powiatu oleskiego. * **1999:** Przywrócenie powiatu oleskiego do województwa opolskiego w wyniku likwidacji województwa częstochowskiego. * **Przeszłość Autochtonów:** Ponad połowa mieszkańców stanowili autochtoni, a około 25% - Kresowianie. ### Położenie Historyczne Większość obszaru województwa to historyczny Górny Śląsk, ale zachodnia część to Dolny Śląsk (ziemia brzeska i namysłowska). Nysa, Grodków, Otmuchów, Paczków i Głuchołazy również leżą na Dolnym Śląsku. Okolice Prudnika w średniowieczu należały do Moraw. ## Geografia i Topografia Województwo opolskie charakteryzuje się zróżnicowanym krajobrazem, od żyznych nizin po malownicze wzgórza. Najwyższym punktem jest Biskupia Kopa (889 m n.p.m.), popularny cel wycieczek pieszych. Sieć rzeczna, z Odrą jako główną rzeką, tworzy dogodne warunki dla rolnictwa i rekreacji. ### Położenie Administracyjne Województwo opolskie graniczy z: * Czechami (kraje morawsko-śląski i ołomuniecki) – 192,4 km, * województwem dolnośląskim – 193,7 km, * województwem łódzkim – 56,2 km, * województwem śląskim – 230,9 km, * województwem wielkopolskim – 47,7 km. ### Stosunki Wodne Główne rzeki to Odra, Mała Panew i Nysa Kłodzka. Największe jeziora to sztuczne zbiorniki: Nyskie, Otmuchowskie i Turawskie. ### Współrzędne Geograficzne * Północny punkt: 51°11′40″ N * Południowy punkt: 49°58′20″ N * Zachodni punkt: 16°54′28″ E * Wschodni punkt: 18°41′43″ E ## Podział Administracyjny Województwo opolskie dzieli się na 11 powiatów i 1 miasto na prawach powiatu (Opole). ### Podregiony Statystyczne * Podregion nyski: powiat nyski, prudnicki, brzeski, namysłowski, głubczycki. * Podregion opolski: Opole, powiat opolski, krapkowicki, oleski, kędzierzyńsko-kozielski, strzelecki, kluczborski. ## Demografia Województwo opolskie charakteryzuje się unikalną strukturą demograficzną, z liczną mniejszością niemiecką i śląską. Po II wojnie światowej na te tereny przybyła ludność z Kresów Wschodnich i centralnej Polski, co wpłynęło na kulturową różnorodność regionu. ### Ludność W centrum i na wschodzie województwa zamieszkuje ludność autochtoniczna (Niemcy i Ślązacy). Większość mieszkańców stanowią jednak osoby napływowe po 1945 roku. ## Religia Województwo opolskie jest obszarem o silnych tradycjach religijnych. Obok dominującego Kościoła rzymskokatolickiego, działają tu liczne mniejszości wyznaniowe, takie jak Kościół ewangelicko-augsburski, prawosławny i inne. ### Wyznania * Kościół rzymskokatolicki * Kościół greckokatolicki * Kościół Polskokatolicki * Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny * Kościół Ewangelicko-Augsburski * Kościół Chrześcijan Baptystów * Kościół Zielonoświątkowy * Świadkowie Jehowy i wiele innych. ## Administracja i Polityka Władzę ustawodawczą w województwie sprawuje Sejmik Województwa Opolskiego, a władzę wykonawczą – Zarząd Województwa z marszałkiem na czele. Wojewoda Opolski, mianowany przez Prezesa Rady Ministrów, reprezentuje administrację rządową. ### Samorząd Województwa * Sejmik Województwa Opolskiego (30 radnych) * Zarząd Województwa (5 członków z marszałkiem) ### Marszałkowie Województwa * 1999–2002: Stanisław Jałowiecki * 2002: Ryszard Galla * 2002–2003: Ewa Olszewska * 2003–2006: Grzegorz Kubat * 2006–2013: Józef Sebesta * 2013–2024: Andrzej Buła * od 2024: Szymon Ogłaza ## Gospodarka Gospodarka województwa opolskiego opiera się na rolnictwie, przemyśle (chemicznym, metalowym, spożywczym) i usługach. Region przyciąga inwestorów dzięki swojemu położeniu, wykwalifikowanej kadrze i rozwiniętej infrastrukturze. ### PKB i Wynagrodzenia * PKB w 2012: 34,3 mld zł (2,1% PKB Polski) * PKB na 1 mieszkańca: 33,9 tys. zł (80,8% średniej krajowej) * Przeciętne miesięczne wynagrodzenie (III kw. 2011): 3335,29 zł ### Przemysł * Paliwowo-energetyczny (Opole, Kędzierzyn-Koźle, Zdzieszowice) * Chemiczny (Kędzierzyn-Koźle, Opole, Grodków) * Elektromaszynowy (Ozimek, Zawadzkie, Prudnik) * Spożywczy (Opole, Kędzierzyn-Koźle, Brzeg, Namysłów) ### Przedsiębiorstwa * Grupa Azoty ZAK w Kędzierzynie-Koźlu * ArcelorMittal Poland Oddział w Zdzieszowicach * Huta Małapanew w Ozimku * Kler w Dobrodzieniu * PWC „Odra” w Brzegu * Biuro podróży Itaka w Opolu * Spółdzielnia „Pionier” w Prudniku * Elektrownia Opole ### Bezpieczeństwo Publiczne W województwie działa centrum powiadamiania ratunkowego w Opolu, obsługujące numery alarmowe 112, 997, 998 i 999. ## Ochrona Przyrody Województwo opolskie dba o swoje bogactwo przyrodnicze, tworząc liczne rezerwaty, parki krajobrazowe i pomniki przyrody. ### Formy Ochrony * 36 rezerwatów przyrody * 4 parki krajobrazowe: Stobrawski, Góra Świętej Anny, Góry Opawskie, Załęczański * 754 pomniki przyrody (2024) * 112 użytków ekologicznych * 19 zespołów przyrodniczo-krajobrazowych * 3 stanowiska dokumentacyjne ## Turystyka i Wypoczynek Województwo opolskie oferuje liczne atrakcje turystyczne, od zabytków historycznych po malownicze krajobrazy. Popularne miejscowości to Opole, Nysa, Paczków, Moszna i Góra Świętej Anny. ### Atrakcje Turystyczne * Pałac w Mosznej * JuraPark Krasiejów * Gród rycerski w Biskupicach * Sanktuarium św. Anny na Górze św. Anny * Muzeum Wsi Opolskiej w Opolu-Bierkowicach ### Pomniki Historii * Zamek Piastów Śląskich w Brzegu * Zespół kościoła farnego w Nysie * Kościół odpustowy w Oleśnie * Zespół staromiejski w Paczkowie * Góra Świętej Anny ### Zamki i Pałace W regionie znajdują się liczne zamki (Brzeg, Głogówek, Namysłów, Otmuchów) i pałace (Moszna, Kopicach, Dobra). ### Szlak Kulinarny Wielokulturowość regionu wpływa na różnorodność opolskiej kuchni, prezentowanej na szlaku kulinarnym „Opolski Bifyj”. ### Wypoczynek w Górach Opawskich Na południu województwa znajdują się ośrodki wypoczynkowe w Górach Opawskich (Pokrzywna, Jarnołtówek). ## Nauka Opole jest ważnym ośrodkiem akademickim, z Uniwersytetem Opolskim i Politechniką Opolską na czele. ### Uczelnie Wyższe * Uniwersytet Opolski * Politechnika Opolska * Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Opolu ## Honorowi Obywatele Województwa Opolskiego Wśród uhonorowanych tytułem Honorowego Obywatela Województwa Opolskiego znaleźli się m.in. Karol Jonca, Zdzisław Peszkowski, Alfons Nossol i Jerzy Buzek. ## Transport Województwo opolskie posiada dobrze rozwiniętą sieć drogową i kolejową, co ułatwia komunikację z innymi regionami Polski i zagranicą. ### Drogi * 10 504,8 km dróg publicznych (2018) * 779,5 km dróg krajowych (w tym 88,1 km autostrad) * 995,5 km dróg wojewódzkich ### Koleje * 798 km eksploatowanych linii kolejowych * 440 km linii zelektryfikowanych ## Sport W województwie opolskim popularne są różne dyscypliny sportowe, takie jak piłka nożna, siatkówka, koszykówka, żużel i hokej na lodzie. ### Kluby Sportowe * Odra Opole (piłka nożna) * ZAKSA Kędzierzyn-Koźle (siatkówka) * Pogoń Prudnik (koszykówka) * Kolejarz Opole (żużel) ### Hokej na Lodzie W rozgrywkach hokeja na lodzie uczestniczą kluby Opole HK i Orlik Opole. ### Kolarstwo Miejscem o tradycjach kolarskich jest Prudnik ### Koszykówka Koszykówka cieszy się popularnością w Prudniku. ## Podsumowanie Województwo opolskie to region o bogatej historii, kulturze i przyrodzie, który warto odwiedzić i poznać bliżej. Jego unikalny charakter, gościnność mieszkańców i liczne atrakcje turystyczne sprawiają, że każdy znajdzie tu coś dla siebie.