Liga Polskich Rodzin (LPR) – polska prawicowa partia polityczna, powstała 21 kwietnia 2001 (zarejestrowana sądownie 30 maja 2001). Utworzyły ją środowiska Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego i Stronnictwa Narodowego. I kongres LPR miał miejsce 5 maja 2001. W skład Komitetu Wyborczego Ligi Polskich Rodzin na wybory w 2001 weszły także inne ugrupowania prawicy, m.in. Ruch Odbudowy Polski, Ruch Katolicko-Narodowy, Porozumienie Polskie i Przymierze dla Polski. Organizacją młodzieżową, która pomogła utworzyć LPR i z nią współpracowała, była Młodzież Wszechpolska (reaktywowana 2 grudnia 1989 przez późniejszego prezesa LPR – Romana Giertycha). W związku z ujawnianymi coraz liczniej skandalami dotyczącymi tej organizacji, 12 grudnia 2006 Roman Giertych odciął się od MW, jako młodzieżówkę partii powołując Ruch Młodych LPR. W latach 2001–2007 partia posiadała reprezentację w polskim parlamencie, a w okresie 2004–2009 w Parlamencie Europejskim. Od 2006 do 2007 ugrupowanie wchodziło w skład koalicji rządowej z Prawem i Sprawiedliwością i Samoobroną RP (wicepremierem z ramienia partii był wówczas Roman Giertych). Ze stronnictwem związany był miesięcznik „Racja Polska”. == Historia LPR == === Geneza === Członkowie Ligi Polskich Rodzin wywodzą się głównie ze środowisk związanych ze Stronnictwem Narodowo-Demokratycznym i Stronnictwem Narodowym. Główną inicjatywą, która przyczyniła się do powstania partii, była Liga Rodzin (porozumienie zawarte na początku 2001 przez około 20 organizacji, którego prezesem był Witold Hatka). Decyzję o powołaniu partii podjęto na posiedzeniu Zarządu Głównego Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego w dniu 21 kwietnia 2001. LPR powstała 5 maja tego samego roku, kiedy na nadzwyczajnym kongresie SND formalnie zmieniono nazwę na „Liga Polskich Rodzin”. 19 maja 2001 na posiedzeniu Rady Naczelnej Stronnictwa Narodowego poparto utworzenie LPR. Jednak część działaczy ruchu narodowego niezadowolona z funkcjonowania wspólnego ugrupowania podjęła ponownie działalność pod szyldem SN, organizując 15 września 2001 Kongres Nadzwyczajny. Stronnictwo Narodowe kontynuowało odrębną działalność do 31 stycznia 2004, kiedy to przekształcono partię SN w Stowarzyszenie „Stronnictwo Narodowe”. === 2001–2005 === 5 maja 2001 na nadzwyczajnym kongresie Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego zmieniono nazwę partii na „Liga Polskich Rodzin”. 11 maja powołano komitet wyborczy Liga Polskich Rodzin. 1 lipca tego samego roku partia ogłosiła start kampanii wyborczej przed wyborami parlamentarnymi. Hasło wyborcze Ligi Polskich Rodzin brzmiało „Aby Polska Polską była”. Komitet jednoczył wszystkie znaczące ugrupowania radykalnej prawicy poza środowiskami skupionymi w konkurencyjnym Komitecie Wyborczym Alternatywa Ruch Społeczny. Głównymi partiami, które zawarły sojusz wyborczy z LPR, były: Porozumienie Polskie (Jana Łopuszańskiego), Ruch Katolicko-Narodowy (Antoniego Macierewicza) – obie 22 czerwca, Przymierze dla Polski (Gabriela Janowskiego) – 23 lipca oraz Ruch Odbudowy Polski (Jana Olszewskiego) – 28 lipca. W wyborach parlamentarnych w 2001 LPR uzyskała 1 025 148 głosów, tj. 7,87% poparcia, co przełożyło się na 36 mandatów poselskich oraz 2 senatorskie. Partia była w opozycji do rządu Leszka Millera. Znalezienie się w parlamencie LPR zawdzięczało głównie