# Juliusz Roman Heinzel baron von Hohenfels Juliusz Józef Heinzel baron von Hohenfels (ur. 2 grudnia 1834 w Łodzi, zm. 8 sierpnia 1895 w Coburgu w Turyngii) – łódzki fabrykant pochodzenia niemieckiego, jeden z najważniejszych przemysłowców w historii miasta. ## Życiorys ### Pochodzenie i Młodość Rodzina Heinzlów przybyła do Łodzi prawdopodobnie z Czech lub Dolnego Śląska w latach 30. XIX wieku. Rodzicami Juliusza byli Jan Heinzel i Franciszka z domu Hanke, należący do katolickich Niemców. Juliusz otrzymał solidne wykształcenie średnie w domu. Po studiach technicznych dołączył do zgromadzenia łódzkich majstrów, zdobywając praktykę w tkalni Karola Scheiblera. ### Małżeństwo i Rodzina W 1856 roku Juliusz Heinzel ożenił się z Pauliną Folkman. Mieli pięcioro dzieci: Juliusza Teodora (ur. 1861), Ludwika Henryka (ur. 1863), Emilię Walerię (ur. 1865), Rozalię i Adolfa (zm. 1892). ### Kariera Przemysłowa Heinzel uczestniczył w łódzkich buntach robotniczych w 1861 roku. W 1864 roku założył własną mechaniczną tkalnię towarów wełnianych przy ulicy Piotrkowskiej 104. W ciągu dekady stał się jednym z największych producentów wyrobów wełnianych i półwełnianych w Królestwie Polskim. W 1879 roku wszedł w spółkę z Juliuszem Kunitzerem, tworząc kompleks przemysłowy – Widzewską Manufakturę – obejmującą przędzalnię cienkoprzędną, tkalnię, bielnik, apreturę, farbiarnię, drukarnię, szkołę i osiedle robotnicze. Manufakturowe Towarzystwo Akcyjne Juliusza Heinzla zostało oficjalnie założone 14 lipca 1889 roku. ### Działalność Publiczna i Nagrody W październiku 1884 roku Heinzel został odznaczony orderem Świętego Stanisława II klasy za zasługi przy budowie cerkwi św. Aleksandra Newskiego w Łodzi. W marcu 1888 roku otrzymał Order Świętej Anny II klasy. ### Nabycie Dóbr i Tytułu Barona W 1888 roku Heinzel nabył część majątku Augusta Zawiszy, w tym Arturówek i Marysin, rozwijając folwark Marysin w wielkoobszarowe gospodarstwo rolne. W 1891 roku zakupił dobra ziemskie i zamek Hohenfels w księstwie Sachsen-Coburg-Gotha wraz z tytułem barona, co było unikalnym wydarzeniem w Łodzi. W 1893 roku został oskarżony o nielegalne używanie tytułu barona von Hohenfels, ale sąd w Piotrkowie Trybunalskim uniewinnił go po procesie, w którym świadkami byli m.in. naczelnik powiatu łódzkiego i inżynier architekt Ignacy Markiewicz. ### Śmierć i Dziedzictwo Juliusz Heinzel zmarł 8 sierpnia 1895 roku w Coburgu. Jego pogrzeb w Łodzi był wydarzeniem o wielkim przepychu, a jego fabryki wstrzymały pracę na ten dzień. Pozostawił dwa pałace: przy ulicy Piotrkowskiej 104 oraz Pałac Heinzla w Julianowie (dzisiejszy Park Julianowski). Pałac w Julianowie został zniszczony podczas bombardowania w 1939 roku. Po śmierci Heinzla, jego majątek przejął w większości Juliusz Teodor Heinzel, z wyjątkiem dóbr w Arturówku i Łagiewnikach, które przypadły Ludwikowi Heinzlowi. Rodzina wystawiła na Starym Cmentarzu przy ulicy Ogrodowej okazały grobowiec, pełniący dziś funkcję kaplicy cmentarnej. Wnuk Juliusza, Juliusz Roman, brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej i został zamordowany w 1940 roku przez NKWD w Charkowie. ### Spuścizna Juliusz Heinzel odegrał kluczową rolę w rozwoju przemysłowym Łodzi w XIX wieku, przyczyniając się do przekształcenia miasta w jeden z najważniejszych ośrodków włókienniczych w Europie. Jego inwestycje, umiejętności organizacyjne oraz przedsiębiorczość pozostawiły trwały ślad w historii miasta i w pamięci kolejnych pokoleń. Zarówno pałace, jak i kaplica grobowa rodziny Heinzelów stanowią bezcenne zabytki, przypominające o ich wkładzie w rozwój Łodzi. ## Toponimia Nazwa Parku Julianowskiego pochodzi od imienia Juliusza Heinzla, który był właścicielem terenów, na których park został założony. Park ten, wraz z Pałacem Heinzla, stanowił jeden z ważniejszych elementów jego posiadłości w Łodzi. ## Gospodarka Działalność przemysłowa Juliusza Heinzla miała ogromny wpływ na gospodarkę Łodzi. Jego fabryki zatrudniały tysiące robotników, produkując wyroby wełniane i półwełniane na skalę krajową i międzynarodową. Inwestycje w nowoczesne technologie i rozbudowa infrastruktury fabrycznej przyczyniły się do wzrostu konkurencyjności lokalnego przemysłu włókienniczego. Spółka z Juliuszem Kunitzerem zaowocowała powstaniem jednego z największych kompleksów przemysłowych w Królestwie Polskim, generującego znaczne dochody i stymulującego rozwój innych sektorów gospodarki. ## Kultura i Religia Rodzina Heinzlów, choć pochodzenia niemieckiego, aktywnie uczestniczyła w życiu kulturalnym i religijnym Łodzi. Juliusz Heinzel był fundatorem cerkwi św. Aleksandra Newskiego, co świadczy o jego zaangażowaniu w lokalną społeczność i dbałości o potrzeby duchowe pracowników. Grobowiec rodziny Heinzelów na Starym Cmentarzu, pełniący funkcję kaplicy, stanowi przykład architektoniczny o wysokiej wartości artystycznej i historycznej. ## Podsumowanie Juliusz Roman Heinzel był postacią kluczową dla historii Łodzi, którego działalność przemysłowa, inwestycje i zaangażowanie w życie społeczne przyczyniły się do dynamicznego rozwoju miasta w XIX wieku. Jego dziedzictwo jest wciąż widoczne w architekturze oraz w pamięci mieszkańców Łodzi.