Państwo Islamskie (PI), w latach 2006–2013 Islamskie Państwo w Iraku, w latach 2013–2014 Islamskie Państwo w Iraku i Lewancie (IPIL) (arab. ‏الدولة الاسلامية في العراق والشام‎, Ad-Daula al-Islamijja fi al-Irak wa-asz-Szam; akronimy: arab. داعش, Da’isz; ang. IS, ISIS, ISIL, Daesh) – salaficka organizacja terrorystyczna oraz samozwańczy kalifat ogłoszony w 2014 roku na terytorium państwowym Iraku i Syrii. Państwo Islamskie to nie tylko ugrupowanie, ale również dżihadystyczne quasi-państwo. Jego nazwa i idea jest szeroko krytykowana i potępiana przez ONZ, a rządy i główne grupy muzułmanów odmawiają jego uznania. Celem ugrupowania, które jest spadkobiercą sunnickich ekstremistów z okresu okupacji Iraku przez siły USA i ich koalicjantów, jest ustanowienie hierokracji opartej na zasadach szariatu (prawa koranicznego) na wszystkich terytoriach zamieszkanych bądź rządzonych przez muzułmanów. 29 czerwca 2014 roku ugrupowanie proklamowało na ziemiach okupowanych powstanie kalifatu pod nazwą Państwo Islamskie. Szacowano, iż w sierpniu 2014 roku ugrupowanie zrzeszało 80 tys. bojówkarzy, w tym 50 tys. walczących w Syrii i 30 tys. w Iraku. Państwo Islamskie prowadziło aktywną kampanię rekrutacyjną wśród zwolenników dżihadu i kalifatu. W związku z tym w bojówkach wciąż walczy wielu muzułmanów mieszkających na stałe w krajach europejskich, Stanach Zjednoczonych i Australii. Po ekspansji Państwa Islamskiego na terytoria Syrii i Iraku oraz dopuszczeniu się zbrodni na ludności cywilnej, Stany Zjednoczone podjęły 8 sierpnia 2014 na terenie Iraku interwencję lotniczą przeciwko dżihadystom. Po ogłoszeniu „strategii Obamy” i uformowaniu koalicji międzynarodowej 23 września 2014 r. rozszerzono operację lotniczą na Syrię. W październiku 2019 roku siły specjalne USA zlokalizowały miejsce przebywania przywódcy, założyciela ISIS, Abu Bakr al-Baghdadiego, a następnie zapędziły do ślepego tunelu. Mężczyzna nie mając drogi ucieczki popełnił samobójstwo (detonacja ładunków wybuchowych). == Islamskie Państwo w Iraku == Ugrupowanie powstało podczas interwencji Stanów Zjednoczonych w Iraku w 2003 roku. Początkowo organizacja istniała pod nazwą Dżama’at at-Tauhid wa-al-Dżihad i była dowodzona przez Abu Musaba az-Zarkawiego. Grupa ta skupiała sunnickich terrorystów i zagranicznych ekstremistów. Była de facto odnogą Al-Ka’idy w Iraku. Ugrupowanie az-Zarkawiego podczas wojny partyzanckiej w Iraku w 2004 roku zasłynęło przede wszystkim udziałem w I i II bitwie o Faludżę, przeprowadzaniem zamachów samobójczych, a także braniem do niewoli zagranicznych zakładników i mordowaniem ich poprzez ścięcie, co wstrząsnęło opinią publiczną. W październiku 2004 roku organizacja zmieniła nazwę na Tanzim Ka’idat al-Dżihad fi Bilad ar-Rafidajn, a powszechnie znana była jako Al-Ka’ida w Iraku. Abu Musab az-Zarkawi wypowiedział wojnę nie tylko podmiotom interweniującym w Iraku, ale także szyitom, wpędzając Irak w wir wojny religijnej. Był liderem organizacji do 6 czerwca 2006 roku, kiedy zginął w nalocie amerykańskich sił powietrznych. Jego następcą został Abu Abd Allah ar-Raszid al-Baghdadi. 