Spodek – hala widowiskowo-sportowa w Katowicach przy alei W. Korfantego 35, w dzielnicy Koszutka, wybudowana w latach 1964–1971 według projektu architektów Macieja Gintowta i Macieja Krasińskiego, a otwarta 8 maja 1971 roku. Jej najbardziej charakterystycznym elementem jest kształt hali głównej w formie ściętego odwróconego stożka pokrytego aluminiowymi łuskami. Jest obiektem wielofunkcyjnym, w którym odbywają się koncerty, wydarzenia sportowe rangi międzynarodowej, targi oraz konferencje. Spodek stał się również jednym z najbardziej znanych symboli Katowic. == Położenie == Spodek usytuowany jest przy alei W. Korfantego 35 w Katowicach, w dzielnicy Koszutka. Znajduje się w pobliżu skrzyżowania z aleją W. Roździeńskiego, które łączą się na rondzie gen. J. Ziętka. Znajduje się tam przystanek tramwajowy Katowice Rondo, natomiast przy alei W. Roździeńskiego na wysokości siedziby Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia (NOSPR) przystanek autobusowy Katowice Strefa Kultury NOSPR. Przed Spodkiem rozciąga się rozległa otwarta przestrzeń – plac Sławika i Antalla, na którym zlokalizowana jest stacja Metroroweru nr 27672. Spodek zlokalizowany jest w sąsiedztwie kompleksu biurowców .KTW i Międzynarodowego Centrum Kongresowego w Katowicach, z którym jest połączony podziemnym przejściem. Po drugiej stronie alei W. Roździeńskiego znajduje się powstały w tym samym okresie co Spodek pomnik Powstańców Śląskich. Hala jest częścią Strefa Kultury, która obejmuje zespół obiektów kulturalno-rozrywkowych powstałych na terenie zlikwidowanej Kopalni Węgla Kamiennego „Katowice”, w tym: Międzynarodowe Centrum Kongresowe w Katowicach, siedziba Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach oraz Muzeum Śląskie w Katowicach. == Historia == Decyzja o wybudowaniu wojewódzkiej hali widowiskowo-sportowej w Katowicach zapadła pod koniec lat 50. XX wieku. W 1959 roku Wojewódzki Komitet Kultury Fizycznej w Katowicach, na podstawie uchwały Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach, zlecił zarządowi katowickiego oddziału Stowarzyszenia Architektów Polskich zorganizowanie konkursu zamkniętego na jej zaprojektowanie. Do udziału w nim zaproszono czterech architektów: Juliana Brzuchowskiego, Jerzego Gottfrieda, Jerzego Hryniewieckiego i Kazimierza Sołtykowskiego. Według założenia konkursowego obiekt miał mieć widownię z 8 tys. stałymi miejscami siedzącymi, a także zapewniać możliwość jej wykorzystania na widowiska niesportowe. Ponadto przewidziano lodowisko treningowe z widownią na 500 osób, salę gimnastyczną oraz pomocnicze pomieszczenia i urządzenia. Terminem nadesłania prac był 15 stycznia 1960 roku. Wiosną 1960 roku sąd konkursowy, pod przewodnictwem generalnego architekta województwa katowickiego Czesława Koteli, wybrał do realizacji pracę architektów Jerzego Hryniewieckiego, Macieja Gintowta i Macieja Krasińskiego z Biura Studiów i Projektów Typowych Budownictwa Przemysłowego z Warszawy. Głównym pomysłodawcą i konstruktorem proponowanej hali był Wacław Zalewski, a jego współpracownikami zostali Andrzej Żórawski oraz Aleksander Włodarz, natomiast za projekty wnętrz odpowiedzialne były Pracownie Sztuk Plastycznych z Warszawy i Katowic, pod nadzorem dyrektora naczelnego Henryka Urbanowicza. Projektanci zaproponowali wyeksponowanie wiszących w powietrzu trybun, które nadawałyby całej