nieformalnemu patronatowi wpływowej radiostacji – Radio Maryja. Jednak już wkrótce po wyborach rozpoczął się trwający kilka lat proces stopniowego wycofywania poparcia tego radia dla LPR. Również niedługo po wyborach poszczególni posłowie LPR zaczęli opuszczać klub parlamentarny, w większości tworząc własne koła poselskie. Kolejno powstawały nowe koła: (data powstania, nazwa koła poselskiego, lider ugrupowania) 27 sierpnia 2002 – Ruch Odbudowy Polski (Jan Olszewski), 5 listopada 2002 – Ruch Katolicko-Narodowy (Antoni Macierewicz), 15 stycznia 2003 – Porozumienie Polskie (Jan Łopuszański), 20 kwietnia 2004 – Dom Ojczysty (Halina Szustak), 13 września 2005 – Ruch Patriotyczny (Gabriel Janowski). Klub LPR opuściły zatem partie, które wprowadziły do Sejmu posłów z jej list, a ponadto powstała nowa partia Dom Ojczysty (istniejąca do 2006; nową formacją był też Ruch Patriotyczny, który jednak był federacją partii już istniejących – ROP, RKN i PdP). Obok odpływu znacznej ilości posłów z klubu LPR dołączyło jednak do niego kilku posłów z innych klubów parlamentarnych. Na koniec kadencji liczył on 19 posłów i 4 senatorów. 26 stycznia 2002 zwołany został kongres ugrupowania. Kongres wzmocnił rolę przewodniczącego i umożliwił wejście do zarządu głównego partii Zygmunta Wrzodaka i Romana Giertycha. W lutym Rada Polityczna partii postanowiła o samodzielnym starcie w wyborach samorządowych. Przed październikowymi wyborami samorządowymi, większość partii wraz ze środowiskiem Kazimierza Kapery (który założył potem partię Rodzina-Ojczyzna) utworzyła komitet LPR; natomiast RKN, ROP i ZChN wystartowały w ramach konkurencyjnego komitetu Razem Polsce. LPR uzyskała w wyborach do sejmików województw wynik 1 603 081 głosów, tj. 14,36% poparcia – zdobywając 92 mandaty radnych sejmików w skali kraju (czwarty wynik wyborczy). Komitet Wyborczy Wyborców Razem Polsce otrzymał 121 841 głosów, tj. 1,09% poparcia i nie uzyskał miejsc w sejmikach województw. W wyborach posłów do Parlamentu Europejskiego w 2004 Liga Polskich Rodzin uzyskała 969 689 głosów, tj. 15,92% poparcia (drugi wynik w kraju) i 10 mandatów eurodeputowanych. Spośród 10 deputowanych, którzy weszli do Parlamentu Europejskiego z list LPR, jedynie 1 pozostał w partii do końca kadencji, 3 pozostało we frakcji eurosceptyków Niepodległość i Demokracja (w której znajdowali się początkowo wszyscy posłowie Ligi Polskich Rodzin), natomiast 6 przeszło do frakcji Unia na rzecz Europy Narodów. === 2005–2007 === Oficjalnym kandydatem Ligi Polskich Rodzin w wyborach prezydenckich został ogłoszony profesor dendrologii Maciej Giertych. Poparcia udzieliła mu Młodzież Wszechpolska. Jego sztab wyborczy został zarejestrowany 8 czerwca 2005. Kandydat zrezygnował z udziału w wyborach 4 października 2005. Maciej Giertych ostatecznie poparł w wyborach kandydata PiS – Lecha Kaczyńskiego. W wyborach parlamentarnych w 2005 LPR uzyskała 940 762 głosy, tj. 7,97% poparcia, co przełożyło się na 34 mandaty poselskie oraz 7 senatorskich. Partia udzieliła wotum zaufania Rządowi Kazimierza Marcinkiewicza. W styczniu 2006 partia została jednym z sygnatariuszy paktu stabilizacyjnego, a po jego zerwaniu, od 5 maja 2006, koalicji rządowej PiS-Samoobrona-LPR-NKP. W ramach koalicji Liga Polskich Rodzin otrzymała Ministerstwo Edukacji Narodowej (szefem resortu w randze wicepremiera został Roman