15 października 2006 roku organizacja zmieniła nazwę na Islamskie Państwo w Iraku. Prowadziła nadal wojnę partyzancką z wojskami państw zachodnich stacjonującymi w Iraku, przeprowadzając liczne ataki terrorystyczne. Organizacja, której apogeum terroru przypadło na lata 2006–2007, została rozbita w latach 2008–2009. Al-Baghdadi został zabity 19 kwietnia 2010 roku w wiosce As-Sarsar, położonej 80 km na zachód od Bagdadu podczas operacji irackich i amerykańskich sił lądowych. Żołnierze zaatakowali rakietami dom, w którym się ukrywał. Schedę po nim objął Abu Bakr al-Baghdadi. Rządy kolejnego al-Baghdadiego przypadły na okres wycofywania się amerykańskich wojsk okupacyjnych z Iraku. W grudniu 2011 roku Islamskie Państwo w Iraku rozpoczęło nową falę aktów terrorystycznych. W odwecie za marginalizację sunnitów przez szyicki rząd Nuriego al-Malikiego ekstremiści przeprowadzali regularne ataki wymierzone w szyitów, co doprowadziło Irak na skraj wojny religijnej. Ponadto eskalujący konflikt wyznaniowy w sąsiedniej Syrii wpłynął na działania militarne sunnickich ekstremistów w Iraku. Islamskie Państwo w Iraku odpowiada za liczne ataki i zamachy terrorystyczne oraz porwania, tortury i morderstwa, głównie w środkowym Iraku (zwłaszcza w tzw. sunnickim trójkącie śmierci). == Działalność Islamskiego Państwa w Iraku i Lewancie == Islamskie Państwo w Iraku zmieniło swoją nazwę (na Islamskie Państwo w Iraku i Lewancie) 8 kwietnia 2013 roku, kiedy Abu Bakr al-Baghdadi ogłosił połączenie się z syryjskimi ekstremistami z Dżabhat an-Nusra (choć 10 kwietnia 2013 roku głównodowodzący Dżabhat an-Nusra Abu Muhammad al-Dżaulani zaprzeczył jakoby doszło do fuzji). Ogłosił zachowanie odrębności i przyrzekł lojalność Ajmanowi az-Zawahiriemu, liderowi Al-Ka’idy. Deklaracja al-Baghdadiego nie spotkała się z akceptacją Ajmana az-Zawahiriego. Lider Al-Ka’idy w liście otwartym z 9 czerwca 2013 roku nazwał decyzję al-Baghdadiego błędem i ją anulował. Al-Baghdadi nie podporządkował się decyzji az-Zawahiriego i 15 czerwca 2013 roku ogłosił, iż oba podmioty będą działać jako jedna organizacja pod nazwą Islamskie Państwo w Iraku i Lewancie. Faktycznie Dżabhat an-Nusra walczył pod swoim sztandarem, lecz początkowo aktywnie współpracował z ISIS na ziemiach syryjskich. Po tym jak al-Baghdadi zerwał kontakty z Al-Ka’idą, 8 listopada 2013 roku Ajman az-Zawahiri ponownie nakazał rozwiązanie Islamskiego Państwa w Iraku i Lewancie i podporządkowanie się ich bojowników syryjskiemu Dżabhat an-Nusra. Ugrupowanie walczyło przeciwko tamtejszemu prezydentowi Baszszarowi al-Asadowi, dążąc do jego obalenia i ustanowienia kalifatu islamskiego. ISIS prowadziło również wrogą politykę wobec Wolnej Armii Syrii, opozycyjnej armii zmagającej się również z al-Asadem. Do zaognienia relacji syryjskiej opozycji złożonej z umiarkowanych bojowników i dżihadystów doszło 11 lipca 2013 roku po zabójstwie Kamala al-Hammamiego z Najwyższej Rady Wojskowej Wolnej Armii Syrii, należącego do 30 najważniejszych postaci Armii, co uznano za wypowiedzenie wojny. Następnie ISIS rozpoczęło walki z Kurdami na północy Syrii. We wrześniu 2013 roku doszło do bitwy w szeregach opozycji między radykałami i nacjonalistycznymi przeciwnikami al-Asada w Azaz. Islamskie Państwo w Iraku i Lewancie wypowiedziało Przymierze Umara z VII wieku, które regulowało wspólne życie chrześcijan i muzułmanów w Syrii i przystąpiło do wojny z chrześcijanami w Syrii, porywając i zabijając ich oraz profanując krzyże i świątynie. Podczas wojny domowej radykalni islamiści skupieni wokół Islamskiego Państwa w Iraku i