budowli kształt ściętego odwróconego stożka. Komisja przy wyborze ich pomysłu podkreśliła śmiałą konstrukcję hali, lecz kosztowną i trudną w realizacji. Projekt hali stał się sensacją. Jego makieta pojawiła się na okładce wielu europejskich czasopism fachowych, a nawet Komitet Organizacyjny XVII Letnich Igrzysk Olimpijskich w Rzymie zwrócił się z prośbą o przesłanie makiety i planszy na „Olimpijską Wystawę Dzieł Sztuki” o tematyce sportowej. Ostateczną decyzję o realizację projektu warszawskiego zespołu podjął osobiście Jerzy Ziętek, czemu towarzyszyła zmiana lokalizacja hali z Rowu Wełnowieckiego (pierwotnie miał stać na terenie Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku w Chorzowie, nieopodal Planetarium Śląskiego) na miejsce bliżej centrum miasta Katowice, przy rondzie na skrzyżowaniu późniejszych alei W. Korfantego i W. Roździeńskiego, które oddano do użytku w 1965 roku. Uchwałę w sprawie zatwierdzenia do realizacji projektu budowy Wojewódzkiej Hali Widowiskowo-Sportowej w Katowicach Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach przyjęło 1 kwietnia 1960 roku. Projekt zagospodarowania terenu, a wraz z tym koncepcję bryłową hali, zatwierdzono 11 marca 1963 roku. Pod budowę Spodka wybrano miejsce, gdzie w pierwszej połowie XIX wieku funkcjonowały bogucickie huty cynku „Franz” i „Fanny”, po czym wzniesiono tutaj tzw. Dwór Marii, który istniał do lat 60. XX wieku. Teren ten miał urozmaiconą rzeźbę terenu, z bogatym uzbrojeniem, częściowo zawalonym i niezinwentaryzowanym. Budowę hali rozpoczęto w 1964 roku od prac przygotowawczych (zagospodarowanie terenu budowy, roboty ziemne, wymiana gruntu oraz podsypka pod fundamenty). W 1966 roku nastąpiło pęknięcie dwóch przypór przy pierścieniu, przez co zarządzono ponowną weryfikację układu statycznego hali. W kwietniu 1966 roku komisja rzeczoznawców stwierdziła niemożność dopuszczenia do montażu dolnej części konstrukcji stalowej hali głównej z uwagi na błędy w obliczeniach statycznych, co groziło wstrzymaniem prac i większymi wydatkami na stal. Sprzeciwił się temu kierownik zarządu budowy hali Władysław Początek. Wystąpiły także rozbieżności pomiędzy obliczeniami Biura Studiów i Projektów Typowych Budownictwa Przemysłowego (BISTYP) a Politechniką Śląską. Spór próbował załagodzić Jerzy Ziętek. Ostatecznie, w dokumencie z 13 stycznia 1967 roku Zespół Naukowo-Konsultacyjny zawarł ustalenia, w którym zaakceptowano pierwotne obliczenia projektantów, a także m.in. zaakceptowano kinetyczny układ fundamentów przystosowany do niwelacji możliwych odkształceń. Uchylono również wstrzymanie prac, wydane 16 czerwca 1966 roku. W 1967 roku trwały roboty przy sprężaniu pierścienia głównego, natomiast w kolejnym roku wykonano montaż głównego pierścienia dachowego ze stali, zamontowano pierścień kopuły na dole i montowano samą kopułę. W 1969 roku pierwszym oddanym do użytkowania budynkiem kompleksu została hala lodowiska. Pierwszy mecz hokejowy rozegrano w niej 16 listopada 1969 roku. Również i budowa lodowiska napotkała trudności. Z powodu pomyłki geodetów zbudowano ją zbyt blisko późniejszej alei W. Korfantego, przez co architekci musieli zmodyfikować projekt, wprowadzając pochylnię prowadzącą na balkon lodowiska. Oficjalna uroczystość otwarcia Wojewódzkiej Hali Sportowo-Widowiskowej odbyła się 8 maja 1971 roku w ramach obchodów 50. rocznicy