Fiat Punto – samochód osobowy klasy subkompaktowej produkowany pod włoską marką FIAT w latach 1993–2018. == Pierwsza generacja (176) == Fiat Punto I został po raz pierwszy zaprezentowany we wrześniu 1993 roku na salonie samochodowym w Turynie, jako następca modelu Fiat Uno. Samochód został zbudowany na płycie podłogowej dzielonej z Lancią Ypsilon oraz Fiatem Barchetta. Sylwetką nadwozia zaprojektował Giorgetto Giugiaro, zrywając z dotychczasową kanciastą stylistyką nadwozi Fiata. Samochód cieszył się wielką popularnością. W październiku 1993 odbyło się wprowadzenie auta do sprzedaży europejskiej, wraz z huczną oprawą, która przyciągnęła do salonów ponad 3 miliony klientów i zaowocowała złożeniem 100 000 zamówień w ciągu trzech dni. W 1995 roku pojazd otrzymał tytuł Samochodu Roku. W tym samym roku był najczęściej kupowanym samochodem europejskim z wynikiem 166 132 sprzedanych egzemplarzy. Wyprodukowano łącznie 3,429 miliona sztuk Punto I generacji. === Wersje specjalne === === Punto GT === Dostępna była usportowiona wersja Punto I wyposażona w turbodoładowany silnik 1.4 o mocy 136 KM, który pozwalał na rozwinięcie maksymalnej prędkości ponad 200 km/h i przyśpieszenie do pierwszych 100 km/h w 7,9 sekundy. === Punto Cabrio === Klienci od 1994 roku mogli również zamówić wersję kabriolet zaprojektowaną przez Bertone. Pojazd posiadał elektrycznie składany dach (w wersjach SX i ELX) i był wówczas jednym z najtańszych samochodów tego typu na świecie. Od kwietnia 1994 do czerwca 1999 roku wyprodukowano około 55 000 egzemplarzy modelu. === Wersje wyposażenia === S 55 (S) SX HSD ED EL ELX Cult Selecta Sole Star Stile Team Sporting GT GO Samochód mógł być wyposażony m.in. w jedną lub dwie poduszki powietrzne oraz klimatyzację. === Silniki === == Druga generacja (188) == Fiat Punto II został po raz pierwszy oficjalnie zaprezentowany podczas targów motoryzacyjnych w Genewie w 1999 roku. Pojazd został opracowany zgodnie z ówczesną filozofią marki zwaną 6x2 oznaczającą, że pojazd skonstruowany ma być tak, aby jedna płyta podłogowa i struktura nadwozia służyła dwóm modelem z rzędu, produkowanym przez 6 lat każdy. Zmiany były jednak gruntowne – oprócz elementów stylizacji pojazdu zewnętrznych oraz wewnętrznych i wyposażenia skupiono się także na wzmocnieniu odporności zderzeniowej. Samochód uzyskał 4 gwiazdki w teście Euro NCAP (poprzednik – tylko 2). Przy okazji premiery pojazdu zaprezentowano również prototypowego Fiata Wish, z nadwoziem cabrio-coupe (składany sztywny dach) podobnym do tego zastosowanego w Peugeocie 206 CC. Model ten został stworzony przez Pininfarinę dla uczczenia stulecia marki Fiat. W 2001 roku wprowadzono na rynek wersje z bezstopniową przekładnią CVT. Wyprodukowano łącznie 2,96 miliona Punto II generacji. === Lifting === W 2003 roku auto przeszło facelifting. Zmieniony został m.in. pas przedni w którym zastosowano m.in. nowe reflektory, atrapę chłodnicy oraz zderzaki, a także inne światła tylne. Przy okazji liftingu wprowadzono nowy silnik benzynowy o pojemności 1.4 16V i mocy 95 KM, a także silnik wysokoprężny o pojemności 1,3 l wykonany w technologii Multijet i mocy 70 KM. Wersję HGT wzbogaciła również odmiana z silnikiem Diesla 1.9 Multijet 8v o mocy 100 KM (74 kW) przy 4000 obr./min rozpędzająca Punto w 9,6 s 0–100 km/h. === Punto HGT === Dostępna