# Ignacy Hugo Stanisław Matuszewski ## Życiorys Ignacy Hugo Stanisław Matuszewski (ur. 10 września 1891 w Warszawie, zm. 3 sierpnia 1946 w Nowym Jorku) – polski polityk, publicysta, dyplomata, kierownik Ministerstwa Skarbu II Rzeczypospolitej, pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, żołnierz wywiadu wojskowego, członek Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego. Zwolennik Józefa Piłsudskiego zaliczany do tzw. grupy pułkowników. Syn Ignacego Matuszewskiego, znanego krytyka literackiego. ### Młodość i edukacja Urodził się w mieszanej rodzinie polsko-żydowskiej jako syn Ignacego Matuszewskiego i Anieli z domu Bein, neofitki pochodzącej z mieszczańskiej rodziny żydowskiej. Duży wpływ na jego kształtowanie miała rodzina matki, z której strony pochodzili m.in. Zygmunt Merzbach, polski tłumacz i wydawca, oraz Lewi Lesser, znany polski kupiec żydowskiego pochodzenia. Studiował filozofię na Uniwersytecie Jagiellońskim, architekturę w Mediolanie, prawo na Uniwersytecie w Dorpacie oraz nauki rolnicze w Warszawie. Jego ojciec, Ignacy Matuszewski, prowadził dom otwarty w Warszawie, którego stałymi gośćmi byli m.in. Stefan Żeromski, Bolesław Prus oraz Aleksander Głowacki. ### Kariera wojskowa Podczas I wojny światowej należał do grona realizatorów koncepcji Piłsudskiego na terenie Rosji. Od grudnia 1914 roku służył w armii rosyjskiej, m.in. na stanowisku dowódcy oddziału wywiadowczego. Po rewolucji lutowej w 1917 roku organizował Zjazd Wojskowych Polaków w Piotrogrodzie i uczestniczył w formowaniu Korpusów Polskich w Rosji. W lutym 1918 roku, mimo że został zaocznie skazany na śmierć przez bolszewików, zajął Mińsk na czele oddziału wojska polskiego. W kwietniu 1918 roku wstąpił do POW, a w maju 1918 był organizatorem nieudanej próby przejęcia władzy nad I Korpusem Polskim z rąk gen. Dowbora-Muśnickiego. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku został skierowany do Oddziału II Naczelnego Dowództwa WP. W kulminacji wojny polsko-bolszewickiej został w lipcu 1920 roku szefem Oddziału II. Po klęsce bolszewików Piłsudski podsumował pracę Matuszewskiego: "Była to pierwsza wojna, którą Polska prowadziła od wielu stuleci, w czasie której mieliśmy więcej informacji o nieprzyjacielu niż on o nas." ### Kariera polityczna Po wojnie polsko-bolszewickiej kontynuował pracę w wywiadzie wojskowym. W 1926 roku, po zamachu majowym, został szefem Biura Wywiadu Ministerstwa Spraw Zagranicznych. W latach 1929-1930 pełnił funkcję ministra skarbu w rządach Józefa Piłsudskiego. Jako minister skarbu zreformował polski system podatkowy, wprowadził nowe formy finansowania państwa i przyczynił się do stabilizacji gospodarczej II Rzeczypospolitej. Był aktywnym publicystą, publikującym w prasie politycznej i historycznej. ### Późniejsze lata i śmierć Po śmierci Piłsudskiego w 1935 roku utracił wpływy polityczne, ale nadal pozostawał aktywnym publicystą. Podczas II wojny światowej wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie kontynuował działalność antykomunistyczną i antyradziecką. Zmarł 3 sierpnia 1946 w Nowym Jorku i został pochowany na cmentarzu Calvary Cemetery w Woodside, Queens. 18 listopada 2016 jego szczątki zostały ekshumowane i 10 grudnia 2016 pochowane na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w kwaterze żołnierzy Wojska Polskiego poległych w wojnie 1920 roku. ### Odznaczenia Otrzymał liczne ordery i odznaczenia, w tym: Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari, Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Niepodległości z Mieczami, Wielki Oficer Orderu Legii Honorowej (Francja), Order Wschodzącego Słońca IV klasy (Japonia), Komandor Orderu Orła Białego (Jugosławia) oraz wiele innych odznaczeń z Europy i Azji. ### Dziedzictwo W 2016 roku Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych wyemitowała banknot testowy z wizerunkiem Ignacego Matuszewskiego. Jego kariera stanowi przykład integracji polskiej i żydowskiej tradycji kulturowej w dziedzinie służby publicznej i patriotyzmu. --- ## Bibliografia - Piotr Janus: _W nurcie polskiego etatyzmu. Stefan Starzyński i Pierwsza Brygada Gospodarcza 1926–1932_, Kraków 2009 - Grzegorz Piątek: _Starzyński. Prezydent z pomnika_, Warszawa 2024 - _Kto był kim w II Rzeczypospolitej_, pod red. Jacka M. Majchrowskiego, Warszawa 1994 - Ignacy Matuszewski, _Wybór pism. Kulisy historii Polski (1941–1946)_, Rzeszów 1991