# Wall Street: Serce Finansów Nowego Jorku Wall Street to ulica położona w południowej części Manhattanu w Nowym Jorku, w samym sercu historycznej Dzielnicy Finansowej. Rozciąga się od Broadwayu do South Street przy East River. Jest synonimem amerykańskich finansów i siedzibą najważniejszych instytucji finansowych. ## Historia i Toponimia Nazwa "Wall Street" pochodzi od holenderskiego słowa oznaczającego "ulicę przy murze". W XVII wieku ulica ta wyznaczała północną granicę Nowego Amsterdamu. W 1652 roku Peter Stuyvesant, w imieniu Holenderskiej Kompanii Zachodnioindyjskiej, zbudował tu czterometrową palisadę, używając do tego afrykańskich niewolników. Fortyfikacja miała chronić przed atakami rdzennych mieszkańców, osadników z Nowej Anglii i Brytyjczyków. W 1699 roku Brytyjczycy rozebrali fortyfikację, a nazwa ulicy ewoluowała, nawiązując pierwotnie do Walonów (Belgów francuskojęzycznych), którzy osiedlili się w Nowym Amsterdamie po jego powstaniu. Pod koniec XVIII wieku pod platanem zachodnim na Wall Street zbierali się handlowcy i pośrednicy. W 1792 roku utworzyli związek – Buttonwood Agreement (Porozumienie Platana Zachodniego), co dało początek Nowojorskiej Giełdzie Papierów Wartościowych (NYSE). W 1889 roku gazeta gospodarcza Customers’ Afternoon Letter zmieniła nazwę na "The Wall Street Journal", stając się wpływowym międzynarodowym dziennikiem gospodarczym. ## Instytucje Finansowe Wall Street skupia główne instytucje finansowe USA, w tym: * Nowojorską Giełdę Papierów Wartościowych (NYSE) * NASDAQ * AMEX – Amerykańską Giełdę Papierów Wartościowych * NYMEX – Nowojorską Handlową Giełdę Papierów Wartościowych * NYBOT – Nowojorską Komisję Handlu Wiele firm finansowych przeniosło swoje siedziby poza Wall Street, na Środkowy Manhattan, Long Island, do New Jersey i hrabstwa Fairfield. ## Spadek Znaczenia i Rewitalizacja Manhattański Okręg Finansowy, jeden z największych w USA, na przełomie XIX i XX wieku stał się centrum budowy drapaczy chmur. Dzielnica Finansowa tworzy odrębną panoramę, oddzieloną od widoków Środkowego Manhattanu. 23 Wall Street, siedziba banku J.P. Morgan, był przez dekady najważniejszym adresem w finansach USA. W 1920 roku przed wejściem do banku wybuchła bomba, zabijając 38 osób i raniąc 300. Sprawców nigdy nie odnaleziono. Krach na nowojorskiej giełdzie w 1929 roku zahamował rozwój Dzielnicy Finansowej. Budowa World Trade Center miała pobudzić gospodarczy rozwój centrum miasta, ale początkowo nie przyniosła oczekiwanych rezultatów. Ataki z 11 września 2001 roku spowodowały spadek ruchu biznesowego na Wall Street. Strata World Trade Center pobudziła rozwój Dzielnicy Finansowej, wspomagany przez ulgi podatkowe. Powstaje nowy kompleks World Trade Center, którego chlubą jest Wieża Wolności. Stare biurowce są przekształcane w mieszkania, a budowa stacji i centrum komunikacyjnego na Fulton Street ma poprawić dostęp do dzielnicy. ## Wall Street Obecnie Określenie "spółka akcyjna z Wall Street" oznacza, że spółka jest notowana na NYSE, niezależnie od jej fizycznej lokalizacji. Wiele z pobliskich firm to lokalne przedsiębiorstwa i sieci sklepów obsługujące pracowników Wall Street. Kultura Wall Street jest często krytykowana za sztywność i protekcjonalność. Od założenia Systemu Rezerw Federalnych, Bank Rezerw Federalnych w Nowym Jorku odgrywa kluczową rolę w polityce pieniężnej USA. ## Architektura Architektura Wall Street ma korzenie w epoce pozłacanej i stylu art déco. Znane budynki to Federal Hall, 14 Wall Street, 1 Wall Street, 40 Wall Street i Nowojorska Giełda Papierów Wartościowych. ## Wpływ na Kulturę Termin "Wall Street" jest często porównywany do "Main Street", symbolizując interesy dużego biznesu przeciwstawione interesom małego biznesu i klasy średniej. Wall Street reprezentuje potęgę finansową i gospodarczą, ale także elitaryzm i bezwzględny kapitalizm. Dla wielu Amerykanów jest symbolem kraju i gospodarki rynkowej. ## Wall Street w Kulturze Wall Street pojawia się w literaturze i popkulturze, m.in. w: * Opowiadaniu Hermana Melville’a "Skryba Bartelby: Historia z Wall Street" * Powieści Williama Faulknera "The Sound and the Fury" * Filmie "Wall Street" * Filmie "Skarb narodów" * Filmie "Szklana Pułapka 3" ## Transport Wall Street jest łatwo dostępna komunikacją miejską. Znajdują się tu przystanie promowe oraz trzy stacje metra: * Wall Street (Wall Street i William Street) * Wall Street (Wall Street i Broadway) * Broad Street (Wall Street i Broad Street) ## Podobne Instytucje Konkurencyjne dzielnice finansowe to: * Square Mile w Londynie * Marunouchi w Tokio * Raffles Place w Singapurze * Chicago Loop w Chicago * Centralna dzielnica Hongkongu * La Défense w Paryżu * Bankenviertel we Frankfurcie * Dzielnica finansowa w Seulu