Lewancie oraz Islamskiego Frontu Syryjskiego dokonywali czystek etnicznych na chrześcijanach, alawitach, szyitach, Kurdach, a także umiarkowanych sunnitach. Spirala przemocy w ich wykonaniu rozpoczęła się masakrą chrześcijan w Ad-Duwajr z 27 maja 2013 roku, kiedy to wymordowano niemal wszystkich mieszkańców wsi. 11 czerwca 2013 roku islamiści zabili 60 szyitów w miejscowości Hatla. Pod koniec lipca 2013 roku ekstremiści z ISIS porwali 200 osób w Tall Abjad i po kolei ścinali im głowy, dopóki kurdyjscy partyzanci nie uwolnili lidera czeczeńskich sprzymierzeńców z ugrupowania Dżajsz al-Muhadżirin wa-al-Ansar, Abu Umara asz-Sziszaniego, który w listopadzie 2013 przyrzekł wierność Baghdadiemu. W tym samym czasie ISIS dokonało masakry po zajęciu Chan al-Asal, zabijając 51 żołnierzy. 4 sierpnia 2013 roku dżihadyści dopuścili się jak dotąd największej zbrodni, mordując 190 alawitów w wioskach pod Salmą. 4 września 2013 roku ISIS zaatakowało historyczne dla chrześcijan miasto Malula, a po jego zajęciu paliło i grabiło kościoły oraz mordowało tych, którzy nie zgodzili się na konwersję na islam. Czystkom położyła kres armia syryjska, która przepędziła rebeliantów-fanatyków z miasta. W dniach 21–28 października 2013 r. ISIS toczyło zacięty bój o chrześcijańskie miasto Sadad, który ostatecznie zakończył się ich klęską. W tygodniowej bitwie zginęło 100 żołnierzy oraz 80 islamistów, którzy zamordowali 45 cywilów, co nazwano masakrą chrześcijan. Oprócz tego łupiono i grabiono domostwa, kościoły i inne miejsca kultu chrześcijańskiego. Taktyka wojenna dżihadystów wymusiła na przedstawicielstwie syryjskiej opozycji odcięcie się od islamskich ekstremistów i potępienie przypadków pogwałcenia praw człowieka, w tym porwania, morderstwa i masowe egzekucje. Syryjska opozycja zadeklarowała 11 października 2013 roku wolę przestrzegania prawa międzynarodowego i obiecała wydanie w ręce sprawiedliwości zbrodniarzy, oskarżając jednocześnie instytucje międzynarodowe o brak działania. Umiarkowani rebelianci dostrzegli tym samym zagrożenie ze strony radykalnych islamistów. Większość członków ISIS oprócz Irakijczyków to Saudyjczycy, Jemeńczycy, Libijczycy i Algierczycy. 22 listopada 2013 roku powstał Front Islamski, będący sojuszem ugrupowań bojowników islamskich sprzeciwiających się działalności ISIS na terytorium Syrii, który znacznie przewyższył liczebnie Wolną Armię Syrii i był odpowiedzią na rosnące w siłę Islamskie Państwo w Iraku i Lewancie. Wraz z początkiem 2014 roku na terenach opanowanych przez rebeliantów rozpoczęła się otwarta wojna między Islamskim Państwem w Iraku i Lewancie, a syryjską opozycją zbrojną. Przeciwko ISIS wystąpił Front Islamski, Wolna Armia Syrii i jej brygady satelickie oraz dotychczasowy sojusznik Dżabhat an-Nusra. Syryjscy rebelianci oskarżali ISIS o łamanie zasad boskich, szerzenie przemocy i rozlew krwi. 3 lutego 2014 roku w oświadczeniu Al-Ka’ida odcięła się od działań Islamskiego Państwa w Iraku i Lewancie. Efektem tego kroku było ignorowanie przez ISIS poleceń Ajmana az-Zawahiriego. „Al-Ka’ida nie ma żadnych powiązań organizacyjnych z tą grupą (ISIS) i nie ponosi odpowiedzialności za jej działania” – głosiło internetowe oświadczenie. == Ekspansja terytorialna i proklamowanie Państwa Islamskiego == Islamskie Państwo w Iraku i Lewancie w styczniu 2014 roku podjęło insu