Mistrzostwa świata w hokeju na lodzie mężczyzn – coroczny międzynarodowy turniej w hokeju na lodzie mężczyzn, organizowany przez Międzynarodową Federację Hokeja na Lodzie (IIHF) dla reprezentacji krajowych, mający na celu wyłonienie najlepszej z nich. Najważniejszy z dorocznych turniejów hokejowych na świecie. Za inauguracyjną edycję uznaje się turniej podczas Letnich Igrzysk Olimpijskich 1920 w Antwerpii, natomiast premierowa edycja mistrzostw świata, jako zmagań nieolimpijskich, odbyła się w 1930 we Francji, Austrii i Rzeszy Niemieckiej. W 1908 r. powstał podmiot zajmujący się organizacją mistrzostw świata w hokeju – Międzynarodowa Federacja Hokeja na Lodzie (dalej IIHF). Prekursorem mistrzostw świata były mistrzostwa Europy, które po raz pierwszy odbyły się w 1910 r. Za pierwsze mistrzostwa świata w hokeju na lodzie uważa się turniej, który został przeprowadzony podczas letnich igrzysk olimpijskich w 1920 w Antwerpii. W latach 1920–1968 hokejowy turniej olimpijski również był utożsamiany z mistrzostwami świata w tym sporcie. Pierwsze mistrzostwa świata niezależne od igrzysk olimpijskich odbyły się w 1930 r. W turnieju brało udział dwanaście reprezentacji. Rok później, w 1931, w zawodach wzięło udział dziesięć drużyn, które w fazie początkowej turnieju rywalizowały w rundzie kwalifikacyjnej rozegranej systemem kołowym. Z rundy kwalifikacyjnej wyłonione zostały drużyny, które następnie walczyły ze sobą w rundzie medalowej. Końcowa klasyfikacja w tej rundzie decydowała o przyznaniu medali. Taką formułę turnieju wykorzystywano do 1992 r., chociaż w tym czasie wprowadzono kilka niewielkich zmian. W 1951 r. trzynaście reprezentacji zostało podzielonych na dwie grupy. Najlepszych siedem (grupa A) rywalizowało o mistrzostwo świata. Pozostałych sześć (grupa B) grało wyłącznie dla poprawienia swoich pozycji w rankingu. Podczas kongresu w 1990 r. IIHF wdrożyła system play-offów. Wraz z powiększaniem się IIHF coraz więcej państw brało udział w mistrzostwach świata, przez co wprowadzono większą liczbę grup (później ich nazwę zmieniono na dywizje). Obecna formuła mistrzostw świata przewiduje udział 16 zespołów w grupie mistrzowskiej (elita), 12 zespołów w I Dywizji oraz 12 zespołów w II Dywizji. Jeśli w turnieju weźmie udział większa niż 40 liczba drużyn, rywalizują one w III Dywizji. Reprezentacje na mistrzostwach świata elity najpierw rywalizują podzielone na dwie grupy, z których wyłonione zostają po cztery najlepsze drużyny. Kolejnym etapem jest faza pucharowa (play-off), której zwycięska reprezentacja zostaje mistrzem świata. Na przestrzeni lat dochodziło do kilku zmian zasad dotyczących przebiegu turniejowej rozgrywki. W 1969 r. dopuszczono bodiczkowanie we wszystkich trzech strefach lodowiska. Na początku lat 70. wprowadzono wymóg noszenia kasków przez zawodników i masek przez bramkarzy, a w 1992 r. do rozgrywki włączono rzuty karne. Obecnie zasady stosowane w rozgrywkach organizowanych przez IIHF nieco odbiegają od zasad wykorzystywanych w NHL. Od 1977 r. mistrzostwa świata są otwarte dla wszystkich zawodników, zarówno amatorów jak i zawodowców. IIHF wymaga, by każdy zawodnik reprezentujący dane państwo na mistrzostwach był jego obywatelem, a w przypadku zmiany obywatelstwa wymaga występowania w lidze tego kraju przez określony czas. Kanada była pierwszą drużyną, która zdominowała