# Pierre-Auguste Renoir
**Pierre-Auguste Renoir** (ur. 25 lutego 1841 w Limoges, zm. 3 grudnia 1919 w Cagnes-sur-Mer) – francuski malarz i rzeźbiarz, jeden z najważniejszych przedstawicieli impresionizmu. Współtwórca i jeden z czołowych przedstawicieli impresjonizmu.
## Życiorys
Pochodził z rodziny robotniczej. Jako nastolatek pracował w fabryce porcelany, co wywarło wpływ na jego styl malarski. Studiował sztukę w Paryżu pod kierunkiem Charlesa Gleyre'a, gdzie poznał Claude'a Monet'a, Alfreda Sisleya i Frédérica Bazilla. Debiutował w 1864 roku obrazem "Esmeralda".
Wojna francusko-pruska przerwała jego karierę – w 1870 zaciągnął się do wojska jako kirasjer. Po wojnie powrócił do malarstwa i stał się jednym z głównych przedstawicieli impresjonizmu.
Od 1892 roku chorował na reumatoidalne zapalenie stawów, co ograniczało jego ruchomość. Przeniósł się do Cagnes-sur-Mer, gdzie malował na wózku inwalidzkim. Pomimo choroby tworzył do końca życia, nawet gdy jego ręce uległy poważnym deformacjom. Tworzył także rzeźby w glinie z pomocą asystenta.
Miał z żoną Aliną Victorine Charigot trzech synów: Pierre’a (aktora), Jeana (reżysera i pisarza) oraz Claude’a (producenta filmowego). Zmarł 3 grudnia 1919 roku w Cagnes na zapalenie płuc.
## Kariera artystyczna
Renoir zaczynał karierę od dekorowania porcelanowych zastawów stołowych. W malarstwie koncentrował się na portretach dzieci i kobiet, aktach oraz martwych naturach. W ciągu niemal sześćdziesięcioletniej kariery namalował około sześciu tysięcy obrazów. Nigdy nie zajmował się malarstwem pejzażowym tak intensywnie jak inni impresionici.
Był też płodnym rysownikiem, tworząc pobieżne szkice wykonane różnymi technikami. W wieku 66 lat podjął pierwsze próby rzeźbiarskie.
## Styl
W centrum zainteresowań malarskich Renoira znajdowały się kobiety, dzieci i kwiaty. Artysta usiłował w swoich scenach rodzajowych odtwarzać przelotną chwilę i trafność bezpośredniego własnego wrażenia. Rezygnował z duchowych treści w sztuce, za to kreował świat czystych barw i harmonijnych form.
Najlepsze prace powstały w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych. Cechują się świeżością doznań i niezwykłą umiejętnością doskonałego ich odtwarzania. W podeszłym wieku przyjął w swoich pracach typ "pięknej kobiety", której nagie ciało malował odtąd bardzo chętnie w jaskrawych odcieniach różu.