wybuchu III powstania śląskiego. W uroczystościach wzięło udział ponad 12 tys. gości, w tym m.in. I sekretarz KC PZPR Edward Gierek, przewodniczący Rady Państwa Józef Cyrankiewicz, premier PRL Piotr Jaroszewicz, przewodniczący Prezydium WRN w Katowicach Jerzy Ziętek i marszałek Związku Radzieckiego Iwan Koniew. Na zakończenie uroczystości wystąpili Zespół Pieśni i Tańca „Śląsk”, Anna German i Ewa Decówna. Po niej trwały jeszcze prace wykończeniowe Spodka, które prowadzono do grudnia 1971 roku. W momencie otwarcia katowicka hala była największym obiektem widowiskowo-sportowym w Polsce. Na inwestycję przeznaczono 200 mln zł, jednak ostateczny koszt wzrósł do około 800 mln zł. Generalnym wykonawcą prac budowlanych było Katowickie Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego pod kierownictwem inżyniera Zygmunta Puchały. Nowo otwarta hala organizacyjnie działała w ramach Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku w Chorzowie. 1 stycznia 1981 roku wojewoda katowicki powołał Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Widowiskowo-Sportowe, które w 1992 roku zostało przejęte przez miasto Katowice. W latach 1997–2008 zarządcą obiektu było Przedsiębiorstwo Widowiskowo-Sportowe Spodek, a 1 września 2008 roku wszystkie obiekty, prócz części hotelowo-gastronomicznej, weszły w skład katowickiego Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji (MOSiR). Coraz większe wymagania publiczności, organizatorów i sponsorów połączone z brakiem unowocześnień spowodowały, że Spodek wymagał kompleksowego remontu, który zaczął się w 2007 roku. W pierwszym etapie, zakończonym w 2009 roku, wykonano modernizację wnętrz hali. W 2008 roku zamontowano klimatyzację, a w kolejnym roku powiększono widownię hali głównej do 7776 miejsc, utworzono wysuwane na płytę siedzenia i loże VIP, zamontowano nowe oświetlenie oraz ekran diodowy. Z końcem marca 2011 roku rozpoczął się remont elewacji obiektu, który ukończono w grudniu 2012 roku. 2 maja 2016 roku zarządzanie obiektem przejęła spółka PTWP Event Center. 10 kwietnia 2025 roku rozpoczęto procedurę wpisania zespołu zabudowy hali głównej Spodka oraz towarzyszącej mu zabudowy do rejestru zabytków nieruchomych. Stało się to w związku z planami rozbiórki schodów i tarasów hali Spodka, które pojawiły się w tym czasie w przestrzeni publicznej i mediach. Decyzją z 13 maja 2025 roku Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego. == Charakterystyka ogólna == Spodek należy do największych w Polsce obiektów sportowo-widowiskowych. Kubatura całego kompleksu wynosi 338 732 m³ (według projektu 330 708 m³), a powierzchnia użytkowa 29 473 m². Obejmuje on: hale wielofunkcyjną, lodowisko, salę gimnastyczną, siłownię, basen rekreacyjny i hotel z restauracją, a także część biurową i pomieszczenia techniczne. Elewacja Spodka pokryta jest aluminiowymi łuskami (pierwotnie eternitowymi) ułożonymi w karo, których jest łącznie 30 tys. Ponadto zastosowano cegłę klinkierową, płukane rzeczne kamyki i surowy beton na balustrady tarasu, a także tłuczoną białą porcelanę zdobiącą nawis dachu. Podobieństwo kształtu głównej hali do opisów pojazdów kosmicznych obcych cywilizacji z powieści fantastyczno-naukowych wydanych w latach 60. XX wieku, tj. latających spodków, przyczyniło się do rozpowszechnienia popularnej nazwy dla hali – „Spodek”. Nazwa ta upowsze