turnieje mistrzostw świata, wygrywając je między 1930 r. a 1952 r. dwanaście razy. W tym okresie również liczącymi się zespołami były reprezentacje Stanów Zjednoczonych, Czechosłowacji, Szwecji, Wielkiej Brytanii i Szwajcarii. Reprezentacja Związku Radzieckiego w turnieju zadebiutowała w 1954 r. i szybko stała się równorzędnym rywalem dla Kanady. Od 1963 r. do rozpadu ZSRR w 1991 r. tylko trzy inne państwa zdobywały medale: Kanada, Czechosłowacja i Szwecja. Rosja po raz pierwszy wystartowała w mistrzostwach świata w 1992 r., a Czechy i Słowacja w 1993 r. W XXI wieku rywalizacja stała się bardziej otwarta, ponieważ zespoły „wielkiej szóstki” – Kanada, Czechy, Finlandia, Rosja, Szwecja i Stany Zjednoczone – jak również Słowacja były bardziej wyrównane. Jako że mistrzostwa świata odbywają się w tym samym czasie, co rozgrywki play-off o Puchar Stanleya w NHL, wielu z czołowych zawodników reprezentacji nie bierze udziału w mistrzostwach, gdyż północnoamerykańscy zawodnicy i kibice uważają je za drugorzędne względem Pucharu Stanleya. Zawodnicy występujący w NHL biorą udział w meczach reprezentacji w przypadku wyeliminowania ich klubowej drużyny z walki o Puchar Stanleya. Największą frekwencją cieszyły się 79. Mistrzostwa Świata w Hokeju na Lodzie rozgrywane w 2015 r. w Pradze i Ostrawie. == Tło == Zarządzająca międzynarodowym hokejem Międzynarodowa Federacja Hokeja na Lodzie, pierwotnie działająca pod nazwą Ligue Internationale de Hockey sur Glace (LIHG), została założona 15 maja 1908 w czasach, gdy zorganizowany hokej wciąż dopiero się tworzył. Pierwszy mecz hokeja na lodzie w hali odbył się 3 marca 1875 w Victoria Skating Rink w Montrealu. W 1887 r. cztery kluby z Montrealu utworzyły Amateur Hockey Association of Canada (AHAC) i wdrożyły zorganizowany harmonogram rozgrywek. Lord Stanley podarował Puchar Stanleya, który osoby zarządzające AHAC postanowiły przyznać najlepszej drużynie w rozgrywkach. Eastern Canada Amateur Hockey Association (ECAHA) został zawiązany w 1905, w którego zespołach występowali zarówno hokeiści zawodowi, jak i amatorzy. Ostatecznie ECAHA został rozwiązany, w wyniku czego został utworzony National Hockey Association (NHA). Prekursorem mistrzostw świata były mistrzostwa Europy w hokeju na lodzie, po raz pierwszy zorganizowane w szwajcarskiej wiosce Les Avants w styczniu 1910 r.. Był to pierwszy oficjalny turniej przeznaczony dla drużyn narodowych. Udział w nim wzięły: Wielka Brytania, Niemcy, Belgia i Szwajcaria. Wraz z rozwojem profesjonalnego hokeja w Ameryce Północnej, w 1917 r. powstała tam największa profesjonalna liga na świecie, National Hockey League (NHL). Mistrzostwa Europy rozgrywano przez pięć kolejnych lat, natomiast między 1915 r. a 1920 r. nie odbywały się one z powodu I wojny światowej. == Historia == === 1920–1928: igrzyska olimpijskie === Za pierwsze mistrzostwa świata w hokeju na lodzie IIHF uznaje turniej, który odbył się podczas Letnich Igrzysk Olimpijskich 1920 w Antwerpii. Jego organizatorem był komitet, którego członkiem był przyszły prezydent IIHF Paul Loicq. Turniej odbywał się w dniach 23–29 kwietnia; wzięło w nim udział siedem drużyn: Kanada, Czechosłowacja, Stany Zjednoczone, Szwajcaria, Szwecja, Francja i Belgia. Kanadę reprezentowała drużyna Winnipeg Falcons, która zdobyła złoto, deklasując rywali ze stosunkiem bramek 