Porozumienie dla Demokracji (Porozumienie) – polska centroprawicowa partia polityczna o profilu liberalno-konserwatywnym i republikańskim oraz akcentach chrześcijańsko-demokratycznych. Powstała 4 listopada 2017 z przekształcenia Polski Razem, po przyłączeniu się do niej nowych środowisk (w 2021 opuściły one jednak partię). Ugrupowanie do 2023 roku posiadało przedstawicieli w parlamencie. Do sierpnia 2021 wraz z Prawem i Sprawiedliwością i Solidarną Polską (od czerwca 2021 także z Partią Republikańską, założoną przez byłych działaczy Porozumienia), współtworzyło rząd. Wicepremierami z ramienia partii byli do kwietnia 2020 i od października 2020 do sierpnia 2021 Jarosław Gowin oraz od kwietnia 2020 do września 2020 Jadwiga Emilewicz. Do listopada 2022 pełna nazwa partii brzmiała „Porozumienie Jarosława Gowina”, w czerwcu 2023 przyjęto pełną nazwę „Porozumienie dla Demokracji”. == Historia partii == === 2017–2019 === 13 października 2017 prezes Polski Razem, wiceprezes Rady Ministrów oraz minister nauki i szkolnictwa wyższego Jarosław Gowin, zapowiedział na 4 listopada tego samego roku powołanie na jej bazie nowego ugrupowania. Jego współtworzenie zapowiedziało wówczas Stowarzyszenie „Republikanie” oraz działacze, którzy opuścili partię KORWiN (Wolność). 19 października oficjalną współpracę z Jarosławem Gowinem podjął także Chrześcijański Ruch Samorządowy (w znacznej mierze skupiający działaczy dawnego ZChN). W związku z procesem przekształcania ugrupowania, dołączyli do niego też niezwiązani do tej pory z Polską Razem parlamentarzyści (posłowie Magdalena Błeńska i Zbigniew Gryglas, wybrani z list odpowiednio komitetu Kukiz’15 i Nowoczesnej oraz senator Józef Zając, wybrany z ramienia PSL, który już wcześniej zasiadł w klubie PiS). 4 listopada 2017, podczas kongresu, Polska Razem przekształciła się w Porozumienie. Prezesem ugrupowania pozostał Jarosław Gowin, poszerzono przy tym grono władz o reprezentantów nowych środowisk. Przy partii powołano radę gospodarczą, radę samorządową i radę programową. Poparcia ugrupowaniu udzielili m.in. prezydenci szeregu miast. 9 stycznia 2018 wiceprezes Porozumienia Jadwiga Emilewicz stanęła na czele nowo powołanego Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii. Z rządu odwołana została jednocześnie współpracująca z partią minister cyfryzacji Anna Streżyńska. 12 dni później do Porozumienia przeszedł z PSL poseł Mieczysław Baszko. 6 lutego tego samego roku, w wyniku braku zgody sądu na rejestrację nazwy „Porozumienie”, zarząd krajowy przyjął jako pełną nazwę partii „Porozumienie Jarosława Gowina” (nazwę tę zarejestrowano 22 czerwca). W marcu 2018 wiceprezes partii, a także wiceminister cyfryzacji i poseł Marek Zagórski zrezygnował z członkostwa w ugrupowaniu (został następnie członkiem PiS, w związku z planami stanięcia na czele resortu cyfryzacji). Wśród zaprezentowanych w kwietniu kandydatów PiS na prezydentów miast wojewódzkich w wyborach samorządowych w tym samym roku znaleźli się dwaj działacze Porozumienia – Jacek Żalek (Białystok) i Michał Wypij (Olsztyn). Ponadto wśród kandydatów na prezydentów miast z ramienia PiS znalazł się Jakub Banaszek w Chełmie. Porozumienie samodzielnie wystawiło kandydatkę na prezydenta w Ełku, a ponadto członkowie partii wystartowali z własnych lub lokalnych komitetów (także w konkurencji do PiS) w Kaliszu (gdzie