była także usportowiona wersja pojazdu oznaczona jako HGT. Wyposażono ją w silnik o pojemności 1,8 litra znanym m.in. z Fiata Barchetta. Posiada on moc 131 KM i rozpędza samochód do pierwszych 100 km/h w 8,6 sekundy, natomiast prędkość maksymalna wynosi 205 km/h. Zawieszenie pojazdu zostało usztywnione względem podstawowych odmian, zmieniła się także nieco stylizacja zewnętrzna samochodu. Wyposażenie względem innych odmian było dość bogate, obejmowało m.in. 4 poduszki powietrzne, wspomaganie układu kierowniczego, centralny zamek, elektrycznie regulowane szyby przednie, ABS, a także felgi aluminiowe i klimatyzację manualną. Opcjonalnie mogliśmy zakupić m.in. elektrycznie otwierany dach, czy nawet system nawigacji satelitarnej. === Punto Classic === W 2005 roku pomimo pojawienia się następcy auta – Fiata Grande Punto, kontynuowano sprzedaż drugiej generacji pojazdu. Produkcja została przeniesiona do Serbii. Samochód został przeznaczony na wschodzące rynki, gdzie był sprzedawany pod nazwą Punto Classic równolegle z nowym modelem. === Zastava 10 === Od października 2005 roku pojazd produkowany był na zasadach licencji przez serbskie zakłady Zastava w Kragujevacu, jako Zastava 10. W związku z pracami modernizacyjnymi w fabryce Zastavy produkcję modelu zakończono w listopadzie 2008 roku. 30 marca 2009 roku po zakończeniu pierwszego etapu modernizacji zakładów, rozpoczęto znów wytwarzanie pojazdu pod marką Fiat Punto Classic. 25 marca 2011 roku ponownie zakończono produkcję auta. W 2013 roku z powodu dużego zainteresowania modelem na Bałkanach jeszcze raz wznowiono jego wytwarzanie. === Wersje wyposażenia === NOBODY Actual S SX ELX HLX Dynamic HGT HGT Abarth === Wersje specjalne === Cult GO! Sport S1600 Sound Van Schumacher === Silniki === == Fiat Grande Punto (199) == Fiat Grande Punto został po raz pierwszy oficjalnie zaprezentowany w 2005 roku na Salonie Samochodowym we Frankfurcie. Samochód jako pierwszy został zbudowany na platformie GM Fiat SCCS, dzielonej m.in. z Oplem Corsą D. Stylistyka nadwozia zaprojektowana została przez włoskie studio stylistyczne Italdesign pod wodzą Giorgetto Giugiaro przy współpracy z Centro Stile Fiat. Model, wyglądem nawiązuje do modeli z historii włoskiej motoryzacji, m.in. przednimi reflektorami podobnymi do tych wykorzystywanych w modelach Maserati, a także wąskimi tylnymi światłami umieszczonymi w słupkach podobnie jak w poprzednich generacjach pojazdu. Początkowo samochód oferowany był jako 3-drzwiowy hatchback. W 2006 roku na rynek wprowadzono wersję 5-drzwiową pojazdu. W 2007 roku zaprezentowano wersję sedan oferowaną jako model Linea. W tym samym roku na targach motoryzacyjnych we Frankfurcie zadebiutowała również usportowiona wersja auta sprzedawana pod marką Abarth Grande Punto. W 2006 roku Grande Punto otrzymało maksymalną ocenę pięciu gwiazdek w testach zderzeniowych Euro NCAP (pięć gwiazdek za bezpieczeństwo pasażerów, trzy gwiazdki za ochronę dzieci i kolejne trzy gwiazdki za ochronę pieszych) – stanowiło to wówczas najlepszy wynik w segmencie. Samochód zdobył liczne nagrody europejskie – m.in. prestiżową niemiecką Złotą Kierownicę przyznawaną przez gazetę Bild am Sonntag, nagrodę Auto Europa we Włoszech oraz nagrodę dla najlepszego samochodu miejskiego we Francji. === Produkcja pozaeuropejska === ==== Brazylia ==== Na