# Ohio – „Matka Współczesnych Prezydentów” Ohio to stan w północno-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, leżący nad jeziorem Erie. Mimo relatywnie niewielkiej powierzchni, Ohio jest jednym z bardziej zaludnionych stanów USA, z populacją przekraczającą 11,6 miliona mieszkańców. Stan ten odegrał istotną rolę w historii politycznej USA, wydał bowiem siedmiu prezydentów. Od nazwy pochodzącej od rzeki Ohio, która w języku Irokezów oznacza „piękną rzekę”, rozwinął się region o bogatej historii, zróżnicowanej gospodarce i dynamicznej kulturze. ## Geografia Ohio Ohio charakteryzuje się zróżnicowanym krajobrazem, od nizin na zachodzie po wyżyny i pagórki w części wschodniej i środkowej. Jako stan Wielkich Jezior, Ohio graniczy od północy z jeziorem Erie, co ma istotny wpływ na jego klimat i gospodarkę. ### Ukształtowanie terenu i klimat * **Ukształtowanie terenu:** Zachodnia część stanu to równiny z jednymi z najbardziej urodzajnych pól uprawnych w kraju, będące częścią tzw. pasa kukurydzianego. Wschodnia i środkowa część Ohio to tereny wyżynne i pagórkowate. * **Klimat:** Ohio leży w strefie klimatu wilgotnego kontynentalnego. Południowy region ma najwyższe temperatury i najdłuższy okres wegetacji, średnio 198 dni. Roczne opady są skoncentrowane głównie w okresie wegetacyjnym, od maja do października. **Ekstremalne temperatury:** * Rekordowo niska temperatura: -39°C (Milligan, 10 lutego 1899) * Rekordowo wysoka temperatura: 45°C (okolice Gallipolis, 21 lipca 1934) ### Hydrologia Główne rzeki Ohio: * Ohio * Wabash * Scioto Najwyższy szczyt: Campbell Hill (472 m n.p.m.) Podział administracyjny: 88 hrabstw ### Miejscowości Na terenie Ohio znajduje się 926 miast (city) i wsi (village). W 2022 roku: * 6 miast miało populację powyżej 100 000 mieszkańców * 174 miejscowości powyżej 10 000 mieszkańców * 523 miejscowości powyżej 1000 mieszkańców Do największych miast Ohio należą: * Columbus (stolica stanu) * Cleveland * Cincinnati ## Historia Ohio Historia Ohio przed powstaniem stanu jest związana z osadnictwem europejskim i konfliktami z rdzenną ludnością. ### Kolonizacja i wczesne osadnictwo * **Koniec XVII wieku:** Osiedlanie się imigrantów z Francji i Wielkiej Brytanii. * **1756–1763:** Ohio należy do Wielkiej Brytanii. * **1783:** Teren staje się częścią niepodległych Stanów Zjednoczonych jako część Terytorium Północno-Zachodniego, gdzie zakazano niewolnictwa. * **Konflikty z Indianami:** Indianie aktywnie sprzeciwiali się osadnictwu, czego przykładem jest bitwa pod Fallen Timbers w 1794 roku. * **1788:** Założenie Marietty – pierwszej stałej osady. Powstają także Cincinnati (1788), Cleveland (1796) i Columbus (1812). ### Powstanie stanu * **1803:** Ohio zostaje ogłoszone samodzielnym stanem, siedemnastym przyjętym do Unii. ### Rozwój i industrializacja * **Po 1815:** Gwałtowny rozwój gospodarki dzięki osadnikom, budowie kanałów łączących Wielkie Jeziora i linii kolejowych. * **Wojna secesyjna:** Ohio pozostaje w Unii. * **1863:** John D. Rockefeller inwestuje w pierwszą rafinerię w Cleveland. * **1870:** Rockefeller zakłada Standard Oil, która do 1878 roku kontrolowała 90% krajowych rafinerii ropy naftowej. ### Imigracja i konflikty społeczne * **1880–1914:** Masowa imigracja z Europy Wschodniej i Południowej (w tym z Polski). * **Migracja Czarnoskórych:** Przybywanie ludności afroamerykańskiej ze stanów południowych prowadzi do zamieszek na tle rasowym, m.in. w Cleveland w 1966 roku. ## Demografia Ohio ### Populacja Według spisu z 2020 roku, Ohio liczy 11 799 448 mieszkańców, co stanowi wzrost o 2,3% w porównaniu z 2010 rokiem. * Dzieci poniżej 5 roku życia: 5,9% populacji * Mieszkańcy do 18 roku życia: 22,1% * Osoby w wieku 65+: 17,5% * Kobiety: 51,0% populacji ### Język W 2010 roku najpowszechniej używane języki to: * Angielski: 93,69% * Hiszpański: 2,17% * Niemiecki: 0,53% ### Grupy etniczne i pochodzenie W 2019 roku: * Biali: 80,9% (78,3% nie licząc Latynosów) * Czarni Amerykanie lub Afroamerykanie: 12,6% * Rasa mieszana: 2,9% * Azjaci: 2,3% * Rdzenna ludność Ameryki: 0,2% * Hawajczycy i mieszkańcy innych wysp Pacyfiku: 0,05% * Latynosi: 4,0% ludności stanu Do największych grup należą osoby pochodzenia: * Niemieckiego (22,3%) * Irlandzkiego (12,5%) * Afroamerykańskiego * Angielskiego (8,0%) * „Amerykańskiego” (6,6%) * Włoskiego (6,0%) * Polskiego (419,6 tys.) *Szkockiego lub szkocko–irlandzkiego (321 tys.), francuskiego (254,9 tys.), europejskiego (242,6 tys.), meksykańskiego (207,7 tys.), węgierskiego (163,9 tys.), holenderskiego (150,1 tys.), afrykańskiego subsaharyjskiego (137,5 tys.), portorykańskiego (130,7 tys.), walijskiego (124,6 tys.) i słowackiego (106,4 tys.). Większość ludności azjatyckiej stanowią Hindusi, Arabowie i Chińczycy. ### Religia Dane z 2014 r.: * Protestanci: 53% * Ewangelikalni: 29% * Głównego nurtu: 17% * Historyczni czarni protestanci: 7% * Bez religii: 22% * Katolicy: 18% * Żydzi: 1% * Świadkowie Jehowy: 1% * Mormoni: 1% * Pozostałe religie: 4% Ohio ma drugą co do wielkości populację amiszów (ok. 80 tys. w 2021 roku) w USA. Największą społeczność Amiszów posiada hrabstwo Holmes. ## Gospodarka Ohio Ohio należy do najbardziej rozwiniętych stanów USA, z gęstą siecią komunikacyjną i licznymi portami śródlądowymi. ### Przemysł Przemysł elektrotechniczny stopniowo wypiera tradycyjne górnictwo soli kamiennej i węgla kamiennego. W Ohio znajduje się wiele zakładów przemysłu lotniczego (z Dayton pochodzili bracia Wright). Stan jest siedzibą wielu międzynarodowych korporacji, takich jak: * Kroger (Cincinnati) * Procter & Gamble (Cincinnati) * Goodyear Tire and Rubber Company (Akron) * AK Steel Holding (West Chester) * Timken Company (Jackson Township) * Abercrombie & Fitch (New Albany) * Wendy’s (Dublin) ### Rolnictwo Rolnictwo jest dobrze rozwinięte. Dominuje hodowla trzody chlewnej i bydła. Ohio jest największym producentem sera szwajcarskiego w USA. Duży dochód przynosi hodowla kurczaków i indyków. Podstawowe uprawy to: soja, kukurydza i pszenica. ### Energia Znaczna część przemysłu w Ohio jest związana z produkcją chemikaliów, pojazdów silnikowych, sprzętu transportowego, żywności, napojów, wyrobów tytoniowych, obróbką metali i produkcją maszyn. Ważną rolę odgrywa wydobywanie minerałów, w tym ropy naftowej, gazu ziemnego i węgla bitumicznego. W 2019 roku po raz pierwszy wytwarzanie energii elektrycznej przez gaz ziemny (43%), było większe od tej wytwarzanej przez elektrownie węglowe (39%). ## Symbole Stanowe Ohio * Zwierzę: Jeleń wirginijski * Człowiek: LeBron James * Napój: Sok pomidorowy * Ptak: Kardynał szkarłatny * Kwiat: Goździk ogrodowy * Owad: Biedronka * Motto: With God all things are possible („Z Bogiem wszystkie rzeczy są możliwe”) * Piosenka rockowa: Hang On Sloopy * Piosenka: Beautiful Ohio * Drzewo: Kasztanowiec gładki * Roślina: Trillium grandiflorum Ohio, z bogatą historią, zróżnicowaną gospodarką i strategicznym położeniem, pozostaje ważnym stanem w Stanach Zjednoczonych.