Grzegorz Sapiński nie uzyskał reelekcji), Mielcu i Tczewie. Jedynym należącym do Porozumienia prezydentem miasta został Jakub Banaszek, natomiast współpracujący z partią w ramach rady samorządowej prezydenci uzyskali reelekcję w Toruniu (niezależny Michał Zaleski) i Zamościu (startujący z ramienia PiS Andrzej Wnuk). Startujący z lokalnych komitetów członkowie Porozumienia zostali burmistrzami w Jarocinie (ten w 2022 opuścił partię) i Skarszewach, ponadto 7 członków partii zostało wybranych na wójtów. W wyborach do sejmików kandydaci Porozumienia zdobyli 19 mandatów w 11 województwach (najwięcej w kujawsko-pomorskim i podkarpackim – po 3). Ogółem związani z partią kandydaci zdobyli kilkaset mandatów na różnym szczeblu (sam komitet Porozumienia uzyskał 3 mandaty w radach powiatów i 13 w radach gmin). Po wyborach Tomasz Urynowicz został wicemarszałkiem województwa małopolskiego, Renata Janik świętokrzyskiego, a Stanisław Derehajło podlaskiego (w 2021 Tomasz Urynowicz i Stanisław Derehajło zostali odwołani z tych funkcji, a Renata Janik w 2022 odeszła z partii). Działacze partii zasiedli też w zarządach województw podkarpackiego (Stanisław Kruczek, ponownie; w 2021 odszedł jednak z partii) i łódzkiego (Andrzej Górczyński, odszedł z partii w 2022). W Sejmie mandat zwolniony przez wybranego na burmistrza posła z PiS objął działacz Porozumienia Kamil Bortniczuk. === 2019–2020 === 13 stycznia 2019 podczas I Konwencji Krajowej Porozumienia, odbywającej się w Krakowie, ogłoszono program „#EnergiaMiast”. W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2019 przedstawiciele Porozumienia ponownie znaleźli się na listach PiS – uzyskali po jednym miejscu w każdym okręgu, a wicemarszałek Senatu Adam Bielan został liderem listy w okręgu obejmującym część województwa mazowieckiego. Uzyskał on mandat w Parlamencie Europejskim jako jedyny przedstawiciel Porozumienia. Kandydaci partii uzyskali 2,25% głosów w skali kraju (4,95% na listach PiS). W lipcu 2019 działacz Porozumienia Krzysztof Ciecióra został powołany na urząd II wicewojewody łódzkiego. W wyborach parlamentarnych w 2019 kandydaci Porozumienia ponownie znaleźli się na listach PiS. Działacze partii wystartowali niemal we wszystkich okręgach do Sejmu oraz w pięciu do Senatu. W okręgu poznańskim listę PiS do Sejmu otworzyła Jadwiga Emilewicz, a w okręgu olsztyńskim rekomendowany przez partię Wojciech Maksymowicz. Mandaty poselskie w tych wyborach uzyskali Mieczysław Baszko, Kamil Bortniczuk, Stanisław Bukowiec, Michał Cieślak, Anna Dąbrowska-Banaszek, Jadwiga Emilewicz, Jarosław Gowin, Andrzej Gut-Mostowy, Wojciech Maksymowicz, Iwona Michałek, Wojciech Murdzek, Marcin Ociepa, Grzegorz Piechowiak, Andrzej Sośnierz, Magdalena Sroka, Włodzimierz Tomaszewski, Michał Wypij i Jacek Żalek. Do Senatu reelekcję uzyskali Tadeusz Kopeć i Józef Zając. 24 października 2019 partia podpisała porozumienie o współpracy ze Stowarzyszeniem Polskich Chrześcijańskich Demokratów (kontynuującym tradycje dawnej partii PPChD). W listopadzie 2019 partia podpisała porozumienie koalicyjne z Prawem i Sprawiedliwością oraz Solidarną Polską. Przedstawiciele partii weszli w skład drugiego rządu Mateusza Morawieckiego: Jarosław Gowin ponownie objął funkcję wiceprezesa Rady Ministrów oraz ministra nauki i szkolnictwa wyższego, Jadwiga Emilewicz natomiast objęła tekę ministra rozwoju. Działacze Porozumienia rozszerzyli ponadto swoją reprezentację na stanowiskach wiceministrów. W styczniu 2020 stanowiska II wicewojewodów przypadły kolejnym działaczom Porozumienia. Objęli je Marcin Sekściński w województwie podlaskim, Aleksander Socha w warmińsko-mazurskim (obaj zrezygnowali po wyjściu partii z koalicji rządowej w 2021) i Maciej Bieniek w wielkopolskim (w 2021 odszedł z partii). 