Giertych) i Ministerstwo Gospodarki Morskiej (szefem resortu został Rafał Wiechecki). Te same stanowiska ministerialne politycy LPR piastowali również w rządzie Jarosława Kaczyńskiego. Członkowie rządu z ramienia LPR zostali zdymisjonowani 13 sierpnia 2007. W 2005 i 2006 w LPR doszło do rozłamów. W 2005 trzech parlamentarzystów polskich i trzech posłów do Europarlamentu powołało partię Forum Polskie (działającą do 2007; wówczas jej posłowie na Sejm powołali Narodowy Kongres Polski, istniejący do 2010). W 2006 natomiast, przed powołaniem koalicji rządowej z LPR odeszła grupa polityków, którzy w bardziej zdecydowany sposób opowiadali się za współpracą z PiS. Założyli oni początkowo organizację Ruch Samorządowy (który wraz z przedstawicielami Forum Polskiego współtworzył Narodowe Koło Parlamentarne, które z kolei później współtworzyło Klub Parlamentarny Ruch Ludowo-Narodowy; RS przekształcił się potem w Polską Unię Samorządową), a następnie, wraz z rozłamowcami z Samoobrony RP, partię RLN (w wyniku odejścia byłych działaczy Samoobrony RP, w 2013 przemianowaną na Ligę Narodową). W wyborach samorządowych w listopadzie 2006 LPR uzyskała w wyborach do sejmików województw wynik 568 935 głosów, tj. 4,71% poparcia – zdobywając 11 mandatów radnych sejmików w skali kraju (szósty wynik wyborczy). W przedterminowych wyborach do Sejmiku Województwa Podlaskiego przeprowadzonych 20 maja 2007 LPR wystąpiła wzmocniona przyłączeniem się do niej pięciu czołowych działaczy Zjednoczenia Chrześcijańsko-Narodowego, m.in. z Podlasia (weszli oni 18 kwietnia 2007 w skład Rady Politycznej LPR). Jednak pomimo tego wsparcia wynik LPR nie poprawił się (a wręcz pogorszył z 4,83% na 4,03%). Ze względu na barierę 5% progu wyborczego LPR ponownie nie została dopuszczona do podziału mandatów radnych w tym województwie. W przedterminowych wyborach parlamentarnych w 2007 LPR startowała w nieformalnej koalicji z Unią Polityki Realnej oraz Prawicą Rzeczypospolitej (koalicja przyjęła nieoficjalną nazwę Liga Prawicy Rzeczypospolitej). Komitet LPR uzyskał 209 171, tj. 1,30% głosów i nie wszedł do parlamentu. === Po 2007 === 22 czerwca 2008 LPR wzięła udział w wyborach uzupełniających do Senatu w związku ze śmiercią senatora PiS Andrzeja Mazurkiewicza. Jej kandydatem był były wiceminister edukacji narodowej Mirosław Orzechowski. Uzyskał on 308 głosów, zajmując przedostatnie, 11. miejsce. W tym samym roku kolejna grupa działaczy opuściła partię, tworząc (m.in. wraz z częścią polityków dawnego Forum Polskiego) partię Naprzód Polsko, która posiadała kilku przedstawicieli w Parlamencie Europejskim (ugrupowanie to istniało do 2010, jego działacze związali się w późniejszych latach głównie z PiS bądź Ruchem Narodowym). W 2009 Liga Polskich Rodzin nawiązała współpracę z irlandzkim biznesmenem Declanem Ganleyem (szefem paneuropejskiego stowarzyszenia Libertas), który założył w Polsce oddział swojego ruchu, partię Libertas Polska. Oba ugrupowania w czerwcowych wyborach do Parlamentu Europejskiego startowały wspólnie (wraz z kandydatami Naprzód Polsko – częściowo, a także Stronnictwa „Piast”, Partii Regionów, PNP, ZChN oraz ONP-LP) w ramach KW Libertas, który nie osiągnął progu wyborczego, uzyskując 1,14% głosów. 24 kwietnia 2010 Rada Polityczna Ligi Polskich Rodzin na posiedzeniu w Warszawie podjęła decyzję o niewystawianiu przez partię swoj