13 marca – 72. (w latach przestępnych 73.) dzień w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 293 dni. == Święta == Imieniny obchodzą: Anioł, Bożena, Bratomir, Cieszymysł, Ernest, Kasjan, Krystyna, Letycja, Marek, Patrycja, Roderyk, Sabin, Salomon, Trzebiesław i Trzebisław Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą: bł. Agnellus z Pizy (franciszkanin) św. Krystyna – pers. Jazdin (męczennica chrześcijańska z Persji, zg. 13 marca 559) św. Patrycja z Nikomedii (męczennica) św. Roderyk z Kordoby (męczennik) == Wydarzenia w Polsce == 1515 – Nieudany nocny atak Tatarów na Trembowlę. 1707 – W kościele św. Krzyża w Warszawie po raz pierwszy odśpiewano Gorzkie żale (pod nazwą Snopek Mirry z Ogrodu Gethsemańskiego, albo żałosne gorzkiej męki Syna Bożego rozpamiętywanie). 1786 – Papież Pius VI erygował diecezję tarnowską. 1813 – Cesarz Rosji Aleksander I Romanow powołał Radę Najwyższą Tymczasową Księstwa Warszawskiego. 1931 – Sejm RP przyjął ustawę znoszącą wszystkie przywileje lub ograniczenia związane z pochodzeniem, narodowością, językiem, rasą lub religią sprzed 1918 roku. 1940 – Akcja T4: w dniach 13–15 marca zostało zamordowanych przez Niemców około 500 pacjentów szpitala psychiatrycznego w Łodzi. 1943 – Rozpoczęła się likwidacja krakowskiego getta. 1945 – Operacja pomorska: zwycięstwo 2. Warszawskiej Dywizji Piechoty w bitwie pod Dziwnówkiem. 1954 – Odbyła się pierwsza próba Studenckiego Teatru Satyryków (STS). 1960 – Włoch Maurizio Pollini został zwycięzcą VI Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina. 1961 – Założono klub sportowy Moto Jelcz Oława. 1965 – Argentynka Martha Argerich została zwyciężczynią VII Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina. 1968 – Górnik Zabrze pokonał Manchester United 1:0 w rozegranym na Stadionie Śląskim w Chorzowie rewanżowym meczu ćwierćfinałowym PEMK. W pierwszym meczu wygrali Anglicy 2:0. 2002 – W Warszawie odsłonięto pomnik Tarasa Szewczenki. 2003 – Rada Miasta ustanowiła 1 sierpnia Dniem Pamięci Warszawy. 2007 – Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis dotyczący utraty mandatu wójta, burmistrza, prezydenta miasta i radnego w wyniku niezłożenia przez niego w terminie oświadczenia majątkowego jest niezgodny z konstytucją. == Wydarzenia na świecie == 483 – Feliks III został papieżem. 1138: Konrad III Hohenstauf został koronowany w Akwizgranie na króla Niemiec. Wiktor IV został wybrany na antypapieża. 1567 – Wojna osiemdziesięcioletnia: zwycięstwo wojsk hiszpańskich nad holenderskimi powstańcami w bitwie pod Oosterweel. 1569 – Wojny religijne hugenockie: zwycięstwo francuskich wojsk katolickich w bitwie pod Jarnac. 1591 – Zwycięstwo Marokańczyków nad wojskami Songhaju w bitwie pod Tondibi. 1697 – Hiszpanie zdobyli wyspę Tayasal na jeziorze Petén Itzá w Gwatemali, ostatnie niepodległe miasto-państwo Majów. 1728 – Sułtan Maroka Abu al-Abbas Ahmad II został zdetronizowany na 4 miesiące przez swego brata Abd al-Malika. 1736 – Późniejszy król wyspy, niemiecki wojskowy, dyplomata i agent Theodor von Neuhoff przybył na czele oddziału powstańców na Korsykę w celu wyzwolenia jej spod panowania genueńskiego. 1759 – Pojawiła się Kometa Halleya, co w 1705 przewidział angielski astronom Edmond Halley. 1781 – Niemiecko-brytyjski astronom William Herschel odkrył Urana. 