rynki Ameryki Południowej trafił samochód bardzo zbliżony wyglądem do Grande Punto (pod nazwą Punto) produkowany w Betim w Brazylii. Była to jednak pojazd różniący się konstrukcyjnie od europejskiego, określany przez Fiata jako Projekt 310. Samochód powstawał na platformie brazylijskiego Fiata Palio, co obniżyło koszty. Auto miało inne niż w Europie elementy zawieszenia i podwyższony prześwit. Poziom wyposażenia Punto z zakresu bezpieczeństwa został także zmieniony wobec samochodu z Włoch. Poduszki powietrzne i ABS były opcjonalne w tańszych wersjach, a nie seryjne jak w Europie. W Brazylii dostępna była tylko wersja pięciodrzwiowa. Samochody te wyposażone zostały w niedostępne w Europie silniki 1.4 8V o mocy 85 KM oraz silnik General Motors 1.8 o mocy 115 KM. Z czasem debiutowały również sprowadzane z Włoch 1.4 T-Jet o mocy 152 KM, czy też silniki 1.6 16v (117 KM) i 1.8 16v (132 KM) z serii e-TorQ. Wszystkie jednostki napędowe, poza 1.4 T-Jet, były na tamtejszym rynku typu flexi-fuel – mogły być zasilane benzyną, jak i alkoholem. Brazylijskie Punto miało restyling podobnie jak w Europie – do wersji Punto Evo. Na rynku brazylijskim miało dość wysoką cenę i nie odniosło spodziewanego sukcesu. Produkcję zakończono w 2017 roku, zastępując Punto Evo modelem Fiat Argo. ==== Indie ==== W Indiach samochód został zaprezentowany w styczniu 2008 roku, sprzedaż rozpoczęła się w czerwcu 2009. Grande Punto na rynek Indyjski było produkowane przez spółkę joint venture Fiata i Tata Motors – Fiat India Automobiles w Ranjangaon koło miasta Pune. Także ta odmiana bazowała na wersji uproszczonej podwozia (serii 310) innej niż europejska i sprzedawana była w Indiach pod nazwą Punto. Wytwarzana była również tamtejsza wersja Fiata Linea (sedan). Na bazie obu tych konstrukcji, we współpracy z Fiatem, zaprojektowano indyjskiego sedana Tata Indigo Manza. W 2014 roku zaprezentowano w Indiach uterenowioną wersję Punto – Fiat Avventura. W tym samym roku zrestylingowano indyjskie Punto, zmieniając nazwę na Punto Evo – inne zewnętrznie niż wersja europejska. W 2016 roku ukazał się w Indiach zaskakujący defacelifting samochodu pod nazwą Punto Pure – powrót do pierwotnej formy projektu Giugiaro (z 2005) – sprzedawany równolegle z Punto Evo jako tańsza, uproszczona alternatywa. === Sprzedaż pozaeuropejska === W Australii Fiat wprowadził do sprzedaży model Grande Punto w lipcu 2006 roku – był to pierwszy Fiat oferowany tam od 1989 roku. W 2009 roku samochód wycofano z rynku ze względu na niską sprzedaż, aczkolwiek powrócił znów do salonów w 2013 roku. We wrześniu 2015 roku Grande Punto zostało definitywnie wycofane z Australii. W Meksyku samochód debiutował w listopadzie 2006 roku. W gamie producenta pojazd znalazł się nad Fiatem Palio. Początkowo był sprzedawany tylko z silnikiem 1.4 16V z 6 biegową manualną skrzynią biegów i w dwóch wersjach wyposażenia Dynamic oraz Sport. W grudniu 2007 roku zadebiutował również silnik 1.4 T-Jet. W Chile i na Dominikanie samochód debiutował zarówno w wersjach benzynowych, jak i wysokoprężnych. W 2006 roku samochód trafił do sprzedaży także w Południowej Afryce. === Koniec europejskiej produkcji i następca === W połowie 2009 roku zaprezentowana została gruntowanie zmodernizowana odmiana pojazdu – Punto Evo. Fiat Grande Punto oferowany był nadal w sprzeda