## Wybrane obrazy
- **Sisley z żoną** (1863) – olej na płótnie, Wallraf-Richartz-Museum Kolonia
- **Esmeralda** (1864)
- **Diana łowczyni** (1867)
- **Liza z parasolką** (1867) – olej na płótnie, Muzeum Folkwang Essen
- **Bazille przy sztalugach** (1867) – olej na płótnie, Musée d'Orsay
- **La Grenouillère** (1869) – olej na płótnie, Nationalmuseum Sztokholm
- **Kobieta w kąpieli** (1870)
- **Czytający Claude Monet** (1872) – olej na płótnie, Musée Marmottan Monet Paryż
- **Kobieta z parasolką** (1873)
- **Loża** (1874) – olej na płótnie, Courtauld Gallery Londyn
- **Autoportret** (1875) – olej na płótnie, Clark Art Institute Williamstown
- **Sekwana w Asnières** (1875) – olej na płótnie, National Gallery Londyn
- **Moulin de la Galette** (1876) – olej na płótnie, Musée d'Orsay Paryż
- **Huśtawka** (1876) – olej na płótnie, Musée d'Orsay
- **Pani Charpentier z dziećmi** (1878) – olej na płótnie, Metropolitan Museum of Art Nowy Jork
- **Portret aktorki Jeanne Samary** (1878) – 174 × 101,5 cm, Ermitaż
- **Dwie Siostry** (1881) – olej na płótnie, Art Institute Chicago
- **Parasolki** (1881) – olej na płótnie, National Gallery Londyn
- **Śniadanie wioślarzy** (1881) – olej na płótnie, Phillips Collection Waszyngton
- **Skały w Guernsey** (1883) – olej na płótnie, Tate Britain Londyn
- **Children's Afternoon At Wargemont** (1884)
- **Macierzyństwo** (1886)
- **Wielkie kąpiące się** (1887) – olej na płótnie, Museum of Art Filadelfia
- **Córki Mendesa przy pianinie** (1888) – olej na płótnie, Londyn
- **Dziewczyna z koszem ryb** (ok. 1889)
- **Lekcja pisania** (1905)
- **Oda do kwiatów** (1909)
- **Pejzaż z okolic Cagnes-sur-Mer** (1909) – olej na płótnie, Muzeum Narodowe w Warszawie
- **Sąd Parysa** (1910) – olej na płótnie, Museum of Art Hiroszima
- **Gabrielle z różą** (1911) – olej na płótnie, Musée d'Orsay
- **Krajobraz z południowej Francji (Cagnes)** (1912) – olej na papierze, Muzeum Narodowe w Warszawie
- **Kąpiące się** (1918–1919) – olej na płótnie, Musée d'Orsay
## Rzeźba
- **Coco** (1907)
- **Wenus zwycięska** (1913)
- **Aline** (1916)
## Pośmiertne dzieje
Po śmierci Renoira jego dzieła stawały się coraz bardziej popularne. W 1923 roku przyjęto do Luwru "Kąpiące się", dar ze strony synów artysty. Od 1960 roku dom artysty w Collettes jest zamieniony na muzeum.
## Kalendarium
- **1841** – 25 lutego: urodził się w Limoges
- **1844** – przeprowadził się z rodzicami do Paryża
- **1860** – starał się o zezwolenie na kopiowanie obrazów w Luwrze
- **1864** – debiutował obrazem "Esmeralda"
- **1870** – wstąpił do wojska, chorował na dyzenterię
- **1874** – wystawił prace na pierwszej wystawie impresionistów
- **1892** – zaczął chorować na reumatoidalne zapalenie stawów
- **1907** – przeniósł się do Cagnes-sur-Mer
- **1919** – 3 grudnia: zmarł w Cagnes
## Cytat
> "Gdy maluję, chcę być jak zwierzę" – mawiał o sobie żartobliwie.
## Zobacz też
- Musée Renoir
- Renoir (film 2012)
## Linki zewnętrzne
- [Olga's Gallery – zdjęcia wielu obrazów Renoira, biografia](https://www.abcgallery.com/R/renoir/renoir.html) (ang.)
- [serwis poświęcony życiu i twórczości Renoira](https://www.pierre-auguste-renoir.org/) (ang. • fr.)
- [Pierre-Auguste Renoir. Zdjęcia i Biografia](https://www.biography.com/artist/pierre-auguste-renoir)
- [Obrazy Pierre-Auguste Renoir](https://malarze.net.pl/pierre-auguste-renoir) (zarchiwizowane)
📊
Mapa Powiązań
Neural_Network // Co-Mentioned_Entities
📰
Najnowsze Wzmianki
Live_Feed // 1 artykułów
>_ Pierre-Auguste Renoir
Osoba // Entity_Profile
[DATA] Pierre-Auguste Renoir – francuski malarz i rzeźbiarz, współtwórca impresjonizmu, twórca około 6 tysięcy obrazów, znany z portretów kobiet, dzieci i martwych natur, który mimo ciężkiej choroby stawów tworzył do końca życia.
[METRICS] Encja posiada 1 wzmianek w bazie oraz 1 powiązanych artykułów. Trust Score: 50/100.
Wersja statyczna dla wyszukiwarek. Pełna wersja interaktywna z grafiką dostępna po włączeniu JavaScript.