Badanie obala mit o BMI i chorobach. Lekarze wolą teraz mierzyć co innego

Czy wystarczy spojrzeć na BMI, by ocenić ryzyko chorób serca? Niekoniecznie. Najnowsze badania sugerują, że znacznie więcej mówi o nim… obwód talii. To właśnie tłuszcz zgromadzony wokół brzucha może mieć kluczowe znaczenie dla zdrowia serca. Choć wskaźnik BMI od lat pozostaje jednym z najczęściej stosowanych narzędzi oceny masy ciała, coraz więcej naukowców podkreśla jego ograniczenia. Nowe dane wskazują, że rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, a nie tylko jej ilość, może mieć większe znaczenie dla zdrowia. Tłuszcz trzewny pod lupą naukowców Otyłość trzewna, czyli nagromadzenie tłuszczu w obrębie jamy brzusznej, to coś więcej niż kwestia wyglądu. Tłuszcz trzewny otacza narządy wewnętrzne i jest metabolicznie aktywny, co oznacza, że może wpływać na stan zapalny i funkcjonowanie całego organizmu. To właśnie ten rodzaj tkanki tłuszczowej znalazł się w centrum najnowszego badania zaprezentowanego podczas konferencji EPI|Lifestyle Scientific Sessions 2026 organizowanej przez American Heart Association. Choć wyniki nie zostały jeszcze opublikowane w recenzowanym czasopiśmie, już teraz wzbudzają duże zainteresowanie. Obwód talii lepszym wskaźnikiem niż BMI Eksperci przeanalizowali dane blisko 2000 dorosłych uczestników badania Jackson Heart Study, którzy na początku nie mieli zdiagnozowanej niewydolności serca. Średni okres obserwacji wyniósł niemal siedem lat. W analizie uwzględniono różne wskaźniki, w tym masę ciała, BMI, obwód talii oraz stosunek obwodu talii do wzrostu. Wyniki były zaskakujące. Okazało się, że BMI nie przewidywało ryzyka niewydolności serca, natomiast obwód talii i stosunek talii do wzrostu już tak. To oznacza, że osoba z "prawidłowym" BMI wciąż może znajdować się w grupie podwyższonego ryzyka – jeśli ma nadmiar tłuszczu w okolicy brzucha. Stan zapalny jako brakujące ogniwo Badanie rzuca też światło na mechanizm, który może łączyć tłuszcz brzuszny z chorobami serca. Kluczową rolę odgrywa tu stan zapalny. Naukowcy wykorzystali poziom białka C-reaktywnego o wysokiej czułości (hs-CRP) jako wskaźnik stanu zapalnego w organizmie. Okazało się, że osoby z jego podwyższonym poziomem miały niższe "przeżycie bez niewydolności serca". Co więcej, analiza wykazała, że stan zapalny odpowiada za około 25,4% wpływu obwodu talii na ryzyko niewydolności serca, oraz 28,5% wpływu stosunku talii do wzrostu. Wyniki te sugerują, że rozmieszczenie tłuszczu w organizmie może mieć większe znaczenie niż całkowita masa ciała przy ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego – podkreślił autor badania, Szu-Han Chen z Wydziału Medycznego Uniwersytetu Narodowego Yang Ming Chiao Tung. Wyniki obiecujące, ale z ograniczeniami Eksperci zwracają jednak uwagę, że badanie ma swoje ograniczenia. Opiera się na danych z jednej populacji – dorosłych Afroamerykanów – co utrudnia bezpośrednie przeniesienie wyników na inne grupy. Dodatkowo, jak zauważają kardiolodzy niezwiązani z projektem, analiza statystyczna nie dowodzi jednoznacznie, że stan zapalny jest bezpośrednią przyczyną niewydolności serca. Może być raczej wskaźnikiem innych, bardziej złożonych procesów zachodzących w organizmie. Czy można zmniejszyć ryzyko? Wnioski z badania mają jednak praktyczne znaczenie. Eksperci podkreślają, że ograniczenie tłuszczu trzewnego i stanu zapalnego może realnie zmniejszyć ryzyko chorób serca. Najważniejsze elementy profilaktyki to: regularna aktywność fizyczna (połączenie treningu aerobowego i siłowego), dieta oparta na produktach nieprzetworzonych, bogata w błonnik, warzywa i zdrowe tłuszcze, odpowiednia ilość snu, ograniczenie cukru i wysoko przetworzonej żywności. BMI to za mało Najważniejszy wniosek? Samo BMI może nie wystarczyć. Lekarze coraz częściej podkreślają, że pomiar obwodu talii to proste, a jednocześnie bardzo wartościowe narzędzie diagnostyczne. Może pomóc wykryć ryzyko sercowo-naczyniowe nawet u osób, które – według BMI – mieszczą się w normie. W praktyce oznacza to jedno – nawet jeśli waga "się zgadza", warto przyjrzeć się bliżej temu, gdzie organizm magazynuje tłuszcz. To może mieć kluczowe znaczenie dla zdrowia serca w przyszłości.