1797 – W Paryżu odbyła się premiera opery Medea z muzyką Luigiego Cherubiniego i librettem François-Benoît Hoffmanna. 1808 – Fryderyk VI Oldenburg został królem Danii i Norwegii. 1809 – Król Szwecji Gustaw IV Adolf został aresztowany przez rebeliantów. 1811 – Wojny napoleońskie: zwycięstwo floty brytyjskiej nad francuską w bitwie morskiej koło Lissy. 1814 – VI koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francuskich nad korpusem prusko-rosyjskim w bitwie pod Reims. 1825 – Papież Leon XII wydał potępiającą wolnomularstwo encyklikę Quo graviora. 1831 – Casimir Périer został premierem Francji. 1845 – W Lipsku odbyła się premiera Koncertu skrzypcowego e-moll Feliksa Mendelssohna-Bartholdy’ego. 1848 – Wiosna Ludów: wybuchła rewolucja w Wiedniu, w wyniku której został obalony kanclerz Klemens Lothar von Metternich, który uciekł z kraju. 1852 – Utworzono Księstwo Czarnogóry. 1863 – Francuski poeta August Barbier napisał wiersz Atak pod Węgrowem, który został zainspirowany atakiem polskich kosynierów na rosyjskie armaty w czasie stoczonej 3 lutego bitwy pod Węgrowem. 1865 – Wojna secesyjna: ogłoszono niezrealizowany do końca pobór 300 tysięcy Afroamerykanów do Armii Stanów Skonfederowanych. 1870 – Ukazało się pierwsze wydanie słowackiej gazety „Národnie noviny”. 1879 – Książę brytyjski Artur poślubił księżniczkę pruską Luizę Małgorzatę. 1881 – Cesarz Rosji Aleksander II Romanow zginął w wyniku zamachu bombowego przeprowadzonego na Newskim Prospekcie w Petersburgu przez polskiego działacza Narodnej Woli Ignacego Hryniewieckiego, który również poniósł śmierć. 1898 – W Mińsku została założona Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji. 1900 – II wojna burska: wojska brytyjskie zajęły Bloemfontein. 1902 – W celu ograniczenia zapylenia, zgodnie z pomysłem szwajcarskiego lekarza i wynalazcy Ernesta Guglielminettiego, w Monako pokryto gorącą smołą pierwszy próbny odcinek drogi wyłożonej makadamem o długości 40 m. Z czasem metodę tę ulepszano, co miało wpływ na ukształtowanie się technologii nawierzchni bitumicznych. 1904 – Na przełęczy Uspallata w Andach na granicy granicy argentyńsko-chilijskiej ustawiono monumentalną rzeźbę Chrystus Zbawiciel Andów, upamiętniającą pokój zawarty pomiędzy tymi dwoma krajami po trwającym kilkadziesiąt lat sporze granicznym. 1912: Rządy Bułgarii i Serbii zawarły tajny sojusz antyturecki. Tang Shaoyi został premierem Republiki Chińskiej. 1913: Rewolucja meksykańska: przywódca partyzantki chłopskiej Pancho Villa powrócił do Meksyku z USA, gdzie przebywał na dobrowolnym wygnaniu. Z angielskiego Falmouth wypłynął statek z pierwszą wyprawą badawczą na Wyspę Wielkanocną, kierowaną przez małżeństwo archeologów Williama i Katherine Routledge’ów. 1915 – I wojna światowa: zakończyła się nierozstrzygnięta bitwa pod Neuve-Chapelle we Francji (10–13 marca). 1917: I wojna światowa: Niemiecki okręt podwodny SM UC-68 zaginął na kanale La Manche wraz z 27-osobową załogą. Rewolucja lutowa: rozpoczęła działalność Piotrogrodzka Rada Delegatów Robotniczych i Żołnierskich. Ukazało się pierwsze wydanie rosyjskiego dziennika „Izwiestija”. 1918 – Wojska austriacko-niemieckie zlikwidowały Odeską Republikę Radziecką. 1919 – Związek operacyjny Armii Czerwonej przemianowano na Armię Białorusko-Litewską. 1920: Rozpoczęła się czterodniowa nieudana próba przewrotu monarchistycznego w Republice Weimarskiej. Wojna domowa w Rosji: Armia Czerwona zdobyła Murmańsk. 