27 stycznia do partii przystąpił drugi z prezydentów miast, Dariusz Polowy (Racibórz). W wyborach prezydenckich w 2020 Porozumienie poparło urzędującego prezydenta Andrzeja Dudę, a działacze partii znaleźli się w jego sztabie wyborczym (m.in. Adam Bielan jako rzecznik). W kwietniu 2020 w obliczu epidemii COVID-19 w Polsce ugrupowanie zaproponowało zmianę Konstytucji RP poprzez przedłużenie kadencji prezydenta Andrzeja Dudy o dwa lata z brakiem możliwości reelekcji. W wyniku braku poparcia politycznego dla inicjatywy zmiany terminu wyborów prezydenckich Jarosław Gowin złożył rezygnację z funkcji rządowych. Na stanowisku wicepremiera zastąpiła go wiceprezes partii Jadwiga Emilewicz, natomiast na stanowisku ministra nauki i szkolnictwa wyższego Wojciech Murdzek. W wyniku majowego porozumienia Jarosława Gowina z prezesem PiS Jarosławem Kaczyńskim, nie doszło do przewidzianego na ten miesiąc głosowania, po czym rozpisane zostały nowe wybory, w których Andrzej Duda zwyciężył w II turze. 26 września 2020 Jadwiga Emilewicz zrezygnowała z członkostwa w partii. Tego samego dnia, po sporach wewnątrz koalicji rządzącej, podpisano nową umowę koalicyjną. 10 dni później doszło do rekonstrukcji rządu, w wyniku której na stanowisko wicepremiera wrócił Jarosław Gowin, obejmując urząd ministra rozwoju, pracy i technologii. Drugim członkiem Rady Ministrów z Porozumienia został Michał Cieślak, który został ministrem bez teki. 19 października z rządu odwołany został Wojciech Murdzek, którego ministerstwo zostało zlikwidowane. === Od 2021 === Na przełomie stycznia i lutego 2021 doszło do sporu wewnątrzpartyjnego w Porozumieniu. Część działaczy odwołała przewodniczącego sądu koleżeńskiego Sergiusza Kmiecika, który nie zwoływał posiedzenia sądu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku wiceprezesa partii Arkadiusza Urbana o stwierdzenie nieważności uchwał rozszerzających skład prezydium partii. Na jego miejsce powołany został Robert Wrzesiński. Wówczas sąd stwierdził nieważność tej uchwały. Miało też dojść do zawieszenia w prawach członka partii wiceprezesa Roberta Anackiego i sekretarza generalnego Stanisława Derehajły. 4 lutego prezydium partii skupione wokół Jarosława Gowina zawiesiło m.in. wiceprezesa Arkadiusza Urbana, przewodniczącego konwencji krajowej Adama Bielana oraz zastępcę sekretarza generalnego Marcela Klinowskiego w prawach członka partii (następnie m.in. Arkadiusz Urban i Marcel Klinowski zostali wykluczeni z partii). Przeciwnicy Jarosława Gowina, w tym poseł Kamil Bortniczuk i wiceprezes partii Magdalena Błeńska, uznali tę uchwałę za prawnie nieskuteczną. Część działaczy uznała, iż Jarosławowi Gowinowi w 2018 skończyła się kadencja jako prezesa partii, co ma według statutu oznaczać, iż Adam Bielan jako przewodniczący konwencji krajowej został pełniącym obowiązki prezesa Porozumienia. 5 lutego 2021 Adam Bielan i Kamil Bortniczuk zostali usunięci z partii, jednak Adam Bielan ni