27–1. Amerykanie i Czechosłowacy kolejno zdobyli srebrny i brązowy medal. W 1921 w Lozannie decyzją kongresu olimpijskiego pierwsze zimowe igrzyska olimpijskie zostały zorganizowane w 1924 w Chamonix, aczkolwiek jako zimowe igrzyska olimpijskie w tamtym czasie zostały uznane tylko przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski (MKOl). Oficjalnie za takie zostały one uznane w 1926 podczas 25. sesji MKOl w Lizbonie. Każdy kolejny turniej olimpijski w hokeju na lodzie do igrzysk w 1968 włącznie jest uznawany za mistrzostwa świata w tej dyscyplinie. Kanada zdobyła złoty medal na igrzyskach w 1924 i 1928. W 1928 Szwedzi i Szwajcarzy zdobyli swoje pierwsze medale – kolejno srebrny i brązowy. Zadebiutowała reprezentacja Niemiec, która zakończyła turniej na dziewiątym miejscu. === 1930–1953: kanadyjska dominacja === Pierwsze mistrzostwa świata zorganizowane niezależnie od igrzysk olimpijskich odbyły się w 1930 w trzech europejskich miastach: Chamonix, Wiedniu i Berlinie. Reprezentowana przez drużynę Toronto CCMs Kanada w meczu o złoto pokonała reprezentację Niemiec, a Szwajcarzy zdobyli brąz. Kolejne dwa turnieje ponownie wygrała drużyna kanadyjska – w 1931 reprezentowana przez Manitoba Grads, a w kolejnym turnieju olimpijskim w 1932 przez Winnipeg Winnipegs. Na mistrzostwach świata w 1933 w Pradze złoto przypadło reprezentacji Stanów Zjednoczonych, która została pierwszą niekanadyjską drużyną w historii wygrywającą ten turniej. Do 2016 był to jedyny złoty medal Stanów Zjednoczonych na turnieju mistrzostw świata niebędącym jednocześnie turniejem na igrzyskach olimpijskich. Dwa dni przed Zimowymi Igrzyskami Olimpijskimi 1936 w Garmisch-Partenkirchen kanadyjscy oficjele złożyli protest dotyczący dwóch graczy brytyjskiego zespołu – Jamesa Fostera i Alexa Archera, którzy grali w Kanadzie, ale przenieśli się bez zgody do klubów występujących w English National League. Dawało im to możliwość występowania w barwach Wielkiej Brytanii podczas igrzysk. IIHF przyznała rację Kanadyjczykom, ale reprezentacja Wielkiej Brytanii zagroziła wycofaniem się z turnieju w przypadku wykluczenia dwójki zawodników. Na krótko przed rozpoczęciem igrzysk Kanadyjczycy wycofali protest. Wielka Brytania jako pierwsza drużyna w historii igrzysk była lepsza od Kanady i zdobyła olimpijskie złoto. Kanadyjczycy zdobyli srebro, a Amerykanie brąz. W pozostałych mistrzostwach świata rozgrywanych w latach 30. za każdym razem triumfowała Kanada. W mistrzostwach świata w 1939 po raz pierwszy wystąpiła drużyna reprezentująca Finlandię. II wojna światowa zmusiła do rezygnacji z organizowania igrzysk w 1940 i 1944 oraz mistrzostw świata w latach 1941–1946. Po II wojnie światowej reprezentacja Czechosłowacji szybko stawała się jedną z czołowych drużyn świata. Byli najlepsi podczas mistrzostw świata w 1947, aczkolwiek nie uczestniczyła w nich reprezentacja Kanady. W 1949 reprezentacja Czechosłowacji stała się trzecią drużyną, która zdobyła złoto w mistrzostwach świata, w których udział brali również Kanadyjczycy. Niedługo przed igrzyskami w Sankt Moritz w 1948 światło dzienne ujrzał konflikt między dwoma amerykańskimi związkami hokejowymi – American Hockey Association (AHA) i Amateur Athletic Union (AAU). AAU, który zarządzał amatorskim hokejem w Stanach Zjednoczonych od 1930, został wykluczony przez IIHF w 1947, kiedy od