# Trzej muszkieterowie **Trzej muszkieterowie** (fr. *Les Trois Mousquetaires*) to pierwsza część słynnej trylogii Aleksandra Dumasa o przygodach czterech muszkieterów królewskich w pierwszej połowie XVII wieku w Francji. Jest jedną z najważniejszych powieści szlachetnej szpady oraz jednym z najbardziej znanych dzieł literatury światowej. ## Publikacja i historia powstania Utwór został pierwszy raz wydany w formie powieści w odcinkach w miesiącach marzec – lipiec 1844 roku w dzienniku *Le Siècle*, a następnie w formie książkowej w tym samym roku przez wydawnictwo Baudry. Dumas współpracował z Auguste'm Maquetem, który pomagał mu w opracowywaniu fabuł i materiałów historycznych. Powieść była wielkim sukcesem od samego początku. W pierwszym miesiącu sprzedano 60 tysięcy egzemplarzy, co było rekordowym wynikiem na tamtych czasach. Sukces ten umożliwił Dumasowi zawróć finansowy, który pozwolił mu na budowę swojej rezydencji - pałacu Monte-Cristo. ## Fabuła Akcja powieści osadzona jest w roku 1625, w czasach panowania Ludwika XIII. Głównym bohaterem jest młody Gaskończyk d'Artagnan, który przybywa do Paryża, by zostać muszkiereterem. Na swojej drodze spotyka trzech muszkieterów - Atosa, Portosa i Aramisa - z którymi zostaje nieprzyjemnym zetknięciem, ale po późniejszej wspólnej walce przeciwko gwardzistom kardynała Richelieua staje się ich przyjacielem. D'Artagnan i jego trzej przyjaciele zaangażowani zostają w intrygi dworskie, związane z żądaniami władzy kardynała Richelieua, intrygami królowej Anne Austriackiej i jej ukochanka, lorda Buckinghama, oraz intrygami Milady de Winter - pięknej ale niebezpiecznej agentki kardynała. ## Główne postacie - **d'Artagnan** - młody Gaskończyk, główny bohater powieści, odważny i zarozumiały - **Athos** - mądry i poważny muszkieter, tajemnicza przeszłość - **Portos** - wielki i imponujący, chwali się swoją bogatością - **Aramis** - piękny i mądry, kiedyś aspirujący do stanu kapłańskiego - **Kardynał Richelieu** - silny i chciwy władzy ministrowie króla Ludwika XIII - **Milady de Winter** - piękna ale niebezpieczna agentka kardynała - **Król Ludwik XIII** - słaby król, marionetka w rękach kardynała ## Wartościowe aspekty Powieść wyróżnia się nie tylko intrygującą opowieścią, ale także wartościami, które propaguje: - **Honor i przyjaźń** - mottem muszkieterów jest: "jeden za wszystkich, wszyscy za jednego" - **Odpowiedzialność** - postacie czują się odpowiedzialne za swoje czyny i za swoich przyjaciół - **Waleczność** - bohaterowie stawiają czoła niebezpieczeństwu bez wahania - **Różnorodność charakterów** - każdy z muszkieterów ma inną osobowość, co stwarza ciekawe interakcje ## Ekranizacje Powieść była licznie ekranizowana, zarówno w formie filmów, jak i seriali telewizyjnych: - **1921** - *Trzej muszkieterowie* (niemy) w reżyserii Henri Diamant-Bergera - **1935** - *Trzej muszkieterowie* w reżyserii Rowlanda V. Lee (z Walter'em Abellem w roli d'Artagnana) - **1948** - *Trzej muszkieterowie* w reżyserii George'a Sidneya (z Gene Kellym) - **1973** - *Trzej muszkieterowie* w reżyserii Richarda Lestera (z Michaela Yorna) - **1993** - *Trzej muszkieterowie* w reżyserii Stephena Hereka (z Chris'em O'Donnelem) - **2011** - *Trzej muszkieterowie* w reżyserii Paula W.S. Andersona (z Loganem Lermanem) - **2023** - *Trzej muszkieterowie: D'Artagnan* w reżyserii Martina Bourboulona ## Wpływ na kulturę Powieść wywarła ogromny wpływ na kulturę masową: - **Dewiza** "jeden za wszystkich, wszyscy za jednego" stała się powszechnie znanym hasłem - **Postać d'Artagnana** stała się wzorem dla licznych bohaterów literatury i kina - **Kostiumy muszkieterów** (płaszcz, kapelusz z piórem, duża broń) stały się iconicznymi elementami mody retro - **Koncepcja muszkieterów** jako elitarnej formacji wojennej zyskała popularność wśród czytelników ## Kontynuacje Powieść jest pierwszą częścią trylogii: 1. **Trzej muszkieterowie** (1844) 2. **Dwadzieścia lat później** (1845) 3. **Wicehrabia de Bragelonne** (1847-1850) W częściach następnych kontynuowana jest historia d'Artagnana i jego przyjaciół, którzy stają się coraz ważniejszymi postaciami w polityce francuskiej. ## Wartość literacka Duma tworzy tu dynamiczny i dynamiczny wątek, pełen akcji, intrygi i humoru. Jego styl jest żywy i obrazowy, łączy elementy historyczne z fikcją w sposób zrównoważony. Powieść wpisuje się w nurt powieści szlachetnej szpady, ale przekracza go dzięki głębszej charakterystyce postaci i bardziej skomplikowanej fabule. **Trzej muszkieterowie** to nie tylko klasyczna przygódka, ale także studium przyjaźni, lojalności i honoru w trudnych czasach. Utwór ten pozostaje aktualny dzięki uniwersalnym wartościom, które przekazuje.