1921 – Rewolucja w Mongolii: z inicjatywy wspieranej przez Rosję sowiecką Mongolskiej Partii Ludowej powołano rząd tymczasowy, na czele którego stanął Dogsomyn Bodoo. 1923 – Prezydent Litwy Aleksandras Stulginskis rozwiązał Sejm I kadencji i zarządził przedterminowe wybory na 12–13 maja. 1925 – W amerykańskim stanie Tennessee zakazano nauczania w szkołach teorii ewolucji, konsekwencją czego był tzw. małpi proces. 1926 – W okolicach Lichtenburga (RPA) odkryto złoże diamentów. 1932 – Urzędujący prezydent Paul von Hindenburg i Adolf Hitler przeszli do II tury wyborów prezydenckich w Niemczech, w której 10 kwietnia zwyciężył Hindenburg. 1933 – Joseph Goebbels został ministrem oświaty i propagandy III Rzeszy. 1938: Anschluss Austrii: ogłoszono ustawę podpisaną przez Adolfa Hitlera, która włączała Austrię do Wielkiej Rzeszy jako Marchię Wschodnią (Ostmark). Léon Blum został po raz drugi premierem Francji. W rozegranym w Zurychu pierwszym w historii meczu między reprezentacjami Szwajcarii i Polski padł remis 3:3. 1939: Około stu członków ukraińskiej Siczy Karpackiej zginęło w starciu z wojskami czechosłowackimi w mieście Chust na Rusi Zakarpackiej. W Niemczech rozwiązano Ligę Pangermańską. 1940: Bitwa o Atlantyk: niemiecki okręt podwodny U-44 z 47-osobową załogą zatonął na brytyjskim polu minowym na Morzu Północnym. Zakończyła się radziecko-fińska wojna zimowa. Został odkryty tzw. Obiekt Mayalla, będący parą zderzających się galaktyk w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy. 1941 – Na poligonie koło Hagi Niemcy rozstrzelali 18 członków holenderskiego ruchu oporu. 1943 – Podczas lotu ze Smoleńska do Kętrzyna nie wybuchła z powodu zbyt niskiej temperatury bomba umieszczona przez niemieckich oficerów-spiskowców w samolocie Adolfa Hitlera. 1944: Erupcja Wezuwiusza. Front wschodni: Armia Czerwona wyzwoliła Chersoń. Wojna na Pacyfiku: na południe od wyspy Hachijō-jima amerykański okręt podwodny USS „Sand Lance” zatopił japoński krążownik lekki „Tatsuta”, w wyniku czego zginęło 26 członków załogi, a 10 zostało rannych. 1947 – Odbyła się 19. ceremonia wręczenia Oscarów. 1949 – Premiera japońskiego filmu Pojedynek w ciszy w reżyserii Akiry Kurosawy. 1954: I wojna indochińska: rozpoczęła się Bitwa o Dien Bien Phu. Iwan Sierow został przewodniczącym KGB. 1955 – Mahendra został królem Nepalu. 1961: Cypr został członkiem Wspólnoty Narodów. Dokonano pierwszego wejścia na himalajski szczyt Ama Dablam (6812 m n.p.m.) W Kijowie z Babiego Jaru wylała się na dzielnicę Kureniwka lawina błota z odpadów budowlanych, w wyniku czego zginęło 1,5–2 tys. osób (katastrofa kureniwska). 1962 – Amerykańskie Kolegium Połączonych Szefów Sztabów przedstawiło sekretarzowi obrony Robertowi McNamarze plany tzw. operacji „Northwoods” pod fałszywą flagą, zakładającej przeprowadzenie przez CIA i inne agencje rządowe ataków terrorystycznych w miastach USA, które miałyby zwiększyć poparcie publiczne dla planowanej wojny przeciwko Kubie. 1963: Na rzece Kolorado rozpoczęto napełnianie sztucznego jeziora Powell, które powstało dzięki wybudowaniu zapory Glen Canyon. W Phoenix w Arizonie pod zarzutem porwania i gwałtu został aresztowany Ernesto Miranda, który nie został poinformowany przez policję o przysługujących mu prawach, co doprowadziło później do kasacji wyroku przez ameryk