# EUNAVFOR Aspides: Europejska tarcza na Morzu Czerwonym EUNAVFOR Aspides, co po grecku oznacza "tarcza", to operacja wojskowa Unii Europejskiej, której celem jest zapewnienie bezpieczeństwa żeglugi na Morzu Czerwonym. Rozpoczęła się 19 lutego 2024 roku jako odpowiedź na narastający kryzys związany z atakami jemeńskiego ruchu Huti na statki handlowe. ## Tło kryzysu na Morzu Czerwonym Kryzys na Morzu Czerwonym wywołały działania jemeńskiego ruchu Huti (Ansar Allah), który od października 2023 roku atakował statki przepływające przez Cieśninę Bab al-Mandab i cele w południowym Izraelu. Huti, wspierający Hamas, zaatakowali Izrael rakietami i dronami. Rzecznik Huti, Yahya Saree, ogłosił, że każdy statek zmierzający do Izraela jest celem ataków, dopóki Gaza nie otrzyma pomocy humanitarnej. W odpowiedzi na te ataki, wiele firm żeglugowych przekierowało swoje statki w trasy okrążające Afrykę, a Stany Zjednoczone i Wielka Brytania przeprowadziły ataki na cele w Jemenie w ramach operacji Prosperity Guardian. ## Geneza i Cele EUNAVFOR Aspides Ataki Huti na statki handlowe, motywowane politycznie i ideologicznie (wsparcie dla Hamasu), poważnie zakłóciły globalny handel. W grudniu 2023 roku Sekretarz Obrony USA Lloyd Austin ogłosił utworzenie międzynarodowej koalicji Prosperity Guardian, aby zapewnić bezpieczeństwo żeglugi. Unia Europejska, chcąc wnieść własny wkład w stabilizację regionu, zaplanowała misję ochrony handlu, znaną jako EUNAVFOR Aspides. Operacja ma na celu eskortowanie statków handlowych i zapewnienie im bezpieczeństwa na Morzu Czerwonym, bez uczestniczenia w atakach na cele w Jemenie. ### Założenia i Mandat operacji Mandat EUNAVFOR Aspides obejmuje: * **Ochronę statków handlowych**: Eskortowanie i patrolowanie wzdłuż szlaków żeglugowych na Morzu Czerwonym, Cieśninie Bab al-Mandab i Zatoce Adeńskiej. * **Zapewnienie swobody żeglugi**: Monitorowanie sytuacji i reagowanie na incydenty zagrażające bezpieczeństwu przepływających statków. * **Współpracę z innymi inicjatywami**: Koordynacja działań z operacją Prosperity Guardian oraz innymi podmiotami działającymi w regionie. ### Państwa uczestniczące W operacji EUNAVFOR Aspides biorą udział okręty i personel z następujących krajów UE: * Francja * Grecja * Niemcy * Włochy * Belgia * Holandia ## Przebieg operacji ### Początek i pierwsze interwencje Operacja oficjalnie rozpoczęła się 19 lutego 2024 roku. Pierwsze zaangażowanie sił unijnych miało miejsce 27 lutego, kiedy niemiecka fregata Hessen odparła atak jemeńskich dronów. 13 marca grecka fregata Hydra odparła ataki dwóch bezzałogowych statków powietrznych. ### Aktualna sytuacja i wyzwania Sytuacja na Morzu Czerwonym pozostaje napięta. Ataki Huti, choć sporadyczne, wciąż stanowią zagrożenie dla żeglugi. EUNAVFOR Aspides, współpracując z innymi siłami międzynarodowymi, stara się zapewnić jak największe bezpieczeństwo statkom handlowym. Wyzwaniami dla operacji są m.in.: rozległość obszaru patrolowania, zmienna taktyka Huti i ograniczone zasoby. Dodatkowo, napięcia geopolityczne w regionie bliskowschodnim wpływają na stabilność sytuacji na Morzu Czerwonym. ## Skutki kryzysu i rola ESAVFOR Aspides Kryzys na Morzu Czerwonym ma poważne konsekwencje dla światowej gospodarki. Wiele firm żeglugowych wstrzymało kursy przez ten akwen, co wydłuża czas transportu i podnosi koszty. Izraelski port w Ejlacie został zamknięty z powodu problemów finansowych spowodowanych atakami Huti. EUNAVFOR Aspides, jako element szerszej strategii międzynarodowej, ma na celu przywrócenie bezpieczeństwa żeglugi i minimalizację negatywnych skutków kryzysu dla handlu międzynarodowego. ## Kontrowersje i krytyka Niektóre środowiska krytykują EUNAVFOR Aspides za ograniczony mandat, który nie pozwala na atakowanie celów w Jemenie. Zwracają uwagę, że sama ochrona statków handlowych może nie być wystarczająca, aby skutecznie powstrzymać ataki Huti. Inni podkreślają, że operacja jest ważnym wkładem UE w stabilizację regionu i ochronę interesów gospodarczych państw członkowskich. ## Przyszłość EUNAVFOR Aspides Przyszłość operacji zależy od rozwoju sytuacji politycznej i militarnej w Jemenie oraz na Bliskim Wschodzie. EUNAVFOR Aspides prawdopodobnie pozostanie aktywna tak długo, jak długo ataki Huti będą stanowić zagrożenie dla żeglugi na Morzu Czerwonym. Możliwe jest również rozszerzenie mandatu operacji, jeśli sytuacja tego będzie wymagać. ## Podsumowanie EUNAVFOR Aspides to ważna inicjatywa Unii Europejskiej, mająca na celu ochronę żeglugi na Morzu Czerwonym. Operacja stanowi odpowiedź na kryzys wywołany atakami Huti i ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa statkom handlowym oraz minimalizację negatywnych skutków kryzysu dla światowej gospodarki. Mimo pewnych kontrowersji i wyzwań, EUNAVFOR Aspides jest istotnym elementem międzynarodowych działań na rzecz stabilizacji regionu. ## Dodatkowe informacje W kwietniu 2024 roku pojawiły się doniesienia o porozumieniu między Chinami, Rosją a Huti, w zamian za bezpieczną żeglugę statków tych państw, Chiny i Rosja miały blokować rezolucje RB ONZ niekorzystne dla Huti. Według DIA, ataki Huti spowodowały zmniejszenie żeglugi w regionie o 90% (od grudnia 2023 do lutego 2024). --- **Zobacz również:** * Kryzys na Morzu Czerwonym * Ruch Huti * Operacja Prosperity Guardian * Cieśnina Bab al-Mandab